<p class="ortext1">A`Z*¼ NõÐkþL*‡¼ SÐZ«‡Æ cÐ_L J _N] LÐeþaÐeþ D`Òeþ _ÞÒ~àhÐafÑ </p> - ଆରବିଆଇ - Reserve Bank of India
A`Z*¼ NõÐkþL*‡¼ SÐZ«‡Æ cÐ_L J _N] LÐeþaÐeþ D`Òeþ _ÞÒ~àhÐafÑ
A`Z*¼
NõÐkþL*‡¼
SÐZ«‡Æ
cÐ_L J _N] LÐeþaÐeþ D`Òeþ _ÞÒ~àhÐafÑ XÞaÞJXÞ.HHcçHmçþ.aÞ.jÞ 18/14.01.001/2002-03 @N½¤ 16, 2002 jcªÆ aÐZÞSÞÔL aÔÐ*¼ c‡MÔ
LÐdàÔ _ÞaàÐkþÑ @^ÞLÐeþÑNZ ckþÐh¯Æ "KYC'
cÐ_L J '_N] LÐeþaÐeþ D`Òeþ _ÞÒ~àhÐafÑ'
"KYC'
_Ñ[Þeþ @Õh bþÐaÒeþ, bþÐeþ[Ñ¯Æ eÞþSbàþ aÔÐ*¼ ScÐLÐeþÑcÐ_*¼eþ
QÞkïþV jÕ`LàÒeþ ak‡þ cÐNà]hàÑ SÐeþÑ
LeÞþRÞ J A\ÙL WÒLB _ޯƧÆZL‡
jkþЯÆ[Ð `õ]Ð_, @Òaß^ @\àL‡
Òaß^-LeþZ [\Ð jÒtkþcËfL LÐdàÔ _ÞwàÐeþZ HaÕ @[Ô^ÞL cËmþÔeþ _N] LÐeþaÐeþ N‡XÞL‡
jcÑlÐ/dÐq `ÐBÜ `w[Þ J LÐdàÔaÞ^Þ N‡XÞL‡
`õÒ¯ÆÐN LeÞþaÐL‡ `eþÐchà
]ÞAdÐBRÞ¼¼Ð jc¯ÆÐ_‡LõÒc bþÐeþ[ѯÆ
eÞþSbàþ aÔÐ*¼ ]éÐeþÐ jËQ_Ð cÐ_ SÐeÞþ LeþÐdÐB, _ËA NõÐkþL cÐ_*¼ `ÐBÜ MÐ[Ð
ÒMÐmþÐ NmþÐÒaÒf aÔÐ*Þ¼=ç¼ `õZÐfÑeþ @`aÔakþÐeþ ]éÐeþÐ jÕNWÞ[ WÒLBeþ `õ[ÞÒeþÐ^
LeÞþaÐ `ÐBÜ aÔÐ*¼ N‡XÞL‡
j[Là eþkÞþaÐ `ÐBÜ `eþÐchà ]ÞAdÐDRÞ¼¼Ð
D`ÒeþÐ¦Æ aÞi¯Æ D`Òeþ SÐeÞþ LeþÐdÐB\ÞaÐ aÞN[ `eÞþ`[öN‡XÞLeþ
HL jÐeþÐÕh `eÞþhÞ½¤Òeþ `õ]rþ ÒkþÐBRÞ¼¼Ð OÒeþÐB J A«ÆSàÐ[ÞL Òl[öÒeþ jÕ`õ[Þ
jÕNWÞ[ OVZÐ QLõL‡ ]ó½Þ¤Òeþ eþMÞ "KYC'
eþ cÐ_L J _N] LÐeþaÐeþ D`Òeþ \ÞaÐ `õQfÞ[ jËQ_Ð N‡XÞLeþ
yЯÆÑ aÞÒaQÞ[ LeÞþ ]óYÏ bþÐÒa LÐdàÔLÐeþÑ LeÞþaÐL‡
yÞeþ LeþÐdÐBRÞ¼¼Ð @`eþÐ^ jcøå[ @\àeþ kþªÆÐ«Æeþ aÐ ScÐ `ÐBÜ (Dbþ¯Æ ScÐ HaÕ FZ
MÐ[Ð Òl[öÒeþ) aÐ A[*¼aÐ] LÐdàÔ DÒ~hÔÒeþ @\à ÒdÐNÐZ `ÐBÜ @sÐ[ah[Ó aÔakþÐeþe‡þ
aÔÐ*¼ N‡XÞL‡
eþlÐ LeÞþaÐ mþÐNÞ Aceþ `Ëaà jËQ_Ð LõÒc _ÞcïmÞþMÞ[ cÐNà ]hàÑN‡XÞL
Ac÷eþ `Ëaà @_‡Ò]h N‡XÏÞL
@^ÞL ]óYÏbËþ[ LeÞþa¼¼Ð cÐNà ]hàÑN‡XÞL
ÒaßÒ]hÞL c‡]öÐ MÐ[Ð/LÐeþaÐeþ
`ÐBÜ c^Ô `õd‡SÔ @ÒV¼¼Ð 2.
