Kannada Hindi - আৰবিআই - Reserve Bank of India
Kannada Hindi
![](/documents/87730/28909807/Kannadacover_online.jpg)
![](/documents/87730/28909807/dsc_7208_online.jpg)
प्रधान मुख्य महाप्रबंधक
एवं मुख्य सतर्कता अधिकारी
आमुख
हमारे देश की भाषाई विविधता हमारे लिए गौरव की बात है। इसीलिए, संविधान निर्माताओं ने जहां हिंदी को राजभाषा का दर्जा दिया वहीं राज्यों की भाषाओं को भी समुचित महत्व दिया। रिज़र्व बैंक एक अखिल भारतीय संस्था होने के नाते इसमें देश के विभिन्न भागों के लोग काम करते हैं। हिंदीतर भाषी स्टाफ-सदस्यों को बैंकिंग हिंदी सिखाना अपने आप में चुनौतीपूर्ण कार्य है क्योंकि इसके लिए बैंकिंग विषय और हिंदी भाषा दोनों की जानकारी आवश्यक है। हिंदी सीखने के लिए तो पुस्तकें उपलब्ध हैं, परंतु बैंकिंग हिंदी सीखने के लिए बाजार में पुस्तकों का अभाव है।
रिज़र्व बैंक में राजभाषा हिंदी के पचास वर्ष पूरे होने के उपलक्ष्य में वर्ष 2015-16 को स्वर्ण जयंती वर्ष के रूप में मनाया जा रहा है। स्वर्ण जयंती वर्ष के कार्यक्रमों के अंतर्गत हैदराबाद में आयोजित संगोष्ठी में यह बात उभरकर आई कि हिंदी भाषा के शिक्षण के तरीकों में बदलाव करके क्षेत्रीय भाषाओं के माध्यम से बैंकिंग हिंदी की जानकारी दी जाए तो हिंदी सीखने में आसानी होगी। इसी बात को ध्यान में रखते हुए छह क्षेत्रीय भाषाओं यथा -तेलुगू, तमिल, मलयालम, कन्नड, ओडिया और बांग्ला - के माध्यम से बैंकिंग हिंदी सिखाने के लिए पाठ्य सामग्री तैयार करने का निर्णय लिया गया। ये छह पुस्तकें इसी निर्णय के साकार रूप हैं।
आधुनिक प्रौद्योगिकी की सर्वव्यापकता और पर्यावरण के प्रति हमारी प्रतिबद्धता को ध्यान में रखते हुए इन्हें .epub के रूप में तैयार किया गया है ताकि आप सभी इसे कंम्प्यूटर के साथ-साथ अपनी मोबाइल में भी पढ़ सके।
आशा है, हमारा यह प्रयास आपको पसंद आएगा और आप इनका उपयोग करेंगे। मेरा पूरा विश्वास है कि बैंक में राजभाषा हिंदी का प्रयोग बढ़ाने की दिशा में ये पुस्तकें सहायक सिद्ध होंगी।
इन पुस्तकों को तैयार करने में हमारे राजभाषा अधिकारियों सहित बैंक के सामान्य संवर्ग के साथियों ने भी भरपूर सहयोग दिया है। इस पूरी योजना को राजभाषा विभाग के महाप्रबंधक डॉ. रमाकांत गुप्ता और उनकी सक्रिय टीमने – जिसमें उप महाप्रबंधक श्री लक्ष्मीनाथ उपाध्याय, सहायक महाप्रबंधक श्री नितीन देसाई और सहायक प्रबंधक श्री अखिलेश कुमार एवं श्री चमनलाल मीणा शामिल थे - कार्यान्वित किया है। इस योजना को समय पर पूरा करने के लिए पुस्तकों के लेखकों और राजभाषा विभाग की पूरी टीम को धन्यवाद देती हूं।
![](/documents/87730/28909807/pcgm_sign_online.jpg)
सुरेखा मरांडी
![](/documents/87730/28909807/ramakant_online.jpg)
संपादकीय
राजभाषा स्वर्णजयंती वर्ष के दौरान 25 सितंबर 2015 को हैदराबाद में और 28 सितंबर 2015 को, राजभाषा विभाग,गृह मंत्रालय, भारत सरकार के सचिव की उपस्थिति में, पटना में आयोजित संगोष्ठियों में हिंदी न जानने वाले स्टाफ-सदस्यों को हिंदी सिखाने की विधियों के बारे में गहन विचार-विमर्श हुआ और संगोष्ठी के दौरान यह निष्कर्ष निकाला गया कि यदि क्षेत्रीय भाषाओं के माध्यम से बैंकिंग हिंदी सिखाई जाए तो हिंदीतर भाषाभाषी स्टाफ-सदस्य कम समय में बेहतर हिंदी सीख सकेंगे।
इसे राजभाषा स्वर्णजयंती वर्ष के दौरान ही कार्यरूप देने का निर्णय लिया गया और पहले साल छह क्षेत्रीय भाषाओं – बांग्ला, ओडिया, तेलुगू, तमिल, मलयालम और कन्नड – के माध्यम से बैंकिंग हिंदी सिखाने के बारे में पुस्तक तैयार कराने की योजना बनाई गई।
भुवनेश्वर क्षेत्रीय कार्यालय के प्रबंधक श्री अशोक कुमार नायक को ‘ओडिया से बैंकिंग हिंदी’ और उसी कार्यालय की सहायक प्रबंधक सुश्री श्वेता जैन को ‘बांग्ला से बैंकिंग हिंदी’ में पुस्तक लिखने का कार्य सौंपा गया। बंगलुरु क्षेत्रीय कार्यालय के सहायक प्रबंधक श्री एम. संजीव कनी को ‘तमिल से बैंकिंग हिंदी’ और उसी कार्यालय के सहायक श्री सचिन पुजारी को ‘कन्नड से बैंकिंग हिंदी’ में पुस्तक लिखने का कार्य सौंपा गया। ‘मलयालम से बैंकिंग हिंदी’ पर पुस्तक लिखने का कार्य केंद्रीय कार्यालय के सहकारी बैंक विनियमन विभाग के सहायक प्रबंधक डॉ. मधुशील आयिल्यत्त को और ‘तेलगू से बैंकिंग हिंदी’ में पुस्तक लिखने का कार्य हैदराबाद क्षेत्रीय कार्यालय की प्रबंधक श्रीमती जयश्री गोजे को सौंपा गया।
क्षेत्रीय भाषाओं से हिंदी सीखने के लिए पुस्तकें बाज़ार में हैं परंतु क्षेत्रीय भाषाओं से बैंकिंग हिंदी सीखने के लिए पुस्तकें पहली बार बाज़ार में आ रही थीं, अतः इसे त्रुटिरहित बनाने के लिए इसकी वेटिंग कराने का भी निर्णय लिया गया। इन पुस्तकों की वेटिंग ऐसे विद्वज्जनों से कराई गई जिन्हें संबन्धित क्षेत्रीय भाषा और हिंदी के साथ-साथ बैंकिंग-वित्तीय विषयों की अच्छी जानकारी थी।
पाठकों की जरूरतों को ध्यान में रखते हुए, पहले अध्याय में क्षेत्रीय भाषा और हिंदी वर्णमाला का परिचय दिया गया है। वर्ण परिचय के बाद क्षेत्रीय भाषा के माध्यम से हिंदी व्याकरण सिखाने का प्रयास किया गया है और साथ ही क्षेत्रीय भाषा एवं हिंदी के व्याकरण के बीच साम्य और वैषम्य को भी बताया गया है ताकि पाठकों को हिंदी व्याकरण की अच्छी जानकारी हो सके। बोलचाल की हिन्दी सीखे बिना बैंकिंग हिंदी सीखना संभव नहीं है, अतः तीसरे अध्याय में क्षेत्रीय भाषा के माध्यम से बोलचाल की हिंदी विस्तार से सिखाई गई है। मुझे पूरा विश्वास है कि इस अध्याय को पढ़कर हिंदीतर भाषाभाषी लोग धड़ल्ले से हिंदी में बातचीत कर सकेंगे।
चौथा अध्याय इस पुस्तक को हिंदी सीखने के लिए तैयार की गई अन्य पुस्तकों से अलग स्थान देता है। यह अध्याय बैंकिंग हिंदी से संबंधित है। इस अध्याय को बैंकिंग प्रशासन, वित्तीय समावेशन, बैंकों में पैसे जमा करना और बैंकों से ऋण लेना एवं विदेशी मुद्रा नामक चार खंडों में विभाजित किया गया है। इस प्रकार इस अध्याय में इस बात की पूरी कोशिश की गई है कि लोग संवाद के माध्यम से बैंकिंग के हर पहलू को हिंदी में सीख सकें और बैंकिंग विषयों पर हिंदी में बातचीत कर सकें।
अंतिम अध्याय में इस पुस्तक में प्रयुक्त बैंकिंग शब्दावली दी गई है, जिनकी संख्या मात्र 250 है, जो इस बात को दर्शाता है कि मात्र 250 बैंकिंग शब्द सीख कर आप विभिन्न बैंकिंग विषयों पर आसानी से हिंदी में बातचीत कर सकते हैं और हिंदी में बैंकिंग संबंधी कामकाज भी कर सकते हैं।
इसे अंतिम रूप देने में उक्त छह लेखकों, वेटिंग करने वाले विद्वानों के अलावा हमारे विभाग के उपमहाप्रबंधक श्री लक्ष्मीनाथ उपाध्याय और उनकी टीम ने अथक परिश्रम किया है। मुझे पूरा विश्वास है कि न केवल रिज़र्व बैंक अपितु पूरा बैंकिंग जगत इसका स्वागत करेगा।
![](/documents/87730/28909807/gm_sign_online.jpg)
(डॉ. रमाकांत गुप्ता)
महाप्रबंधक, राजभाषा विभाग, भारतीय रिज़र्व बैंक, मुंबई
मई 2016
ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡದ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿ ಕಲಿಕೆ
(प्रांतीय भाषे कन्नडद मूलक ब्यांकिंग हिन्दी कलिके)
क्षेत्रीय भाषा कन्नड द्वारा बैंकिंग हिंदी सीखें
ವಿಷಯ ಸೂಚಿ विषय-सूची
ಅಧ್ಯಾಯ अध्याय 1
ಹಿಂದಿ ವರ್ಣಮಾಲೆ हिंदी वर्णमाला परिचय
1.2 ವ್ಯಂಜನಗಳು व्यंजन Consonants
1.4 ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಶಬ್ಧಗಳು दो अक्षरों के शब्द
1.5 ಮೂರಕ್ಷರದ ಶಬ್ದ तीन अक्षरों के शब्द
1.6 ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರ संयुक्ताक्षर
1.7 ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ’ರ್’ ಉಚ್ಚಾರಣೆ शब्दों में र् का उच्चारण
1.8 ಅನುಸ್ವಾರ (ं) – ಪಂಚಮ ವರ್ಣದ ಉಚ್ಚಾರಣೆ अनुस्वार (ं) - पंचम वर्ण का उच्चारण
2.3 ಸರ್ವನಾಮ ಶಬ್ಧಗಳ ರೂಪ ರಚನೆ : सर्वनाम शब्दों की रूप-रचना :
2.7 ‘ನೆ’ (‘ने’) ಪದದ ಪ್ರಯೋಗ: ‘ने’ का प्रयोग:
2.10 ಉಪಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು : उपसर्ग एवं प्रत्यय :
2.11 ಕ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾ ವಿಶೇಷಣ: क्रिया और क्रिया विशेषण:
ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಪ್ರಕಾರಗಳು: क्रिया के भेद :
ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಕಾಲ: क्रिया का काल :
2.12 ಕ್ರಿಯಾಪದದ ವಾಚ್ಯ: क्रिया का वाच्य:
2.13 ಕ್ರಿಯಾ ವಿಶೇಷಣ: क्रियाविशेषण :
2.15 ಪದಕ್ರಮ: पदक्रम: (word order)
2.16 ಅವ್ಯಯ: अन्वय: (Agreement)
(क) ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಅವ್ಯಯ: कर्ता और क्रिया का अन्वय:
(ख) ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಅವ್ಯಯ: कर्म और क्रिया का अन्वय:
(ग) ಕರ್ತೃ ಹಾಗೂ ಕರ್ಮ ನಿರಪೇಕ್ಷ ಕ್ರಿಯಾಪದ: कर्ता और कर्म से निरपेक्ष क्रिया:
(घ) ವಿಶೇಷಣ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ್ಯದ ಅವ್ಯಯ: विशेषण और विशेष्य का अन्वय:
(ड.) ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿ ಅವ್ಯಯ: संबंध और संबंधी का अन्वय:
(च) ಸರ್ವನಾಮ ಮತ್ತು ನಾಮಪದಗಳ ಅವ್ಯಯ: सर्वनाम और संज्ञा का अन्वय:
ಅಧ್ಯಾಯ अध्याय 3 ಸಂವಹನ ಹಿಂದಿ बोलचाल की हिंदी
3.4 ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು अभिव्यक्तियां
3.7 ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳು मेडिकल सेवाएं
3.9 ಪರಿಚಿತರ ಭೇಟಿ परिचित से मुलाकात
ಅಧ್ಯಾಯ- ೪ अध्याय 4 ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಹಿಂದಿ बैंकिंग हिंदी (BANKING HINDI)
4.2.1. - ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಗಳ ಮಾತುಕತೆ
रिज़र्व बैंक अधिकारी के साथ बैंकों की बातचीत
4.2.2. – ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜೊತೆಗೆ ಹಳ್ಳಿಗನ ಮಾತುಕತೆ
बैंक अधिकारी के साथ ग्रामवासी की बातचीत
4.3.1 – ಶಿಸ್ತುಕ್ರಮ ಕುರಿತಂತೆ ಸಂವಾದ
अनुशासनिक कार्रवाई संबंधी बातचीत
4.3.2 – ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಡೆಸ್ಕು ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಮಾತುಕತೆ
प्रशासन डेस्क संबंधी बातचीत
4.3.3 – ರಜಾ ಡೆಸ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾತುಕತೆ
छुट्टी डेस्क संबंधी बातचीत
4.3.4 – ನೇಮಕಾತಿ ಡೆಸ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾತುಕತೆ
भर्ती डेस्क संबंधी बातचीत
4.4.1 ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಖಾತೆ
विदेशी मुद्रा बैंक खाता
4.4.2 ಠೇವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾಲ / ಋಣ
जमा के एवज में अग्रिम / ऋण
4.4.5 ಅನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತನೆ (Repatriation)
अनिवासियों के लिए प्रत्यावर्तन
ಅಧ್ಯಾಯ अध्याय 1
ಹಿಂದಿ ವರ್ಣಮಾಲೆ
हिंदी वर्णमाला परिचय
1.1 ಸ್ವರ स्वर Vowels
![](/documents/87730/28909807/Kannadapg_001_online.jpg)
1.2 ವ್ಯಂಜನಗಳು व्यंजन Consonants
![](/documents/87730/28909807/Kannadapg_002_online.jpg)
1.3 ಕಾಗುಣಿತ बारहखड़ी
![](/documents/87730/28909807/Kannadapg_003_online.jpg)
![](/documents/87730/28909807/Kannadapg_004_online.jpg)
![](/documents/87730/28909807/Kannadapg_005_online.jpg)
1.4 ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಶಬ್ಧಗಳು दो अक्षरों के शब्द
![](/documents/87730/28909807/Kannadapg_006_online.jpg)
1.5 ಮೂರಕ್ಷರದ ಶಬ್ದ तीन अक्षरों के शब्द
![](/documents/87730/28909807/Kannadapg_007_online.jpg)
1.6 ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರ संयुक्ताक्षर
![](/documents/87730/28909807/Kannadapg_008_online.jpg)
ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರ संयुक्ताक्षर
![](/documents/87730/28909807/Kannadapg_009_online.jpg)
1.7 ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ’ರ್’ ಉಚ್ಚಾರಣೆ शब्दों में र् का उच्चारण
शब्द / उच्चारण / शब्दार्थ ಶಬ್ದ / ಉಚ್ಚಾರಣೆ / ಶಬ್ದಾರ್ಥ |
||
र् + य = र्य र् + ल = र्ल र् + व = र्व र् + क = र्क र् + च = र्च |
अक्षर में पहले र् का उच्चारण करते हुए बाद में नीचे के अक्षर का उच्चारण किया जाना है। ಅಕ್ಷರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರ್ ಶಬ್ಧದ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ನಂತರ ಕೆಳಗಿನ ಶಬ್ಧದ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮಾಡಾಬೇಕು. |
कार्य / ಕಾರ್ಯ್ / ಕಾರ್ಯ दुर्लभ / ದುರ್ಲಭ್ / ದುರ್ಲಭ गर्व / ಗರ್ವ್ / ಗರ್ವ तर्क / ತರ್ಕ್ / ತರ್ಕ खर्च / ಖರ್ಚ್ / ಖರ್ಚು |
1.8 ಅನುಸ್ವಾರ (ं) – ಪಂಚಮ ವರ್ಣದ ಉಚ್ಚಾರಣೆ
अनुस्वार (ं) - पंचम वर्ण का उच्चारण
शब्द में अनुस्वार (ं) आने पर, व्यंजन के क्रम में उसके अगले अक्षर का पंचम वर्ण का आधा मात्रा का उच्चारण करना होगा।
ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಅನುಸ್ವಾರ (ं) ಬಂದಾಗ, ವ್ಯಂಜನದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದರ ಮುಂದಿನ ಅಕ್ಷರದ ಐದನೆಯ ವರ್ಣದ ಅರ್ಧ ಮಾತ್ರ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.
उदाहरण के लिए ಉದಾಹರಣೆ :
शब्द ಶಬ್ದ | उच्चारण / शब्दार्थ ಉಚ್ಚಾರಣೆ / ಶಬ್ದಾರ್ಥ | |
गंगा | अनुस्वार (ं) का अगला अक्षर ग है जिसका पंचम वर्ण है – ङ ಅನುಸ್ವಾರದ (ं) ಮುಂದಿನ ಅಕ್ಷರ ग ಅದರ ಐದನೆಯ ವರ್ಣ ङ (क,ख,ग,घ,ङ) | ಗಂಗಾ / ಗಂಗೆ (गंगे) |
जंजीर | अनुस्वार (ं) का अगला अक्षर ज है जिसका पंचम वर्ण है – ञ ಅನುಸ್ವಾರದ (ं) ಮುಂದಿನ ಅಕ್ಷರ ज ಅದರ ಐದನೆಯ ವರ್ಣ – ज्ञ (च,छ,ज,झ,ज्ञ) | ಜಂಜೀರ್ / ಸರಪಣಿ (सरपणी) |
दंड | अनुस्वार (ं) का अगला अक्षर ड है जिसका पंचम वर्ण है – ण ಅನುಸ್ವಾರದ (ं) ಮುಂದಿನ ಅಕ್ಷರ ड ಅದರ ಐದನೆಯ ವರ್ಣ – | ದಂಡಾ / ದಂಡನೆ (दंडने) |
सुगंध | अनुस्वार (ं) का अगला अक्षर ध है जिसका पंचम वर्ण है – न ಅನುಸ್ವಾರದ (ं) ಮುಂದಿನ ಅಕ್ಷರ ध ಅದರ ಐದನೆಯ ವರ್ಣ – ந | ಸುಗಂಧ / ಪರಿಮಳ (परीमल) |
गंभीर | अनुस्वार (ं) का अगला अक्षर भ है जिसका पंचम वर्ण है – म ಅನುಸ್ವಾರದ (ं) ಮುಂದಿನ ಅಕ್ಷರ भ ಅದರ ಐದನೆಯ ವರ್ಣ – ம | ಗಂಭೀರ್ / ಗಂಬೀರ (गंबीर) |
ಅಧ್ಯಾಯ अध्याय 2
ನಾಮಪದ ಮತ್ತು ಸರ್ವನಾಮ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಲಿಂಗ, ವಚನ ಮತ್ತು ಕಾರಕಗಳ ಪ್ರಭಾವ
संज्ञा एवं सर्वनाम तथा उन पर लिंग, वचन और कारक का प्रभाव
2.1 ನಾಮಪದ: संज्ञा:
ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸ್ಥಾನ, ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಭಾವದ ಹೆಸರನ್ನು ನಾಮಪದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಹಿಂದಿ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ನಾಮಪದದ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ.
೧. ವ್ಯಕ್ತಿವಾಚಕ ನಾಮಪದ ೨. ಜಾತಿವಾಚಕ ನಾಮಪದ ಮತ್ತು ೩. ಭಾವವಾಚಕ ನಾಮಪದ
किसी व्यक्ति, स्थान, वस्तु अथवा भाव के नाम को संज्ञा कहते हैं। हिंदी में संज्ञा के तीन मुख्य भेद हैं: 1. व्यक्तिवाचक संज्ञा, 2. जातिवाचक संज्ञा और 3. भाववाचक संज्ञा
ನಾಮಪದದ ರೂಪ ಪರಿವರ್ತನೆ:
ನಾಮಪದ ವಿಕಾರಿ ಶಬ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಾಮಪದದ ರೂಪ ಮೂರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಪದಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. 1. ಲಿಂಗದಿಂದ 2. ವಚನದಿಂದ ಮತ್ತು 3. ಕಾರಕದಿಂದ.
संज्ञाओं का रूप परिवर्तन:
संज्ञा विकारी शब्द हैं। संज्ञा शब्द के रूप तीन कारणों से बदलते हैं : 1. लिंग से, 2. वचन से और 3. कारक से।
2.2 ಸರ್ವನಾಮ: सर्वनाम:
ನಾಮಪದದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಶಬ್ಧವೇ ಸರ್ವನಾಮ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
ಮೋಹನ್ ಇಂದು ಅಸ್ವಸ್ಥನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನನ್ನು ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ.