_ËA MÐ[Ð ÒMÐmÞþaÐ `ÐBÜ "KYC'
cÐNà]hàÑ _ÞcïmÞþMÞ[ cÐNà]hàÑ N‡XÞL
jcªÆ _ËA MÐ[Ð `ÐBÜ @aÞfÒcè `õd‡SÔ
Òkþa¼¼Ð 2.1.
"KYC'
_Ñ[Þ (I). "KYC'
`w[Þ MÐ[Ð ÒMÐS‡\ÞaÐ HL
aÔ¦ÞÆ/LÕ`Ð_Ñeþ cËfc§Æ/NõÐkþL QÞkïþV _ÐBÜ cËfc§Æ ÒkþaÐ DQÞ[ ¼¼Ð HkÞþ NõÐkþL
QÞkïþV `õLõÞ¯ÆÐ D`yÞ[ MÐ[Ð^ÐeþÑ/aÔÐ*¼ sÐ[ jÐeþÒeþ \ÞaÐ ÒL×ZjÞ aÔ¦ÞÆ*¼ ]éÐeþÐ
`eÞþQ¯Æ `õ]Ð_ bÞþrÞþÒeþ j[ÔÐ`_ ]éÐeþÐ LÞcèÐ NõÐkþL*¼ ]éÐeþÐ ÒdÐNÐB ]ÞAdÐB\ÞaÐ
]mÞþmþL‡ A^Ðeþ LeÞþ `õcÐZ
jÞw ÒkþaÐ DQÞ[¼¼Ð (II). aÔÐ*¼
N‡XÞLeþ _ÞÒ~àhL c¨ÆfÑ MÐ[Ð ÒMÐm‡þ\ÞaÐ
aÔ¦ÞÆ/ LÕ`Ð_Ñeþ jWÞL eËþÒ` QÞkïþV `õLõÞ¯Æ jÕ`_ï LeÞþaÐ `ÐBÜ LÐdàÔaÞ^Þeþ
aÔayÐ LeÞþaÐL‡ `dàÔЃÆ
_Ñ[Þ `õZ¯Æ_ LeÞþaÐ, DQÞ[ MÐ[ÐÒeþ jÒtkþcËfL LÐeþaÐeþL‡
dÐq LeÞþaÐ `õLõÞ¯ÆÐ J LÐdàÔaÞ^ÞcÐ_ `õZ¯Æ_ LeÞþaÐ HaÕ ÒjkÞþ LÐeþaÐeþ N‡XÞL
D`Òeþ AahÔL _Þº¤Ð eþMÞaÐ HaÕ eÞþÒ`ÐVà eÞþÒ`ÐVà `õ]Ð_ LeÞþaÐ `ÐBÜ HL aÔayÐ eþkÞþaÐ ]ÞNÒeþ _ÞÒ~àhL c¨ÆfÑ c^Ô
_Þ¯Æc `õZ¯Æ_ LeÞþaÐ AahÔL¼¼Ð 2.2 .