सर्वनाम वे शब्द हैं जो संज्ञाओं के स्थान पर प्रयोग किए जाते हैं। उदाहरण:
मोहन आज अस्वस्थ है। उसको डॉक्टर के पास ले जाओ।
ಈ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೋಹನನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ’ಅವನನ್ನು’ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ಸರ್ವನಾಮ ಆಗಿದೆ. ನಾಮಪದವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸರ್ವನಾಮವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
उक्त दूसरे वाक्य में मोहन के स्थान पर ‘उसको’ का प्रयोग किया गया है। अत: यह सर्वनाम है। सर्वनाम का प्रयोग संज्ञा के बार-बार प्रयोग को दूर करने के लिए किया जाता है।
ಸ್ವತ:, ಸ್ವಂತ, ಸ್ವಯಂ ಕೂಡಾ ವೈಯಕ್ತಿಯ ಸರ್ವನಾಮದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಉದಾ:
ನಾನು ಸ್ವತಃ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲೆ.
ನೀವು ಸ್ವಯಂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ.
खुद, स्वयं, स्वत: भी निजवाचक सर्वनाम के रूप में प्रयुक्त होते हैं।
उदा: –
मैं खुद यह काम कर सकता हूं;
आप स्वयं वहां जाइए।
2.3 ಸರ್ವನಾಮ ಶಬ್ಧಗಳ ರೂಪ ರಚನೆ : सर्वनाम शब्दों की रूप-रचना :
ನಾಮಪದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸರ್ವನಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಕಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅಧಿಕ ರೂಪಾಂತರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
संज्ञाओं की तुलना में कुछ सर्वनामों में कारकों के कारण अधिक रूपांतर देखा जाता है।
ಕೆಲವು ಬಹು ಪ್ರಚಲಿತ ಸರ್ವನಾಮಗಳ ರೂಪ ರಚನೆ ಈ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿದೆ:
कुछ बहुप्रचलित सर्वनामों की रूप-रचना इस प्रकार हैं:
ನಾನು– मैं - मैं, मैंने, मुझे, मुझको, मुझसे, मेरे द्वारा, मेरे लिए, मेरा, मेरे, मेरी, मुझमें, मुझ पर
ನಾವು– हम- हम, हमने, हमें, हमको, हमसे, हमारे द्वारा, हमारे लिए, हमारा, हमारे, हमारी, हममें, हम पर
ನೀನು– तू- तू, तूने, तुझे, तुझको, तुझसे, तेरे द्वारा, तेरे लिए, तेरा, तेरे, तेरी, तुझमें, तुझ पर
ನೀವು– तुम - तुम, तुमने, तुम्हें, तुमको, तुमसे, तुम्हारे द्वारा, तुम्हारे लिए, तुम्हारा, तुम्हारे, तुम्हारी, तुममें, तुम पर
ಅವನು / ಅವಳು/ ಅದು– वह - वह, उसने, उसे, उसको, उससे, उसके द्वारा, उसके लिए, उसका, उसके, उसकी, उसमें, उस पर
ಅವರು – वे - वे, उन्होंने, उन्हें, उनको, उनसे, उनके द्वारा, उनके लिए, उनका, उनके, उनकी, उनमें, उन पर
ಅವನು /ಅವಳು / ಇದು– यह - यह, इसने, इसे, इसको, इससे, इसके द्वारा, इसके लिए, इसका, इसके, इसकी, इसमें, इस पर
ಇವರು– ये - ये, इन्होंने, इन्हें, इनको, इनसे, इनके द्वारा, इनके लिए, इनका, इनके, इनकी, इनमें, इन पर
ಯರಾದರೂ– कोई - कोई, किसीने, किन्हींने, किसी को, किन्हीं को आदि।
ಯಾರು– कौन – कौन, किसने, किन्होंने, किसको, किसे, किन्हें, किनको आदि।
ಯಾರು– जो - जिसने, जिन्होंने, जिसको, जिसे, जिनको, जिन्हें आदि।
2.4 ಲಿಂಗ: लिंग:
ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ–
हिंदी भाषा में दो ही लिंग माने जाते हैं –
(i) ಪುಲ್ಲಿಂಗ पुल्लिंग ಮತ್ತು और (ii) ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ स्त्रीलिंग।
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗದ ಗುರುತಿಗೆ ಕೆಲವು ಸುಳಿವುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಅಪವಾದಗಳಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತವೆ.
आम तौर पर लिंग की पहचान के लिए कुछ संकेत दिए जा रहे हैं, इनके कई अपवाद हैं, फिर भी अधिकांश स्थानों पर ये सहायक हो सकते हैं :
ಪುಲ್ಲಿಂಗ : पुल्लिंग:
- ’ಆ’ ಕಾರಾಂತ ಶಬ್ಧಗಳು ‘आ’ से अंत होने वाले शब्द :
ಉದಾ: उदा: कपड़ा, पैसा, पहिया, आटा आदि।
ಅಪವಾದ: अपवाद- हवा, दवा, सजा, खटिया आदि। - ‘ನಾ’, ‘ಆವ್’, ‘ಪನ್’, ‘ಪಾ’ ದಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಭಾವವಾಚಕ ನಾಮಪದಗಳು ‘ना’, ‘आव’, ‘पन’, ‘पा’ से अंत होने वाली भाववाचक संज्ञाएं:ಉದಾ: उदा: गाना, बहाव, लड़कपन, बचपन, बुढ़ापा आदि।
- ‘ಆನ್’ ಶಬ್ಧದಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಕ ನಾಮಪದಗಳು: ‘आन’ से अंत होने वाली क्रियार्थक संज्ञाएं:
ಉದಾ: उदा: लगान, खान-पान, मिलान आदि। - ‘ತ್ವ’, ‘ತ್ಯ’, ‘ವ್ಯ’, ‘ರ್ಯ್’ ಶಬ್ಧದಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ನಾಮಪದಗಳು: ‘त्व’, ‘त्य’, ‘व्य’, ‘र्य’ अंत होने वाली संज्ञाएं:
ಉದಾ: उदा: व्यक्तित्व, कृत्य, कर्तव्य, चातुर्य आदि। - ‘ಅ’ ಕಾರಾಂತ ನಾಮಪದಗಳು : ‘अ’ से अंत होने वाली संज्ञाएं:
ಉದಾ: उदा: घर, मकान, खेत, पेड़ आदि।
ಅಪವಾದ: अपवाद: किताब, कलम, दीवार आदि। - ದೇಶಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗರಗಳ ಹೆಸರು: देशों, पर्वतों, सागरों के नाम:
ಉದಾ: उदा: भारत, चीन, जापान, अमेरिका, इटली, हिमालय, विंध्याचल, आल्प्स, हिंद महासागर, अरब सागर आदि। - ಲೋಹಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ಹೆಸರು: सभी धातुओं और गहनों के नाम:
ಉದಾ: उदा: सोना, हीरा, लोहा आदि।
ಅಪವಾದ: अपवाद: चाँदी। - ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಸಗಳ ಹೆಸರು: दिनों और महीनों के नाम:
ದಿನ: दिन- रविवार, सोमवार, मंगलवार, बुधवार, गुरुवार, शुक्रवार और शनिवार।
ಮಾಸಗಳು: महीने- चैत्र, वैशाख, जेठ, आषाढ़, श्रावण, भाद्रपद, आश्विन, कार्तिक, मार्गशीर्ष, पौष, माघ, फाल्गुन। - ಮರಗಳ ಹೆಸರು: पेड़ के नाम :
ಉದಾ: उदा: आम, कटहल, ताड़, पीपल, बरगद, सागौन, शीशम आदि।
ಅಪವಾದ: अपवाद: इमली। - ಧಾನ್ಯಗಳ ಹೆಸರು: अनाजों के नाम :
ಉದಾ: उदा: धान, चावल, गेहूं, बाजरा, चना, तिल।
ಅಪವಾದ: अपवाद: ज्वार, दाल, अरहर, मटर।
ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ : स्त्रीलिंग :
- ‘ಈ’ ಕಾರಾಂತ ನಾಮಪದಗಳು: ‘ई’ से अंत होने वाली संज्ञाएं:
ಉದಾ: उदा: नदी, चिट्ठी, टोपी, रोटी, गाली, विनती।
ಅಪವಾದ: अपवाद: पानी, घी, दही, मोती। - ऊनवाचक संज्ञाएं : खटिया, डिबिया, पुडि़या।
- ‘ಆ’ ಕಾರಾಂತ ಸಂಸ್ಕ್ರತ ನಾಮಪದಗಳು: ‘आ’ अंत होने वाली संस्कृत की संज्ञाएं:
ಉದಾ: उदा: दया, कृपया, क्षमा।
ಅಪವಾದ: अपवाद: पिता, कर्ता। - ‘ಇ’ ಕಾರಾಂತ ನಾಮಪದಗಳು: ‘इ’ से अंत होने वाली संज्ञाएं:
ಉದಾ: उदा: रुचि, विधि, गति।
ಅಪವಾದ: अपवाद: मुनि, ऋषि। - ‘ತಾ’, ‘ವಟ್’, ಹಟ್’, ‘ಟ್’, ‘ತ್’ ಶಬ್ಧಗಳಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ನಾಮಪದಗಳು: ‘ता’, ‘वट’, ‘हट’, ‘ट’, ‘त’ से अंत होने वाली संज्ञाएं:
ಉದಾ: उदा: सुंदरता, रुकावट, घबराहट, बनावट, बगावत। - ‘ತ್’ ಥವಾ ‘ಟ್’ ಶಬ್ಧಗಳಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ನಾಮಪದಗಳು: ‘त’ या ‘ट’ से अंत होने वाली संज्ञाएं:
ಉದಾ: उदा: छत, खाट, हाट।
ಅಪವಾದ: अपवाद: पेट, खेत आदि। - ನದಿಗಳ ಹೆಸರು: नदियों के नाम:
ಉದಾ: उदा: गंगा, जमुना, गोदावरी, कृष्णा, कावेरी।
ಅಪವಾದ: अपवाद: सिंधु, ब्रह्मपुत्र। - ಭಾಷೆಗಳ ಹೆಸರು भाषाओं के नाम:
ಉದಾ: उदा: हिंदी, जापानी, अंग्रेज़ी, जर्मन आदि। - ‘ಊ’ ಕಾರಾಂತ ಶಬ್ಧಗಳು: ‘ऊ’ से अंत होने वाले शब्द :
ಉದಾ: उदा: लू, बालू, झाड़ू
ಅಪವಾದ: अपवाद: आलू, आंसू, डाकू, भालू।
ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಸುಳಿವುಗಳು ಕೇವಲ ನಿದರ್ಶನಗಳಷ್ಟೇ ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಧ್ಯಾನಪೂರ್ವಕ ಓದು ಮತ್ತು ನಿಘಂಟಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಾಮಪದದ ಲಿಂಗ ಸ್ವರೂಪ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನ/ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
उपर्युक्त संकेत केवल उदाहरण स्वरूप के हैं और इनका दायरा अत्यंत सीमित है। ध्यानपूर्वक पठन और शब्द कोश के सहारे जानकारी को बढ़ाया जा सकता है। तथापि, संज्ञा के लिंग की जानकारी के लिए कुछ सुझाव नीचे दिए गए हैं :
- ಕ್ರಿಯಾಪದದೊಂದಿಗೆ: क्रिया से:
ಉದಾ: उदा: सरकार आदेश जारी करती है; बैंक अधिसूचना जारी करता है। - ನಾಮಪದದ ವಿಶೇಷಣದೊಂದಿಗೆ: संज्ञा के विशेषण से:
ಉದಾ: उदा: अच्छा लड़का; अच्छी लड़की; मोटी फाइल; मोटा रजिस्टर। - ನಾಮಪದದ ಜೊತೆಗೆ ಕೂಡಿರುವ ವಿಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ: संज्ञा के साथ जुड़ी विभक्ति से :
ಉದಾ: उदा: व्यय की राशि; गत वर्ष का पुरस्कार। - ವಚನದೊಂದಿಗೆ: वचन से :
ಉದಾ: उदा: लड़का – लड़के।
ಗಮನಿಸಿ: ‘ಆ’ ಕಾರಾಂತ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಶಬ್ಧಗಳ ವಚನ ಬದಲಾಯಿಸಲು ‘ಆ’ ಕಾರವನ್ನು ‘ಎ’ಕಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಶಬ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
नोट : ध्यान रखें कि ‘आ’ से अंत होने वाले पुल्लिंग शब्दों का वचन बदलने के लिए ‘आ’ को ‘ए’ में बदल दिया जाता है। अन्य पुल्लिंग शब्दों में ऐसा कोई परिवर्तन नहीं किया जाता है।
ಉದಾ: उदा: एक घर – चार घर। एक पत्र – पांच पत्र।
2.5 ವಚನ: वचन:
ಶಬ್ಧದ ಯಾವ ರೂಪದಿಂದ ಅದು ಒಂದೋ ಅಥವಾ ಅನೇಕವೋ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ವಚನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಚನಗಳಿವೆ: ಏಕವಚನ ಮತ್ತು ಬಹುವಚನ
शब्द के जिस रूप से उसके एक या अनेक होने का बोध हो उसे वचन कहते हैं। हिंदी भाषा में दो वचन हैं : एकवचन और बहुवचन।
ಏಕವಚನ: ಶಬ್ಧದ ಯಾವ ರೂಪದಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನ ಇರುವಿಕೆ ಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಏಕವಚನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
एकवचन : शब्द के जिस रूप से एक व्यक्ति या वस्तु का बोध हो उसे एकवचन कहते हैं।
ಉದಾ: जैसे - घोड़ा, कन्या, नदी।
ಬಹುವಚನ: ಶಬ್ಧದ ಯಾವ ರೂಪದಿಂದ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳ ಇರುವಿಕೆ ಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಬಹುವಚನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
बहुवचन : शब्द के जिस रूप से एक से अधिक व्यक्तियों या वस्तुओं का बोध हो उसे बहुवचन कहते हैं।
ಉದಾ: जैसे- घोड़े, कन्याएं, नदियां।
2.6 ಕಾರಕ: कारक:
ನಾಮಪದ ಅಥವಾ ಸರ್ವನಾಮಗಳ ಯಾವ ರೂಪಗಳಿಂದ ಕ್ರಿಯೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಸಂಬಂಧ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಕಾರಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರಕೀಯ ಸಮ್ಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುವ ಚಿನ್ಹೆಗಳನ್ನು ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆ, ವಿಭಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪರಸರ್ಗ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಾರಕದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.