NõÐkþL QÞkïþV `õLõÞ¯ÆÐ "KYC'
NW_eþ DÒ~hÔ N‡XÞL ]‡B
`õLÐeþ ÒkþaÐ DQÞ[ (i)
D`d‡¦Æ NõÐkþL QÞkïþV
`õLõÞ¯ÆÐ j‡_Þ¾Þ¤[ LeÞþaÐ (ii)
jÒtkþ S_L LÐeþaÐeþ N‡XÞL‡
dÐq LeÞþaм¼Ð aÔÐ*¼ N‡XÞL @^ÞL aÐ}_ѯÆ
eËþÒ` ÒjkÞþ ÒjkÞþ NõÐkþL cÐ_*¼ ]éÐeþÐ jËQ_Ð `õLÐh D`Òeþ A^Ðeþ LeÞþ `õ[ÔÒL _ËA
NõÐkþL*¼eþ QÞkïþV/AB_N[ @ªÞÆ[é _ÞwàÐeþZ LeÞþaÐL‡
jcªÆ AahÔLÑ¯Æ jËQ_Ð mþÐbþ LeÞþaÐ DQÞ[¼¼Ð _c‡_Ð
bþÐaÒeþ QÞkïþV `õLõÞ¯ÆÐ `ÐBÜ jkþS cÐ^Ôc eËþÒ` `ÐjÒ`àÐV, XöÐBbÞÕþ mþÐBÒj_çj,
B[ÔÐ]Þ `õcÐZ `[ö N‡XÞL NõkþZ
LeþÐdÐB`ÐÒeþ¼¼Ð @ahÔ, ÒdDÜWÞ ÒjkÞþ `õcÐZ`[ö N‡XÞL
cÞf‡ _ÐkÚþ, D`yÞ[ MÐ[Ð^ÐeþÑ*¼ ]éÐeþÐ d\Ð\à `õ[Þ`Ð]_ aÐ
aÔÐ*¼L‡ SZÐ\ÞaÐ SÒZ
aÔ¦ÞÆ*¼ ]éÐeþÐ `eÞþQ¯Æ `õ]Ð_L‡
`dàÔÐƒÆ eËþÒ` NõkþZ LeþÐdÐB`ÐÒeþ¼¼Ð HkþÐ j‡_Þ¾Þ¤[
ÒkþaÐ DQÞ[ Òd NõkþZ LeþÐdÐD\ÞaÐ LÐdàÔaÞ^Þ aÔÐ*ÞÕ¼ ÒjaÐ `ÐBÜ S_jÐ^ÐeþZ*¼
`õÒahÐ^ÞLÐeþL‡ `õ[Þkþ[ Le‡þ_\Þa¼¼Ð
II. HkÞþ jcèuÒeþ AÒc÷
A`ZcÐ_*¼eþ cÐNà]hà_ `ÐBÜ bþÐeþ[Ñ¯Æ aÔÐ*¼ jÕO ]éÐeþÐ NWÞ[ HL LÐdàÔLÐeþÑ
]f]éÐeþÐ `õª‡Æ[ bþÐeþ[Òeþ aÔÐ*¼
N‡XÞL `ÐBÜ D~Þ½¤ LfÐ^_ Òaß^LeþZ aÞÒeþÐ^Òeþ
`õ]rþ HL eÞþÒ`ÐVà D`Òeþ ]ó½Þ¤`Ð[ `ÐBÜ
Ac§ÆZ Le‡þR‡¼¼Ð
`õLÐh ÒdÐNÔ Òd ABaÞH LÐdàÔLÐeþÑ ]f LfÐ^_ Òaß^ LeþZ aÞe‡þwÒeþ
AÒmþÐL`Ð[ jkþ "KYC'
cÐ_L N‡XÞL‡
afÞº¤ LeÞþaÐ `ÐBÜ aÞbÞþ_ï j‡`ÐeÞþhcÐ_
LeÞþR«ÞÆ HaÕ NõÐkþL*¼ aórþЫÆeþ NW_ `õZÐfÑ, MÐ[Ð ÒMÐmÞþaÐ `õZÐfÑ ÒLÒ[L
aÞÒhi ÒhõZÑÒeþ NõÐkþLcÐ_*¼ jkþ jÕ`Là
`õ[Þº¤Ð jkþ jÒtkþ cËfL LÐdàÔLfÐ` N‡XÞLeþ
]ó½¤Ð«Æ cËfL [ÐmÞþLÐ jcèuÒeþ `eþÐchàcÐ_ `õ]Ð_ LeÞþR«ÞƼ¼Ð 3. D`yÞ[ NõÐkþL*¼ `ÐBÜ "KYC'
`õZÐfÑ `eÞþhÞ½¤Òeþ jËQÑ[ `õQfÞ[ @_‡Ò]h
@_‡dЯÆÑ D`yÞ[ NõÐkþL cÐ_*¼eþ _Ë[_ MÐ[Ð
ÒMÐmÞþaÐ jc¯ÆÒeþ aÔÐ*¼cÐÒ_ D`d‡¦Æ
j[Là[Ð [\Ð "KYC'
cÐ_L N‡XÏÞL @_‡jeþZ
LeÞþ\ÞaÐ AahÔL ¼¼Ð [\Ð`Þ ÒL×ZjÞ [öãVÞ aÞQ‡Ô[Þ
Òl[öÒeþ NõÐkþL QÞkïþV `õLõÞ¯ÆÐ `ÐBÜ d\ÐhõÑOõ jc÷a "KYC'
`õZÐfÑ jÕ`_ï LeþÐB Ò]aÐ AahÔL ¼¼Ð 4. _N] LÐeþaÐeþeþ jÒaàÐn jÑcÐ [\Ð dÐq
`õLõÞ¯ÆÐ D`ÒeþÐ¦Æ jtbàþÒeþ bþÐeþ[Ñ¯Æ eÞþSbàþ aÔÐ*¼eþ
`õQfÞ[ ]ÞN_ÞÒ~àh @_‡dЯÆÑ L) aÔÐ*¼cÐÒ_ NõÐkþL*¼ WÐe‡þ
_N]eþÐhÞ NõkþZ LeÞþ ÒLaf NõÐkþL MÐ[Ðe‡þ
DWÐZ ]éÐeþÐ LÞcèÐ ÒQLç cÐ^ÔcÒeþ V50.000 (LÞcèÐ [ÐWÐe‡þ
@^ÞL eþÐhÞeþ `dàÔV_ ÒQL) XÏÞcÐ¨Æ XöÐ$¼V, XÏÐL @«ÆeþZ LÞcèÐ [Ðeþ @«ÆeþZ SÐeÞþ
LeÞþ`ÐeÞþÒa (`eÞþ`[ö XÏÞaÞJXÏÞ aÞ`ÞaÞjÞ 114/jÞ 469 (81) -91 [Ð 19.4.1991) `‡_¾¤
]eþMЪÆLÐeþÑ (NõÐkþL k‡þ@_Ð aÐ _k‡þ@«‡Æ)
V10.000 (LÞcèÐ []‡wèà eþÐhÞeþ D`ÒeþÐ¦Æ `õLÐeþeþ LÐeþaÐeþ `ÐBÜ ]eþMЪÆÒeþ [Ð*¼
yЯÆÑ (A¯ÆLeþ) MÐ[Ð _cèeþ `õ]Ð_ LeÞþaÐ AahÔL ¼¼Ð (`eÞþ`[ö XÏÞaÞJXÏÞ aÞ`ÞaÞjÞ
92/jÞ 469 -76 [Ð 12.8.1976) arþcÐ_ "KYC'
cÐ_a @_‡dЯÆÑ NõÐkþL*¼
QÞkïþV `õLõÞ¯ÆÐ jÕ`_ï ÒkþaÐ AahÔL HaÕ V50.000 (@\aÐ []‡wèà eþÐhÞeþ XÏÞcШÆ
XöÐ$¼V ÒLaf ScÐ MÐ[Ðe‡þ DWÐZ cÐ^ÔcÒeþ
jc÷a ¼¼Ð Ò[Z‡ ]eþMЪÆÒeþ `ÔÐ_ç
`õ]Ð_eþ AahÔL[Ð V50.000eþ jÑcÐ `dàÔ«Æ jÕ`õjÐeÞþ[ LeþÐdÐBRÞ ¼¼Ð M) aÔÐ*¼cÐÒ_ ScÐMÐ[Ð, _N] FZ MÐ[Ð LcèÐ @^ÞL
DWÐZ MÐ[Ðe‡þ V 10 mþl LÞcèÐ []‡wèà
eþÐhÞeþ DWÐZ LÞcèÐ Òj\ÞÒeþ ScÐÒ]aÐ D`Òeþ [ÑĤ]ó½Þ¤ eþMÞaÐ AahÔL H`õLÐeþ ÒcÐVÐ