संज्ञा या सर्वनाम के जिस रूप से उसका संबंध क्रिया के साथ जाना जाता है, उसको कारक कहते हैं। कारकीय संबंध को प्रकट करने वाले चिह्नों को कारक-चिह्न, विभक्ति या परसर्ग कहते हैं। कारक के आठ भेद होते हैं :
क्र.सं. | कारक का नाम | विभक्ति या परसर्ग |
1 | कर्ता | ‘ने’ या ‘o’ (कुछ भी नहीं)।@ |
2 | कर्म | ‘को’ या ‘o’ (कुछ भी नहीं)।# |
3 | करण | से, के द्वारा, के साथ (साधन प्रकट करने के लिए) |
4 | संप्रदान | को, के लिए, हेतु |
5 | अपादान | से (अलगाव दर्शाने के लिए) |
6 | संबंध | का, के, की (रा, रे, री, ना, ने, नी) |
7 | अधिकरण | में, पर |
8 | संबोधन* | हे, रे, अरे, ओ... |
2.7 ‘ನೆ’ (‘ने’) ಪದದ ಪ್ರಯೋಗ: ‘ने’ का प्रयोग:
ಕರ್ತೃ ಕಾರಕದಲ್ಲಿ ‘ನೆ’(‘ने’) ಶಬ್ಧವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಕೇವಲ ಸಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಭೂತಕಾಲಿಕ ಕೃದಂತ (ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ನೋಡಿ) ಗಳಿಂದಾದ ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
कर्ता कारक में ‘ने’ का प्रयोग सामान्यत: केवल सकर्मक धातुओं से बने भूतकालिक कृदंत (देखिए क्रिया का अध्याय) से बनी क्रियाओं के साथ होता है :
ಉದಾ: जैसे:
राम ने रोटी खाई,
मोहन ने पत्र लिखा है,
सीता ने आम खरीदे थे।
ಈ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ‘ತಿಂದ’, ‘ಬರೆದ’, ‘ಖರೀದಿಸಿದ’ ಇವು ಸಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳು. ಊಟ ಮಾಡುವುದು ಬರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಖರೀದಿಸುವುದು ಭೂತಕಾಲಿಕ ಕೃದಂತಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳ ಕರ್ತೃವಿನ ಜೊತೆಗೆ ‘ನೆ’ ’(‘ने’) ಶಬ್ಧ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
इन वाक्यों में खाई, लिखा, खरीदे सकर्मक धातु खाना, लिखना, खरीदना के भूतकालिक कृदंत हैं, अत: इनके कर्ता के साथ ‘ने’ लगा है।
ಅಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಕ್ರಿಯಾರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ‘ನೆ’ (‘ने’) ಶಬ್ಧ ಪ್ರಯೋಗ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
अकर्मक धातुओं से बने क्रिया-रूपों के साथ ‘ने’ का प्रयोग नहीं होता :
ಉದಾ: जैसे:
राम गया,
मोहन बहुत चिल्लाया,
सीता खूब सोई।
ಕೆಲವು ಅಪವಾದಗಳು: कुछ अपवाद हैं :
(क) ‘ಮಾತನಾಡುವುದು’, ‘ಮರೆಯುವುದು’, ‘ತರುವುದು’ ಇವು ಸಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಂದಾದ ಭೂತಕಾಲಿಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ‘ನೆ’ ಶಬ್ಧ ಪ್ರಯೋಗ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆ:
बोलना, भूलना, लाना सकर्मक क्रियाएँ है किन्तु इनसे बने भूतकालिक रूपों के साथ ने का प्रयोग नहीं होता।
ಉದಾ: जैसे: (अ) किसान बोला (आ) तुम भूल गए हो। (इ) मोहन मिठाई लाया
(ख) ‘ಸ್ನಾನಮಾಡು’, ‘ಸೀನುವುದು’ ಮತ್ತು ‘ಕೆಮ್ಮುವುದು’ ಇವು ಅಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಂದಾದ ಭೂತಕಾಲಿಕ ಕೃದಂತ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ‘ನೆ’ ಶಬ್ಧ ಪ್ರಯೋಗ ಇರುವುತ್ತದೆ.
नहाना, छींकना, खॉंसना, अकर्मक क्रियाएँ हैं किन्तु इनसे बने भूतकालिक कृदन्तों के साथ ने का प्रयोग होता है।
ಉದಾ: जैसे:
(अ) राम ने नहाया (कुछ लोग ‘राम नहाया’ भी बोलते हैं।)
(आ) मोहन ने छींका।
(इ) सीता ने खॉंसा।
(ग) ಕೆಳಗಿನ ಸಹಾಯಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು ಬಂದಾಗ ಸಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ‘ನೆ’ ಶಬ್ಧ ಪ್ರಯೋಗ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
लगना, सकना, जाना, चुकना, पाना, रहना, उठना, बैठना, पड़ना, सहायक क्रियाएँ लगने पर सकर्मक धातुओं के साथ भी ‘ने’ का प्रयोग नहीं होता।
ಉದಾ: जैसे:
सीता रोटी खाने लगी। | राजीव सारा खाना खा गया। |
मोहन पत्र नहीं लिख सका। | हीरा अपना करम कर चुका। |
(घ) ಕೆಲವರು ‘ಪ್ರಲಾಪಿಸುವುದು’, ‘ತಿಳಿಯುವುದು’ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಜೊತೆ ‘ನೆ’ ಶಬ್ಧ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
कुछ लोग तो बकना, जानना आदि के साथ ‘ने’ का प्रयोग करते हैं, किन्तु कुछ लोग नहीं करते।
2.8 ನಾಮಪದಗಳ ವಚನ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ನಿಯಮಗಳು (ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು) :
संज्ञा शब्दों का वचन बदलने के नियम (कारक चिन्हों को ध्यान में रखते हुए) :
ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾಮಪದ ಶಬ್ಧಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ‘ನೆ’, ‘ಕೊ,’ ‘ಸೆ’, ‘ಕೆ ಲಿಯೇ’ (ने, को, से, के लिए) ಮೊದಲಾದ ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆಗಳು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಶಬ್ಧಗಳ ಬಹುವಚನದಲ್ಲೂ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ.
वाक्य में प्रयोग करते समय संज्ञा शब्दों के साथ कई बार ने, को, से, के लिए आदि कारक चिह्न लगते हैं और कई बार नहीं लगते। इस कारण शब्दों के बहुवचन भी दो प्रकार से बनते हैं :
- ಶಬ್ಧಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆ ಬಳಕೆಯಾಗದಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು जब शब्दों के साथ कारक चिह्न नहीं लगते।
- ಶಬ್ಧಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು जब शब्दों के साथ कारक चिह्न लगते हैं।
(1) ‘ಆ‘ಕಾರಾಂತ ಪುಲ್ಲಿಂಗ: आकारांत पुल्लिंग: – (जैसे घोड़ा)
![](/documents/87730/28909807/Kannadapg_010_online.jpg)
इस पुल्लिंग वर्ग में लड़का, बच्चा, गदहा (गधा), रुपया, कुत्ता, चूहा, बेटा, चीता, कीड़ा, साला, पर्दा, दरवाज़ा, बग़ीचा आदि अधिसंख्य आकारांत शब्द आते हैं। इसके कुछ अपवाद भी हैं।
(2) ಅನ್ಯ ಪುಲ್ಲಿಂಗ: अन्य पुल्लिंग : – (जैसे व्यंजनांत मित्र, इकारांत कवि, ईकारांत साथी, उकारांत साधु तथा ऊकारांत डाकू आदि)
![](/documents/87730/28909807/Kannadapg_011_online.jpg)
(3) ಇಕಾರಾಂತ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ: इकारांत – (जैसे जाति), ईकारांत (जैसे लड़की), इयांत (जैसे गुडि़या) स्त्रीलिंग।
![](/documents/87730/28909807/Kannadapg_012_online.jpg)
(4) ಅನ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ: अन्य स्त्रीलिंग : – (जैसे व्यंजनांत पुस्तक, आकारांत माता,उकारांत ऋतु, ऊकारांत बहू तथा ओकारांत गौ आदि)
![](/documents/87730/28909807/Kannadapg_013_online.jpg)
2.9 ವಿಶೇಷಣ : विशेषण :
ಯಾವ ಶಬ್ಧದಿಂದ ನಾಮಪದ ಅಥವಾ ಸರ್ವನಾಮದ ವಿಶೇಷತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ವಿಶೇಷಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
जिस शब्द से संज्ञा या सर्वनाम की विशेषता प्रकट होती है, उसे विशेषण कहते हैं।
जैसे- यह सुंदर फूल है; वह काला घोड़ा है; पांच लड़कियां पढ़ रही हैं; गिलास भर दूध लाओ; काले बादल घिर आए हैं; यह बाग सुंदर है।
ಉದಾ- : ‘ಈ ಹೂವು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ’; ‘ಅದು ಕಪ್ಪು ಕದುರೆಯಾಗಿದೆ’; ‘ಐದು ಹುಡುಗಿಯರು ಓದುತ್ತಿದ್ದಾರೆ’; ‘ಲೋಟ ಪೂರ್ತಿ ಹಾಲು ತನ್ನಿ’; ‘ಕಪ್ಪು ಮೋಡ ಆವರಿಸಿದೆ’; ‘ಈ ಉದ್ಯಾನ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ’
नोट : विशेषण जिस शब्द की विशेषता प्रकट करता है उसे विशेष्य कहा जाता है। जैसे- सुंदर फूल में सुंदर विशेषण और फूल विशेष्य ।
ಗಮನಿಸಿ: ಯಾವ ಶಬ್ಧದ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷಣವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ವಿಶೇಷ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾ: ಸುಂದರ ಹೂವು- ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ವಿಶೇಷಣ ಮತ್ತು ಹೂವು ವಿಶೇಷ್ಯವಾಗಿದೆ.
ವಿಶೇಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ, ವಚನ ಮತ್ತು ಕಾರಕ ಸಂಬಂಧಿ ಅಂತರ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಕೆಲವು ‘ಅಕಾರಾಂತ’ ವಿಶೇಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಈ ಪ್ರಕಾರದ ರೂಪಾಂತರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
विशेषणों में लिंग, वचन और कारक संबंधी अंतर बहुत कम होता है। केवल कुछ ‘आकारांत’ (‘आ’ से अंत होने वाले) विशेषणों में ही इस प्रकार के परिवर्तन आते हैं।
ಉದಾ: जैसे- अच्छा लड़का, अच्छे लड़के, अच्छी लड़की।
अच्छे लड़के को, अच्छे लड़कों को, अच्छी लड़की को।
2.10 ಉಪಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು : उपसर्ग एवं प्रत्यय :
ಉಪಸರ್ಗ : उपसर्ग :
1. ಸ್ವತಂತ್ರ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಶಬ್ಧಗಳ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ವರ್ಣ ಅಥವಾ ವರ್ಣ ಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ಉಪಸರ್ಗ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
‘उपसर्ग’ उस वर्ण या वर्ण-समूह को कहते हैं, जिसका स्वतंत्र प्रयोग न होता हो, और जो किसी शब्द के पूर्व, कुछ आर्थिक विशेषता लाने के लिए जोड़ा जाए।
2. ಇಂಡೋ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷಾ ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ಉಪಸರ್ಗಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ ಇದೆ. ಮೊದಲು ಅದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಬ್ದವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬಳಕೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಮೂಲ ಶಬ್ಧದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಕೇವಲ ಪೂರಕ ಶಬ್ಧವಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ ಬಳಕೆಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸಂಸ್ಕ್ರತದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರ’, ‘ಪರಾ’, ‘ಆಪ್’, ‘ಸಮ್’, ‘ಅನು’, ‘ಅವ್’, ‘ನಿಸ್’, ‘ನಿರ್’, ‘ದುಸ್’, ‘ದುರ್’, ಮೊದಲಾದ ೨೨ ಉಪಸರ್ಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
भारोपीय परिवार में उपसर्गों का इतिहास काफी प्राचीन काल तक जाता है। पहले ये स्वतंत्र शब्द थे तथा इनका अपना अर्थ था। बाद में इनकी यह स्वतंत्रता पूर्णत: समाप्त हो गई और ये केवल मूल शब्द से संबद्ध होकर ही आने लगे। संस्कृत में प्र, परा, अप, सम, अनु, अव, निस्, निर्, दुस्, दुर् आदि 22 उपसर्ग माने जाते हैं।
ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಿಂದಿ ಉಪಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ-
ऐतिहासिक दृष्टि से हिंदी उपसर्ग तीन प्रकार के हैं –
ತತ್ಸಮ तत्सम (जैसे अभाव, अभिमान)
ತದ್ಭವ तद्भव (पैसे, उनचास)
ವಿದೇಶ विदेश (जैसे दरअसल, उपगवर्नर) ।
ಪ್ರತ್ಯಯ: प्रत्यय:
ಪ್ರತ್ಯಯ ಧ್ವನಿ ಅಥವಾ ಧ್ವನಿ ಸಮೂಹದ ಭಾಷಿಕ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ಶಬ್ಧದ ಅಥವಾ ಧಾತುವಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಶಬ್ಧ ಅಥವಾ ರೂಪದ ರಚನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ
प्रत्यय ध्वनि अथवा ध्वनि-समूह की वह भाषिक इकाई है जिसे किसी शब्द अथवा धातु के अंत में जोड़कर शब्द अथवा रूप की रचना की जाती है।
(1) | ತತ್ಸಮ ಪ್ರತ್ಯಯ– ಇವು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಸದೃಶವಾಗಿವೆ. |
तत्सम प्रत्यय – ये संस्कृत के समान हैं, | |
जैसे वैज्ञानिक (इक), प्रिया (आ) आदि । | |
(2) | ತದ್ಭವ ಪ್ರತ್ಯಯ– ತದ್ಭವ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಇವೆ. |
तद्भव प्रत्यय - तद्भव प्रत्यय हिंदी में काफ़ी है, | |
जैसे कठिनाई (आई), बनावट (आवट) आदि। | |
(3) | ದೇಶೀಯ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು – ದೇಶೀಯ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಅಜ್ಞಾತ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯುಳ್ಳವಾಗಿವೆ. |
देशज प्रत्यय - देशज प्रत्यय अज्ञात व्युत्पत्तिक होते है। | |
जैसे घुमक्कड़ (अक्कड़) । | |
(4) | ವಿದೇಶಿ ಪ್ರತ್ಯಯ – ಅರಬ್ಬಿ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು.. |
विदेशी प्रत्यय - फ़ारसी (अरबी) एवं अंग्रेजी से आए प्रत्यय, | |
जैसे कार (सलाहकार), इज्म (कम्यूनिज्म) |
2.11 ಕ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾ ವಿಶೇಷಣ: क्रिया और क्रिया विशेषण:
ಕ್ರಿಯಾರ್ಥ: क्रिया :
ಯಾವ ಶಬ್ಧದಿಂದ ಒಂದು ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರ ಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಪದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
जिस शब्द से किसी कार्य के करने का या होने का बोध हो उसे क्रिया कहते हैं।
ಉದಾ: उदा:
ರಾಮನು ಕಾಗದ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ. | राम चिट्ठी लिखता है; |
ಕಡತಗಳನ್ನು ಬೀರು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. | फाइलें अलमारी में रखी हैं; |
ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳು ಮುರಿದಿವೆ. | पेड़ की डाली टूट गई। |
ಮೊದಲ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಮ ಬರೆಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಎರಡು ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಮತ್ತು ಮುರಿಯುವ ಕಾರ್ಯ ನಡೆತ್ತಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮೂರೂ ಕ್ರಿಯಾಪದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ.
पहले वाक्य में राम ‘लिखने’ का कार्य कर रहा है और दूसरे दोनों में ‘रखने’ और ‘टूटने’ का कार्य हो रहा है। इसलिए ये तीनों पद क्रिया के उदाहरण हैं।
ಧಾತು: धातु :
ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೂಲಾಂಶವನ್ನು ಧಾತು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಓದು, ಬರೆ, ಏಳು, ಆಡು, ಮಲಗು, ನೋಡು (ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ पढ़, लिख, उठ, खेल, सो, देख) ಇತ್ಯಾದಿ. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಧಾತುವಿನ ಹಿಂದೆ ‘ನಾ’(‘ना’) ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಓದುವುದು, ಬರೆಯುವುದು, ಏಳುವುದು, ಆಡುವುದು, ಮಲಗುವುದು, ನೋಡುವುದು (ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ पढ़ना, लिखना, उठना, खेलना, सोना, देखना) ಮೊದಲಾದ ಕ್ರಿಯಾರೂಪಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ
क्रिया के मूल अंश को धातु कहते हैं। जैसे- पढ़, लिख, उठ, खेल, सो, देख आदि। धातु के पीछे ‘ना’ जोड़ने से पढ़ना, लिखना, उठना, खेलना, सोना, देखना आदि क्रिया के सामान्य रूप में बन जाते हैं।
ಪ್ರತೀ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಂಗತಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ- ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಫಲ. ಕರ್ತೃ- ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಾತ; ಕರ್ಮ- ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲ ಪಡೆಯುವಾತ.
प्रत्येक क्रिया में दो बातें होती हैं – व्यापार (कार्य) और फल। कर्ता- क्रिया के व्यापार को करने वाला; कर्म- जिस पर क्रिया का फल पड़ता है।
‘ಧೋಬಿ ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುತ್ತಾನೆ’- ಈ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಒಗೆಯುತ್ತಾನೆ’ ಎನ್ನುವುದು ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ, ಒಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಧೋಬಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೋಬಿ ‘ಕರ್ತೃ’ ಮತ್ತು ‘ಬಟ್ಟೆ’ ಕರ್ಮಪದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಟ್ಟೆಯ ಹೊರತು ಇಲ್ಲಿ ಒಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯ ಅಸಂಭವ.
‘धोबी कपड़े धोता है’ – इस वाक्य में ‘धोता है’ क्रिया है, धोने का व्यापार (कार्य) धोबी करता है और उसका फल ‘कपड़े’ पर पड़ता है। इस वाक्य में ‘धोबी’ कर्ता है और ‘कपड़े’ कर्म। ‘कपड़े’ के बिना ‘धोना’ क्रिया नहीं हो सकती।
ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಪ್ರಕಾರಗಳು: क्रिया के भेद :
ಕ್ರಿಯಾಪದದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭೇದಗಳು ಇವೆ: (i) ಸಕರ್ಮಕ ಮತ್ತು (ii) ಅಕರ್ಮಕ
क्रिया के दो भेद होते हैं : (i) सकर्मक और (ii) अकर्मक।
(i) ಸಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದ: सकर्मक क्रिया:
ಸಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ ಇರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಇರುವಿಕೆ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಯಾವ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಕರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಆಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಂಥ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
सकर्मक क्रियाओं के साथ कर्म होता है या उसके होने की संभावना रहती है। अर्थात जिन क्रियाओं का फल कर्म पर पड़ता है, उन्हें ‘सकर्मक’ क्रियाएं कहते हैं।
ಉದಾ: उदा:
ವಿಭಾಗವು ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿಸಿತು; ನರೇಶ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವನು; ಸರಕಾರ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸಲಿದೆ.