@*¼eþ LÐeþaÐeþeþ jaàÒhi aÞaeþZÑ HL @mþNÐ MÐ[ÐÒeþ ÒmþMÞ eþMÞaÐ AahÔL (`eÞþ`[ö
XÏÞaÞJXÏÞ aÞ`ÞaÞjÞ 57/21.01.001/95 [Ð 4.5.1995) N) aÔÐ*¼ cÐ_*¼eþ hÐMÐcÐÒ_ V10 mþl LÞcèÐ
[]‡wèà eþÐhÞeþ ScÐ LÞcèÐ DWÐZ [\Ð
jÒtkþS_L LÐeþaÐeþeþ jÕ`ËÀठjËQ_Ð ÒjcÐ_*¼eþ _ޯƧÆZLÐeþÑ LÐdàÔf¯ÆL‡
`ÐlÞL aÞaeþZÑÒeþ `õ]Ð_ LeÞþaÐ DQÞ[ ¼¼Ð `‡_¾¤
_ޯƧÆZLÐeþÑ LÐdàÔf¯ÆL‡ c^Ô [Ð*¼eþ c‡MÔ
LÐdàÔÐf¯ÆL‡, H`õLÐeþ jÒtkþS_L
LÐeþaÐeþ aÞi¯ÆÒeþ SZÐB Ò]aÐ AahÔL (`eÞþ`[ö XÏÞaÞJXÏÞ aÞ`ÞaÞjÞ
101/21.01.001/96 [Ð 20.9.1995) hÐMÐ eÞþÒ`ÐVà Òeþ hÑOõ LÕ`‡ÔVeþÑLeþZ
jc¯Æ _Þº¤bþÐÒa eÞþÒ`ÐVà `õª‡Æ[ÞÒeþ
jkþЯÆL Òkþa ¼¼Ð 5. aÞ`rÞþ `eÞþQÐf_Ð HaÕ `dàÔÒalZ `w[Þ @\àÒ_ß[ÞL HaÕ Ò]hÒ]öÐkþÑ LÐdàÔLfÐ`Òeþ
aÔÐ*Þ¼ aÔayÐeþ jc÷ÐaÔ ]‡e‡þ`ÒdÐN
ÒeþÐLÞaÐ DÒ~hÔÒeþ _ÞÒ~àhL c¨ÆfÑ D`ÒeþÐ¦Æ AahÔL[Ðeþ `ËeþZ `ÐBÜ _ÞcïmÞþMÞ[
aÞi¯Æ j_ïÞÒa½Þ¤[ LeÞþ _Ñ[Þ _ÞwàÐeþZ LeÞþaÐ DQÞ[ ¼¼Ð 5.1 AbþÔ«ÆeþÑZ _ޯƧÆZ aÔayÐ Dbþ¯Æ D`yÞ[ J bþaÞiÔ[Òeþ ÒMÐmþÐdÞaÐL‡
\ÞaÐ ScÐMÐ[ÐÒeþ "KYC'
ÒdÐS_ÐÒeþ `ËÀठ`õ[Þhöã[Þ `õbþÐaÑ @_‡`Ðf_
HaÕ _Ñ[Þ J `õw[Þeþ `õbþÐaÑ `eÞþQÐf_Ð DÒ~hÔÒeþ aÔÐ*¼eþ hÐMЪÆeþÒeþ LÐdàÔbþÐeþ
J ]Ð¯ÞÆ[é LcàQÐeþÑ*¼ c^ÔÒeþ _Þ~Ù½¤ bþÐÒa aä_ LeþÐdÞaÐ AahÔL ¼¼Ð 5.2 j§ÆÐjaÐ] `ÐBÜ A\ÙL jcèf bþÐeþ[ jeþLÐeþ*¼ ]éÐeþÐ ÒOÐiÞ[ aÞbÞþ_ï
j§ÆÐjaÐ]Ñ jrþÐ*¼eþ jËQÑ bþÐeþ[Ñ¯Æ eÞþSbàþ aÔÐ*¼ @_Ô aÔÐ*¼ cÐ_*‡¼
`õjÐeþZ LeÞþAj‡RÞ ¼¼Ð HkþÐ ]éÐeþÐ
H `õLÐeþ jrþÐjkÞþ[ ÒL×ZjÞ LÐeþaÐeþeþ jËQ_Ð cÞfÞÒmþ aÔÐ*¼cÐÒ_ j[Là[Ð @amþcè_
LeÞþ`ÐeÞþÒa ¼¼Ð aÔÐ*¼eþ hÐMÐ ªÆeþÒeþ HkÞþ jËQÑL‡