विभाग ने पुस्तक खरीदी; नरेश पत्र लिखेगा; सरकार नियम बनाएगी।
ಈ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ, ಪತ್ರ ಹಾಗೂ ನಿಯಮ ಕರ್ಮಪದಗಳು. ಖರೀದಿಸುವ, ಬರೆಯುವ ಮತ್ತು ರೂಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನಾರೋ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಪರಿಣಾಮ ಮಾತ್ರ ಕರ್ಮದ ಮೇಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮೂರೂ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಕರ್ಮಕಗಳಾಗಿವೆ.
इन वाक्यों में पुस्तक, पत्र और नियम कर्म हैं। खरीदने, लिखने और बनाने का कार्य तो कोई और कर रहा है पर फल इन पर पड़ रहा है। अत: ये तीनों क्रियाएं सकर्मक हैं।
(ii) ಅಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದ: अकर्मक क्रिया:
ಅಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕರ್ಮಪದ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಯಾವ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮ ಎರಡೂ ಕರ್ತೃಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆಯೋ ಅಂಥ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳನ್ನು ಅಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ಮಪದದ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಅಕರ್ಮಕ ಧಾತುಗಳೆನ್ನುವರು.
अकर्मक क्रियाओं के साथ कर्म नहीं रहता। अर्थात जिन क्रियाओं के व्यापार और फल दोनों कर्ता में ही पाए जाएं उन्हें ‘अकर्मक’ क्रिया कहते हैं। क्योंकि उनमें कर्म नहीं होता है।
ಉದಾ:
ರಾಜೇಶ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ; ದೀಪಾ ನಗುತ್ತಾಳೆ; ಮಕ್ಕಳು ಆಡುತ್ತಾರೆ: ಪಕ್ಷಿ ಹಾರುತ್ತದೆ.
ಈ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ, ನಗುತ್ತಾಳೆ, ಆಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಾರುತ್ತದೆ ಇವು ಅಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು
उदा:
राजेश सोया है; दीपा हँसती है; बच्चे खेलते हैं; पक्षी उड़ता है।
ಕ್इन वाक्यों में सोया है, हँसती है, खेलते हैं और उड़ता है – अकर्मक क्रियाएं हैं।
*****
ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಕಾಲ: क्रिया का काल :
ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಯಾವ ರೂಪದಿಂದ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವ ಸಮಯ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಕಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳು:
क्रिया का वह रूप जिससे उसके होने या करने का समय जाना जाए, काल कहते हैं। इसके तीन भेद हैं:
1) | ಭೂತ ಕಾಲ: ಭೂತ ಕಾಲವು ಕ್ರಿಯೆ ಹಿಂದೆ ನಡೆದದ್ದು ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ಮೋಹನ್ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆದ. |
भूत काल : भूत काल क्रिया का वह रूप है जिससे बीते समय में क्रिया का होना या करना पाया जाए। जैसे- मोहन ने टिप्पणी लिखी। | |
2) | ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲ: ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲವು ಕ್ರಿಯೆ ವರ್ತಮಾನ (ಸದ್ಯ/ಪ್ರಸ್ತುತ) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದು ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾ: ಪ್ರಭಾ ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ. |
वर्तमान काल : वर्तमान काल क्रिया का वह रूप है जिससे वर्तमान (चालू) समय में क्रिया का होना या करना पाया जाए। जैसे- प्रभा गाना गाती है। | |
3) | ಭವಿಷತ್ ಕಾಲ: ಭವಿಷತ್ ಕಾಲವು ಕ್ರಿಯೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ (ಮುಂದೆ ಬರಲಿರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ) ನಡೆಲಿದೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾ: ಅವನು ನಾಳೆ ದೆಹಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. |
भविष्यत् काल : भविष्यत् काल क्रिया का वह रूप है जिससे भविष्यत् (आने वाले) समय में क्रिया का होना या करना पाया जाए। जैसे- वह कल दिल्ली जाएगा। |
2.12 ಕ್ರಿಯಾಪದದ ವಾಚ್ಯ: क्रिया का वाच्य:
ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಯಾವ ರೂಪದಿಂದ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯ ಕರ್ತೃ ಯಾ ಕರ್ಮ ಅಥವಾ ಭಾವವೇ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಕ್ರಿಯಾ ವಾಚ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ.
वाच्य क्रिया का वह रूप है जिससे यह माना जाए कि क्रिया द्वारा किए हए कार्य का प्रधान विषय कर्ता है, कर्म है या भाव है। वाच्य के तीन भेद हैं :
1. ಕರ್ತೃ ವಾಚ್ಯ: ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಲಿಂಗ, ವಚನ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ‘ಕರ್ತೃ’ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕರ್ತೃ ಪ್ರಧಾನ ಕ್ರಿಯಾರ್ಥ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
कर्तृवाच्य : इसमें क्रिया का लिंग, वचन और पुरुष ‘कर्ता’ के अनुसार होता है। इसको कर्तृप्रधान क्रिया भी कहते हैं।
ಉದಾ: ಸಹಾಯಕ ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಲತಾ ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ನೌಕರರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
जैसे- सहायक मसौदा लिखता है। लता कथा सुनाती है। कर्मचारी काम करते हैं।
1. ಕರ್ಮವಾಚ್ಯ: ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಲಿಂಗ, ವಚನ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ‘ಕರ್ಮ’ಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕರ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕ್ರಿಯಾರ್ಥ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
कर्मवाच्य : इसमें क्रिया का लिंग, वचन और पुरुष ‘कर्म’ के अनुसार होता है। इसको कर्मप्रधान क्रिया भी कहते हैं।
ಉದಾ:– ಸಹಾಯಕನ ಮೂಲಕ ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸರಕಾರದ ಮೂಲಕ ನಿಯಮಗಳು ರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
जैसे- सहायक द्वारा मसौदा लिखा गया। सरकार द्वारा नियम बनाए जाते हैं।
ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಗಿ ಕರ್ಮವಾಚ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
हिंदी में अधिकतर कर्तृवाच्य का ही प्रयोग होता है।
4. ಭಾವವಾಚ್ಯ: भाववाच्य :
ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ಯಾ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಧಾನತೆ ಇರದೆ ಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾವ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಭಾವವಾಚ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಕರ್ತೃ ಪದದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ‘ಯಿಂದ’ (‘से’) ಅಥವಾ ‘ಆ ಮೂಲಕ’ (‘के द्वारा’) ಸೇರಿಸಿದಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃವಾಚ್ಯದಿಂದ ಭಾವವಾಚ್ಯಕ್ಕೆ ರೂಪ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆ:
क्रिया के जिस रूप में न कर्ता की प्रधानता हो और न कर्म की, बल्कि जहां क्रिया का भाव ही मुख्य हो, उसे भाववाच्य कहते हैं। इसमें कर्ता के आगे ‘से’ या ‘के द्वारा’ लगा दें तो कर्तृवाच्य से भाववाच्य रूप बनाया जा सकता है।
ಉದಾ: उदा:
- ನನ್ನಿಂದ ಹೇಳಲೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. मुझसे बोला भी नहीं जाता।
- ನಮ್ಮಿಂದ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. हमसे बैठा नहीं जाता।
- ರಾಧಾಳಿಂದ ಹೇಗೆ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಎಚ್ಚರವಿರಲು ಸಾಧ್ಯ? राधा से रात भर कैसे जगा जाएगा?
*****
2.13 ಕ್ರಿಯಾ ವಿಶೇಷಣ: क्रियाविशेषण :
ಯಾವ ಶಬ್ಧವು ಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಕ್ರಿಯಾ ವಿಶೇಷಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
जो शब्द क्रिया की विशेषता बताएं या क्रिया के अर्थ में कुछ विशेषता प्रकट करे, वे क्रियाविशेषण कहलाते हैं।
ಉದಾ: ತ್ವರಿತವಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
जैसे- जल्दी, यहां आदि।
2.14 ವಾಕ್ಯ ರಚನೆ: वाक्य-रचना:
ವಾಕ್ಯ ರಚನೆ ಮೂಲತಃ ಪದಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಪದಗಳು- ನಾಮಪದ, ಸರ್ವನಾಮ, ವಿಶೇಷಣ, ಕ್ರಿಯಾಪದ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಯ.
वाक्य की रचना मूलत: पदों से होती है। ये पद संज्ञा, सर्वनाम, विशेषण, क्रिया तथा अव्यय होते हैं।
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪದಗಳಿಂದ ಪದಬಂಧ (ಪದಗುಚ್ಚ) ದ ರಚನೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯದ ಸಂರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಪದಬಂಧ ನಾಮಪದ, ಸರ್ವನಾಮ, ವಿಶೇಷಣ, ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.
कभी-कभी पदों से पदबंध की रचना होती है, और वाक्य की रचना में ये पदबंध, संज्ञा, सर्वनाम, विशेषण, क्रियाविशेषण आदि के रूप में आते हैं।
ಮೇಲ್ಕಂಡ ವಿಷಯಗಳು ಸರಳ ವಾಕ್ಯಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿಧೇಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರಿತ ವಾಕ್ಯಗಳ ರಚನೆ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಸರಳ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಅಥವಾ ಅಧಿಕ ಸರಳವಾಕ್ಯಗಳಿಂದಾದ ಮಿಶ್ರಿತ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಉಪವಾಕ್ಯ ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಆಶ್ರಿತ ಉಪವಾಕ್ಯಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಿತ ಉಪವಾಕ್ಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
उपर्युक्त बातें सरल वाक्य की रचना में मिलती हैं जिसमें, जैसा कि पीछे कहा जा चुका है, कि एक उद्देश्य और एक विधेय होता है। संयुक्त और मिश्रित वाक्य की रचना जैसा कि पीछे दिया गया है, विभिन्न प्रकार के सरल वाक्यों से होती है। मिश्रित वाक्य में दो या अधिक सरल वाक्य इस प्रकार जोड़े जाते हैं कि उनमें एक तो प्रधान उपवाक्य हो जाता है, और शेष आश्रित उपवाक्य रहते हैं। संयुक्त वाक्य में सरल वाक्य इस प्रकार जोड़े जाते हैं कि कोई भी उपवाक्य आश्रित नहीं होता।
ಪದಗಳಿಂದ ವಾಕ್ಯರಚನೆ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪದಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಯಗಳು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
पदों से वाक्य-रचना करने के संदर्भ में पदक्रम एवं अन्वय का विशेष महत्व है, जिसका विवेचन नीचे दर्शाया गया है:
2.15 ಪದಕ್ರಮ: पदक्रम: (word order)
‘ಪದಕ್ರಮ’ ಎಂದರೆ ‘ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪದಗಳನ್ನು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ ಕ್ರಮ’ ಎಂದರ್ಥ. ಪದವನ್ನು ಶಬ್ಧ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದರಿಂದ ಕೆಲವರು ‘ಪದಕ್ರಮ’ವನ್ನು ‘ಶಬ್ಧಕ್ರಮ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಭಾಷೆಗೂ ವಾಕ್ಯರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪದ ಯಾ ಶಬ್ಧಗಳ ಜೋಡಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿದಂತೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕ್ರಮ ಇರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ವಾಕ್ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ, ‘ಕರ್ತೃ+ಕ್ರಿಯಾ+ಕರ್ಮ’ (Ram killed Mohan) ಕ್ರಮ ಇದೆ. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಪದಕ್ರಮ ‘ಕರ್ತೃ+ಕರ್ಮ+ಕ್ರಿಯಾ (राम ने मोहन को मार डाला) ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ವಾಕ್ಯಗಳ ಪದಕ್ರಮದ ಕುರಿತು ವಿವೇಚನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿಚಾರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ-
‘पदक्रम’ का अर्थ है ‘वाक्य में पदों के रखे जाने का क्रम’। ‘पद’ को ‘शब्द‘ कहने के कारण कुछ लोग ‘पदक्रम’ को ‘शब्दक्रम’ भी कहते हैं। हर भाषा के वाक्य में पदों या शब्दों के अपने क्रम होते हैं। उदाहरण के लिए अंग्रेजी में कर्ता+क्रिया+कर्म (Ram killed Mohan) का क्रम है तो हिंदी में कर्ता+कर्म+क्रिया (राम ने मोहन को मार डाला)। यहां हिंदी वाक्यों में पदक्रम पर विचार किया जा रहा है। मुख्य बातें निम्नांकित हैं—
(1) | ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ತೃಪದ ವಾಕ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದ ವಾಕ್ಯದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. |
कर्ता वाक्य में पहले और क्रिया प्राय: अंत में होती है : | |
ಮೋಹನ್ ಹೋದ. मोहन गया, ಬಾಲಕ ಓಡಿದ. लड़का दौड़ा। | |
ಕ್ರಿಯಾಪದಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮ ತಿರುಗುಮುರುಗು ಕೂಡಾ ಆಗಬಹುದು. | |
यों बल देने के लिए क्रम उलट भी सकते हैं। | |
ಹೋದ ಆ ಹುಡುಗ. गया वह लड़का. | |
ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿದ್ದೀರಿ ನೀವು. पास हो चुके तुम। | |
(2) | ಕರ್ತೃಪದದ ವಿವರಣೆ ಅದರ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದದ ವಿವರಣೆ ಕರ್ತೃ ಪದದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. |
कर्ता का विस्तार उसके पहले तथा क्रिया का विस्तार कर्ता के बाद आता है : | |
ರಾಮನ ಮಗ ಮೋಹನ್ ವಾಹನದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದ | |
राम का लड़का मोहन गाड़ी से अपने घर गया। | |
(3) | ಕರ್ಮ ಪದ ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದದ ನಡುವೆ ಬರುತ್ತದೆ. |
कर्म तथा पूरक कर्ता और क्रिया के बीच में आते हैं : | |
ರಾಮನು ಪುಸ್ತಕ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ. राम ने पुस्तक ली। | |
ಒಂದುವೇಳೆ ಎರಡು ಕರ್ಮಪದಗಳು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಗೌಣ ಕರ್ಮ ಮೊದಲು ಪ್ರಧಾನ ಕರ್ಮ ನಂತರ ಬರುತ್ತದೆ. | |
यदि दो कर्म हों तो गौण कर्म पहले तथा मुख्य कर्म बाद में आता है : | |
ರಾಮನು ಮೋಹನನಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದ. राम ने मोहन को पत्र लिखा। | |
ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪೂರಕದ ವಿವರಣೆ ಅವುಗಳ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. | |
कर्म तथा पूरक के विस्तार उनके पूर्व आते हैं : | |
ರಾಮನು ತನ್ನ ಮಿತ್ರನ ಮಗ ರಾಜೀವನಿಗೆ ಅಭಿನಂದನಾ ಪತ್ರ ಬರೆದ, ಮೋಹನ್ ಒಳ್ಳೆಯ ವೈದ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. | |
राम ने अपने मित्र के बेटे राजीव को बधाई का पत्र लिखा, मोहन अच्छा डाक्टर है। | |
ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ ಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಬರಬಹುದು. | |
बल देने के लिए कर्म पहले भी आ सकता है : | |
ಪುಸ್ತಕ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೀರಾ ನೀವು? पुस्तक ले ली तुमने? | |
(4) | ವಿಶೇಷಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶೇಷ್ಯದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. |
विशेषण प्राय: विशेष्य के पूर्व आते हैं : | |
ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವ ಕುದುರೆಗೆ ಇನಾಮು ಸಿಕ್ಕಿತು. | |
तेज़ घोड़े को इनाम मिला. | |
ಸೋಮಾರಿ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿ ಫೇಲಾಗಿದ್ದಾನೆ. | |
अकर्मण्य विद्यार्थी फेल हो गया है। | |
(5) | ಕ್ರಿಯಾ ವಿಶೇಷಣ ಪ್ರಾಯಃ ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. |
क्रियाविशेषण प्राय: कर्ता और क्रिया के बीच में आते हैं : | |
ಮಗು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತಿದೆ. | |
बच्चा धीरे-धीरे खा रहा है। | |
(6) | ಸರ್ವನಾಮ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಮಪದದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. |
सर्वनाम प्राय: संज्ञा के स्थान पर आता है | |
(7) | ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಪ್ರಾಯಃ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. |
हिंदी में क्रिया सामान्यत: अंत में आती है : | |
ನಾನು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ನಾನು ಈಗ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. | |
मैं चला, मैं अब चला। |
2.16 ಅವ್ಯಯ: अन्वय: (Agreement)
ಅವ್ಯಯದ ಎಂದರೆ ‘ಹಿಂದೆ ಹೋಗುವುದು’, ‘ಸಾದೃಶ್ಯವಾಗಿರುವುದು’ ಅಥವಾ ‘ಸಮಾನತೆ’ ಎಂದರ್ಥ. ವ್ಯಾಕರಣಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಥ ‘ವ್ಯಾಕರಣಾತ್ಮಕ ಏಕರೂಪತೆ’ ಅಂದರೆ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಅಧಿಕ ಶಬ್ಧಗಳ ವ್ಯಾಕರಣಾತ್ಮಕ ಏಕರೂಪತೆಗೆ ಅವ್ಯಯ ಎನ್ನುತ್ತರೆ. ಇದು ಲಿಂಗ, ವಚನ, ಪುರುಷ ಹಾಗೂ ಮೂಲ ಮತ್ತು ವಿಕೃತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
‘अन्वय’-का अर्थ है ‘पीछे जाना’, ‘अनुरूप होना’अथवा ‘समानता’। व्याकरण में इसका अर्थ है ‘व्याकरणिक एकरूपता’ अर्थात् वाक्य में दो या अधिक शब्दों की आपसी व्याकरणिक एकरूपता को अन्वय कहते हैं। यह लिंग, वचन, पुरुष, तथा मूल और विकृत रूप की होती है:
(1) | ಸೀತಾ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು. (ಎರಡೂ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಏಕವಚನ) |
सीता घर गई। (दोनों स्त्रीलिंग एकचवन) | |
(2) | ಬಾಲಕ ಮನೆಗೆ ಹೋದ. (ಎರಡೂ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಏಕವಚನ) |
लड़का घर गया। (दोनो पुल्लिंग एकवचन) | |
(3) | ಅವರು ಮುಖಂಡರಾಗಿದ್ದಾರೆ. (ಎರಡೂ ಅನ್ಯಪುರುಷ ಏಕವಚನ) |
वह नेता है (दोनों अन्य पुरुष एकवचन) | |
(4) | ಸಿಪಾಯಿ ಕಪ್ಪು ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂತಿದ್ದಾನೆ. (ಎರಡೂ ವಿಕೃತ ರೂಪಗಳು). |
सिपाही काले घोड़े पर बैठा है। (दोनों विकृत रूप) |
ಮುಂದೆ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಶಬ್ಧಗಳ ನಡುವೆ ಅವ್ಯಯಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ವಿವೇಚನೆ ಮಾದಲಾಗಿದೆ:
आगे विभिन्न प्रकार के शब्दों के बीच अन्वय पर संक्षेप में विचार किया जा रहा है:
(क) ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಅವ್ಯಯ: कर्ता और क्रिया का अन्वय:
(1) ಕರ್ತೃಪದದ ಜೊತೆ ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆ ಇಲ್ಲದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಕರ್ತೃಪದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ: ಬಾಲಕಿ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ, ಬಾಲಕ ರೊಟ್ಟಿ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವ ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಮೇಲೆ ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
यदि कर्ता के साथ कारक-चिह्न न लगा हो तो क्रिया कर्ता के अनुसार होती है : लड़की खाना खा रही है, लड़का रोटी खा रहा है। यह ध्यान देने की बात है कि कर्म का प्रभाव क्रिया पर ऐसी स्थिति में नहीं पड़ता।
(2) ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕರ್ತೃಪದದ ಜೊತೆ ‘ನೆ’, ‘ಕೊ’, ‘ಸೆ’ (ने, को, से) ಮೊದಲಾದ ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆಗಳು ಬಂದಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಅವ್ಯಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ
ಉದಾ: ಮೋಹನನಿಗೆ ಹೊಗಲಿಕ್ಕಿದೆ, ಸೀತಾಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿಕ್ಕಿದೆ, ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ಹೋಗಲಿಕ್ಕಿದೆ, ರಾಮನಿಂದ ನಡೆಯಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಸೀತಾಳಿಂದ ನಡೆಯಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಹುಡುಗರಿಂದ ನಡೆಯಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
इसके विपरीत यदि कर्ता के साथ ने, को, से आदि कारक-चिह्न लगे हों तो कर्ता और क्रिया का अन्वय नहीं होता : मोहन को जाना है सीता को जाना है, लड़कों को जाना है, लड़कियों को जाना है, राम से चला नहीं जाता, सीता से चला नहीं जाता, लड़कों से चला नहीं जाता।
(3) ಕರ್ತೃಗೆ ಗೌರವ ಸೂಚಿಸಬೇಕಾದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಏಕವಚನ ಕರ್ತೃಪದದ ಜೊತೆಗೆ ಬಹುವಚನ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಬರುತ್ತದೆ.
ಉದಾ: ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಗಿದ್ದರು, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಮಾನವತೆಯ ನಿಜವಾದ ನಾಯಕ ಆಗಿದ್ದರು.