AahÔL yÒf aÞQÐeþL‡ Ò_aÐ`ÐBÜ aÔayÐ
eþkÞþaÐ AahÔL d]éÐeþÐ aràþcÐ_ aÔÐ*¼ jkÞþ[ aÔajÐ¯Æ jÕ`LàÒeþ \ÞaÐ bþaÞiÔ[Òeþ
AjÞaÐL‡ \ÞaÐ ÒL×ZjÞ
aÔ¦ÞÆ/jÕyÐ*¼eþ _Ðc HkÞþ jËQÑÒeþ @«ÆNà[ @RÞ LÞ _Ð, Òj aÞi¯Æ _ÞÀà¤¯Æ LeÞþÒkþa
¼¼Ð j§ÆÐjaÐ]Ñ jrþÐ*¼eþ _ÞSjè ScÐMÐ[Ð FÒ` jÒtkþ
LeþÐdÞaÐ Òl[öÒeþ aÔÐ*¼ cÐÒ_ ÒLDÜ Lróþ`àl*‡¼
jËQ_ÐÒ]Òa, Òj aÞi¯Æ jeþLÐeþ*¼ jkþ AÒmþÐQ_Ð `Òeþ SZÐB ]ÞAdÞa ¼¼Ð 5.3 AbþÔ«ÆeþÑZ @XÏÞV/`eÞþ]hà_ L) aÔÐ*¼eþ AbþÔ«ÆeþÑZ @XÏÞV aÞbþÐN ]éÐeþÐ
_Þ¯ÆcÞ[ eËþÒ` @[Ô^ÞL cËfÔeþ Ò]ZÒ_Z `ÐBÜ D~Þ½¤ _ޯƧÆZ aÔayÐeþ jèÐ^Ñ_
cËmþÔЯÆ_ LeþÐdÞaÐ DQÞ[ M) jcjÐc¯ÞÆL/AbþÔ«ÆeþÑZ @XÏÞVeþ cÐÒ_ aÔÐ*¼
hÐMÐcÐ_*¼ ]éÐeþÐ "KYC'
cÐ_*¼eþ @_‡`Ðf_ HaÕ @Òaß^
eþÐhÞL‡ Òaß^ LeÞþaÐ
aÔayÐeþ `õ[ÞÒeþÐ^ jÕLõÐ«Æ `]Òl`eþ LÐdàÔLÐeÞþ[Ð _Þ~Ù½¤ bþÐÒa dÐq LeÞþ c[Ðc[
Ò]aÐ DQÞ[ ¼¼Ð HkþÐeþ @_‡`Ðf_ eÞþÒ`ÐVà Ò[ößcÐjÞL bÞþrÞþÒeþ aÔÐ*¼ ÒaÐXàeþ @XÏÞV
LcÞVÞ `ÐMÒeþ Ò`hç LeþÐdÞaÐ DQÞ[ ¼¼Ð Ac÷]éÐeþÐ `õjÐeÞþ[ `eÞþ`[ö XÏaÞJXÏÞ
__ aÞ`Þ aÞjÞ. 7/21.07.078/2000 [Ð
14.6.2000 @_‡dЯÆÑ HkþÐ jcÑlÐeþ
aÐiÙL jeþZÑÒeþ @«Æb‡þ¦àÆ LeþÐdÐB`ÐÒeþ
¼¼Ð 5.4 jÒtkþS_L LÐeþaÐeþÒeþ QÞkïþV J jËQ_Ð
`õ]Ð_: H jÕLõÐ«Æ _Þ~Ù½¤ @^Þ_Þ¯Æc @^Ñ_Òeþ NWÞ[
`õaràþ_ Lróþ`àl*‡¼ aÔÐ*¼ cÐ_*¼eþ
hÐMÐ HaÕ _ޯƧÆL LÐdàÔÐf¯Æ cÐÒ_ jÒtkþS_L LÐeþaÐeþeþ jËQ_Ð Ò]aÐ j‡_Þ¾Þ¤[
LeÞþaÐ AahÔL ¼¼Ð HkÞþ Lróþ`àl*¼eþ _ÞÒ~àh @_‡dЯÆÑ
jÒtkþ S_L LÐeþaÐeþ ÒkþD\ÞaÐ ScÐMÐ[Ð N‡XÏÞL
@Qf LeÞþÒ]aÐ HaÕ HjÕLõÐ«Æ jËQ_Ð _ޯƧÆZ LÐdàÔÐf¯Æ HaÕ c‡MÔ
LÐdàÔf¯ÆL‡ `õ]Ð_ LeÞþaÐ `ÐBÜ _Þ~Ù½¤
aÔayÐ eþkÞþaÐ AahÔL HkþÐ @[Ô«Æ jÒcè]_hÑf aÞi¯Æ ÒkþÐB\ÞaÐe‡þ
Ò[ßcÐjÞL bÞþrÞþÒeþ ÒaÐXàeþ LÞcèÐ _ÞÒ~àhL c¨ÆfÑ ]éÐeþÐ NWÞ[ @XÏÞV LcÞVÞ L‡
eÞþÒ`ÐVà `WÐBaÐ @[Ô«Æ Se‡þeþÑ
¼¼Ð 5.5 L) aÞÒ]hÑ QÐtÐ _ޯƧÆZ @^Þ_Þ¯Æc
(H$ç¼.jÞ.Aeþ.H) 1976eþ @_‡`Ðf_
bþÐeþ[ jeþLÐeþ*¼ ]éÐeþÐ `õZÑ[ ÒLaf D`ÒeþÐ¦Æ @^Þ_Þ¯Æc @^Ñ_Òeþ $¼SÞLó[ jÕO cÐ_*‡¼
ScÐMÐ[Ð ÒMÐmÞþaÐ LÞcèÐ ÒQLç jÕNõkþ j‡aÞ^Ð
`õ]Ð_ LeÞþaÐ jÕLõÐ«Æ j[Là jËQ_Ð jcèfÞ[ aÞÒ]hÑ QÐtÐ _ޯƧÆZ @^Þ_Þ¯Æc 1976Òeþ
`õ]rþ @_‡Ò]hL‡
aÔÐ*¼ cÐÒ_ c^Ô `Ðf_ LeÞþaÐ AahÔL ¼¼Ð ScÐ MÐ[Ð ÒMÐmÞþaÐ LÞcèÐ ÒQLç jÕNõkþ
jc¯ÆÒeþ jÕ`ó¦Æ jÕOWÐe‡þ [ÐkþÐ bþÐeþ[
jeþLÐeþ*¼ @^Ñ_Òeþ $¼SÞLó[ ÒkþÐB\ÞaÐ aÞi¯ÆL `õcÐZ`[ö Ò_aÐ AahÔL ¼¼Ð M) aÔÐ*¼cÐÒ_ ÒjcÐ_*¼ hÐMÐN‡XÏÞL‡
_Þ¯Æceþ @_‡`Ðf_ ]ÞNÒeþ d§ÆhÑf
ÒkþaÐL‡ HaÕ _ÞiÞw[\Ð
$¼SÞbËþ¦Æ ÒkþÐB _\ÞaÐ jÕyÐcÐ_*¼ ScÐMÐ[Ð ÒMÐmÞþaÐe‡þ
_Þaórþ eþkÞþaÐ _ÞcÞrþ D`Ò]h Ò]aÐ DQÞ[ ¼¼Ð 6 ÒeþLXà eþlZÐÒalZ : `õQfÞ[ _Þ¯Æceþ @_‡`Ðf_
[\Ð [Ð*¼ SeÞþAÒeþ ÒkþÐB\ÞaÐ ÒL×ZjÞ LÐeþaÐeþeþ AahÔL yÒf `‡_NàW_
`ÐBÜ c^ÔaNàÑ¯Æ @\àÒ_ß[ÞL jÕyÐcÐÒ_ [Ð*¼eþ NõÐkþL*¼ jkþ jcèu [\Ð LÐeþaÐeþeþ
mÞþMÞ[ `õcÐZ D`d‡¦Æ bþÐÒa eþMÞaÐ
AahÔL ¼¼Ð aÞª‡Æ[ @«ÆeþZ A]Ð_`õ]Ð_
Òl[öÒeþ Òaß]‡Ô[ÞL `w[ÞÒeþ `õ]Ð_
HaÕ jËQ_Ð) c^Ô ScÐMÐ[ÐÒeþ @_ÔÐ_Ô Ò]ZÒ_Zeþ `õcÐZ bþfÞ aÞÒaQÞ[ ÒkþaÐ DQÞ[ ¼¼Ð
jcªÆ @\àÒ_ß[ÞL Ò_ZÒ]Zeþ ÒeþLXà [ÐkþÐ jÕNWÞ[ ÒkþaÐ `Òeþ @«Æ[Ó 5 aià `eþaràþÑ
jc¯Æ `dàÔ«Æ jÕeþlÞ[ [MÞ @XÏÞV Lróþ`àl HaÕ _Þ¯ÆÐcL Lróþ`àl*¼eþ AahÔL yÒf `W_
HaÕ jËlê `eþÑlZ `ÐBÜ D`mþ•Æ LeþÐBaÐ DQÞ[ 7. `õhÞlZ HaÕ LcàQÐeþÑ `eÞþQÐf_Ð "KYC'
cÐ_*¼eþ j[Ô_Þº¤ @_‡`Ðf_eþ AahÔL[ÐL‡
LÐdàÔeþ[ HaÕ `eÞþQÐf_Ð LcàQÐeþÑcÐÒ_ jÕ`ËÀठkóþ]¯Æ=¼c LeÞþaÐ @[Ô«Æ Se‡þeþÑ
¼¼Ð LcàQÐeþÑcÐÒ_ [Ð*¼ `]aÑeþ jcÐ_‡`Ð[ÞL
eËþÒ` [Ð*¼eþ LÐdàÔbþÐeþ J ]Ð¯ÞÆ[éÒaÐ^ jÕ`LàÒeþ D`d‡¦Æ
`õhÞlZ mþÐbþLeÞþaÐ `ÐBÜ [\Ð LfÐ^_eþ Òaß^LeþZ _ÞaÐeþZ jÕLõÐ«Æ ]ÞhÐ_ÞÒ~àh J "KYC'
_Ñ[Þeþ j‡j=¼[ @_‡`Ðf_
mþlÔÒeþ jcªÆ @_‡º¤Ð_ `õhÞlZ
LÐdàÔLõc _Þeþ«Æeþ `eÞþQÐfÞ[ LeÞþaÐ AahÔL ¼¼Ð 8. D`ÒeþÐ¦Æ ]ÞN_ÞÒ~àh aÔÐ*Þ¼=¼ _ޯƧÆZ
@^Þ_Þ¯Æc 1949eþ ^ÐeþÐ 35(L) @_‡dЯÆÑ
SÐeþÑ LeþÐdÐBRÞ ¼¼Ð HkþÐeþ @cÐ_Ô LÒmþ @cÐ_ÔLÐeþÑ D`ÒeþÐ¦Æ @^Þ_Þ¯Æceþ _Þ~Ù½¤
^ÐeþÐ @_‡dЯÆÑ ]¨ÞÆ[ ÒkþÒa
¼¼Ð Ò[Z‡ aÔÐ*¼cÐ_*‡¼
HkÞþ ]ÞN_ÞÒ~àhL‡ [Ð*¼ hÐMÐ HaÕ _ޯƧÆL
9hÐMÐ cÐ_*¼ jËQ_ÐÒ\à `õjÐeþZ LeÞþaÐL‡
D`Ò]h ]ÞAdÐDRÞ ¼¼Ð 9. HkÞþ `eÞþ`[öÒeþ yÐ_Ñ[ aÞbÞþ_ï
]ÞN_ÞÒ~àheþ @_‡`Ðf_ ]ÞNÒeþ NókþÑ[
`]Òl` aÞi¯Æ c‡MÔ ckþÐ`õauL
AÃÞ¤-c_Þ mþ¨ÆeÞÕþ Òjmþ, aÔÐ*Þ¼=¼ `eÞþQÐf_Ð J aÞLÐhaÞbþÐN bþÐeþ[Ñ¯Æ eÞþSbàþ
aÔÐ*¼, ÒLtõ-1, gÐmçþXà ÒVöXÏ Òjäeþ, L$Þ¼`ÔÐÒeþXÏ c‡cèÐB-400
005*‡¼ HkÞþ `eÞþ`[ö `ÐBaÐeþ 1cÐj c^ÔÒeþ jËQÑ[
LeþÐdÐB`ÐÒeþ ¼¼Ð HkÞþ `eÞþ`[ö @«ÆNà[ @_‡Ò]h
N‡XÏÞLeþ LÐdàÔ_è¯Æ_eþ 6 cÐj jc¯Æ @[ÞLõЫÆ
ÒkþaÐ`Òeþ bþÐeþ[Ñ¯Æ eÞþSbàþ aÔÐ*¼ [\Ð @_Ô aÔÐ*¼cÐ_*¼eþ HL ÒaßWLÒeþ jcÑlÐ
LeþÐdÐB H jÕLõÐ«Æ HL j[Là jÕ`_ï `eÞþ`[öeþ SÐeþÑ aÞi¯Æ aÞQÐeþ LeþÐdÞa ¼¼Ð 10 @_‡NõkþLeÞþ
HkÞþ `eÞþ`[öeþ `õÐƒÞ ÆjèÑLÐeþ Leþ«‡Æ
¼¼Ð A`Z*¼eþ aÞhèªÆ (jÞ.Aeþ.c‡eþmÞþ^eþ_ç) c‡MÔ
ckþÐ`õauL |