कर्ता के प्रति यदि आदर सूचित करना है, तो एकवचन कर्ता के साथ बहुवचन की क्रिया आती है : भगवान बुद्ध महान व्यक्ति थे, महात्मा गांधी मानवता के सच्चे नेता थे।
(4) ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಲಿಂಗ, ವಚನ, ಪುರುಷ ವಾಚಕದ ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆ ರಹಿತ ಕರ್ತೃ ‘ಮತ್ತು’, ‘ಹಾಗೂ’ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಅದೇ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಬಹುವಚನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಉದಾ: ರಾಮ, ಮೋಹನ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಶೀಲಾ ಅಲಕಾ ಹಾಗೂ ಕರುಣಾ ನಾಳೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಂತಹ ಹಲವು ಶಬ್ಧಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಆಗ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ: ಇಲ್ಲಿ ಇದೆ ಅವರ ಕುದುರೆ ಗಾಡಿ.
वाक्य में यदि एक ही लिंग, वचन, पुरुष के कारक-चिह्न रहित कर्ता ‘और’ ‘तथा’ आदि से जुड़े हों तो क्रिया उसी लिंग में बहुवचन में होती है : राम, मोहन और दिनेश विदेश जा रहे हैं; शीला, अलका तथा करुणा कल आएँगी। किन्तु यदि ऐसे कई शब्द मिलकर एक ही वस्तु का बोध करा रहे हों तो क्रिया एकवचन में होगी : यह रही उसकी घोड़ा-गाड़ी।
(5) ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲಿಂಗಗಳ ಎರಡು ಏಕವಚನ ಕರ್ತೃಪದಗಳು ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆರಹಿತವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಪುಲ್ಲಿಂಗ- ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಉದಾ: ವರ ಮತ್ತು ವಧು ಹೋದರು, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.
अलग-अलग लिंगों के दो एकवचन कर्ता यदि कारक-चिह्न रहित हों तो क्रिया पुल्लिंग-बहुवचन में होती है – वर और वधू गए, माताजी और पिताजी आएँगे।
(6) ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವಚನಗಳ ಕರ್ತೃ ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆ ರಹಿತವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದ ವಚನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಲಿಂಗ ಅಂತಿಮ ಕರ್ತೃಪದದ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
यदि अलग-अलग लिंगों और वचनों के कई कर्ता कारक-चिह्न रहित हों तो क्रिया वचन की दृष्टि से तो बहुवचन में होगी किन्तु लिंग की दृष्टि से अंतिम कर्ता के लिंग के अनुसार: एक लड़का और कई लड़कियां जा रही हैं, एक लड़की और कई लड़के जा रहे हैं।
(7) ಕರ್ತೃ ಭಿನ್ನ ಪುರುಷ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಅನ್ಯ ಪುರುಷ ನಂತರ ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಬರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯಾಪದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.
यदि कर्ता कई पुरुषों में हों तो पहले अन्य पुरुष को उसके बाद मध्यम पुरुष को और सबसे अन्त में उत्तम पुरुष को रखना चाहिए। क्रिया अन्तिम के अनुसार होगी।
आओ, मोहन तुम और हम पढ़ें : मोहन और तुम जाओ; श्याम तुम और मैं चलूंगा।
(8) ದರ್ಶನ, ಕಣ್ಣೀರು, ಪ್ರಾಣ, ಪ್ರಜ್ಞೆ (दर्शन, ऑंसू, प्राण, होश) ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಕರ್ತೃರೂಪದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಬಂದಲ್ಲಿ ಅದು ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
दर्शन, ऑंसू, प्राण, होश, आदि के कर्ता रूप में आने पर क्रिया बहुवचन में होती है :
बहुत दिनों बाद आपके दर्शन हुए हैं।
शेर को देखते ही मेरे तो प्राण ही सूख गए।
(9) ಕರ್ತೃಪದದ ಲಿಂಗ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
कर्ता के लिंग का पता न हो तो क्रिया पुल्लिंग होती है: अभी-अभी कौन बाहर गया है?
(ख) ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಅವ್ಯಯ: कर्म और क्रिया का अन्वय:
ಕರ್ತೃಪದದ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಕರ್ಮಪದದ ಅನುಸಾರ ಇರುತ್ತದೆ.
कर्ता के साथ कारक-चिह्न हो तो क्रिया कर्म के अनुसार होती है :
राम ने रोटी खाई, सीता ने एक आम खाया, लड़कों ने वह प्रदर्शनी देखी, मोहन को रोटी खानी है, सीता को अभी अखबार पढ़ना है, शीला से यह खाना अब खाया नहीं जाता, रामू से ये सूखी रोटियां नहीं खाई जातीं, बीमार को रोटी खानी चाहिए, बीमार को दूध पीना चाहिए।
ಕ್ರಿಯಾಪದ ಕರ್ಮಪದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇರಬೇಕಾದರೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವಂತದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಪದದ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು. ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಅದರ ಅನುಸಾರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆ:
क्रिया के कर्म के अनुसार होने के लिए आवश्यक है कि कर्म के साथ कारक-चिह्न न हो। यदि कारक-चिह्न हुआ तो क्रिया उसका अनुसरण नहीं करेगी :
सीता ने उस चिट्ठी को पढ़ा, राम ने उस चिट्ठी को पढ़ा। ऐसे ही कर्ता के साथ कारक-चिह्न न हुआ तब भी क्रिया कर्म का अनसुरण नहीं करेगा : राम रोटी खा रहा है, सीता चावल खा रही है।
(ग) ಕರ್ತೃ ಹಾಗೂ ಕರ್ಮ ನಿರಪೇಕ್ಷ ಕ್ರಿಯಾಪದ: कर्ता और कर्म से निरपेक्ष क्रिया:
ಕರ್ತೃ ಹಾಗೂ ಕರ್ಮಪದ ಇವೆರಡರ ಜೊತೆಗೂ ಕಾರಕ ಚಿನ್ಹೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆ:
यदि कर्ता और कर्म दोनों के साथ कारक-चिह्न हों तो क्रिया सदा ही पुल्लिंग एकवचन होती है : छात्र ने छात्रा को देखा, छात्रा ने छात्र को देखा, छात्रों ने छात्रा को देखा, छात्राओं ने छात्रों को देखा, मैंने (पुरुष) उसे (स्त्री) देखा, उसने (स्त्री) मुझे (पुरुष) देखा।
(घ) ವಿಶೇಷಣ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ್ಯದ ಅವ್ಯಯ: विशेषण और विशेष्य का अन्वय:
ವಿಶೇಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಅವ್ಯಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ಅಕಾರಾಂತ ವಿಶೇಷಣಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷಣಗಳು, ವಿಶೇಷಣದ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಏಕರೂಪದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಉದಾ: ಸುಂದರ ಹೂವು, ಸುಂದರ ಹೆಂಡತಿ, ಸುಂದರ ಹೂವುಗಳನ್ನು, ಸುಂದರ ಎಲೆಗಳು.
विशेषण के अन्वय का प्रश्न केवल उन्हीं विशेषणों के साथ उठता है जो आकारांत होते हैं। शेष सभी विशेषण, जैसा कि विशेषण के अध्याय में कहा जा चुका है, हमेशा एकरूप रहते हैं: सुन्दर फूल, सुन्दर पत्ती, सुन्दर फूलों को, सुन्दर पत्तियां।
(1) ಅಕಾರಾಂತ ವಿಶೇಷಣಗಳು, ಅವು ವಿಶೇಷ್ಯದ ಮೊದಲು ಬರಲಿ ಅಥವಾ ಆನಂತರ ವಿಧೇಯ ವಿಶೇಷಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರಲಿ, ಅವು ಲಿಂಗ ವಚನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ್ಯದ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆ:
आकारांत विशेषण चाहे विशेष्य के पहले आए अथवा बाद में विधेय-विशेषण के रूप में, वह लिंग-वचन में विशेष्य के अनुसार ही रहता है : वह पेड़ बहुत लंबा है, वह लंबा पेड़ खूबसूरत है, वह लंबी डाली फूलों से लदी है, वह डाली लंबी है।
(2) ವಿಶೇಷ್ಯ ಮೂಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅಕಾರಂತ ವಿಶೇಷಣ ಕೂಡಾ ಮೂಲರೂಪದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ವಿಕೃತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಣ ಕೂಡಾ ವಿಕೃತ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
यदि विशेष्य मूल रूप में है तो आकारांत विशेषण भी मूल रूप में आता है, किन्तु यदि वह विकृत रूप में है तो विशेषण भी विकृत रूप में आता है : लंबा लड़का गया, लंबे लड़के को बुलाओ। विशेष्य विकृत रूप में हो किन्तु परिवर्तित न हो, तब भी विशेषण परिवर्तित हो जाएगा : पीला फूल खिला है, पीले फूल को तोड़ लो।
(3) ಒಂದು ವಿಶೇಷಣದ ಹಲವು ವಿಶೇಷ್ಯಗಳು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಈ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತವೆ.
एक विशेषण के कई विशेष्य हों तब भी ये ही नियम लागू होते हैं: वह बड़ा और हरा मकान सुन्दर है, उस बड़े और हरे मकान में कौन रहता है?
(4) ಅನೇಕ ಸಮಾಸರಹಿತ ವಿಶೇಷ್ಯಗಳ ವಿಶೇಷಣ ಸಮೀಪದ ವಿಶೇಷ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.
अनेक समासरहित विशेष्यों का विशेषण निकटवर्ती विशेष्य के अनरूप होता है।
भोले-भाले बच्चे और बच्चियां, भोली-भाली बच्चियां और बच्चे।
(ड.) ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿ ಅವ್ಯಯ: संबंध और संबंधी का अन्वय:
ಸಂಬಂಧಗಳ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಮೆಲೆ ಹೇಳಿದ ವಿಶೇಷಣ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತವೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಸಂಬಂಧ ರೂಪ ವಿಶೇಷಣವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಸಂಬಂಧಿ ವಿಶೇಷ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆ:
सम्बन्ध के रूपों पर भी वही नियम लागू होते हैं, जो ऊपर विशेषण के बारे में दिए गये हैं। वस्तुत: सम्बन्ध के रूप विशेषण ही होते हैं तथा सम्बन्धी विशेष्य होता है : यह मेरी छड़ी है, यह छड़ी मेरी है, उसकी माताजी तथा पिताजी गये, उसके पिताजी तथा माताजी गईं।
(च) ಸರ್ವನಾಮ ಮತ್ತು ನಾಮಪದಗಳ ಅವ್ಯಯ: सर्वनाम और संज्ञा का अन्वय:
(1) ಸರ್ವನಾಮ ಯಾವ ನಾಮಪದದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆಯೋ ಅದ ಲಿಂಗ ವಚನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ಅವಳು (ಸೀತಾ) ಹಾಡಿದಳು, ಅವನು (ರಾಮ) ಹಾಡಿದ, ಅವರು (ಹುಡುಗರು) ಹೋದರು, ನನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಣ್ಣ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು (ಜನ) ನಾಳೆ ಹೋಗುತ್ತರೆ.
सर्वनाम उसी संज्ञा के लिंग-वचन का अनुसरण करता है, जिसके स्थान पर आता है : वह (सीता) गई, वह (राम) गया, वे (लड़के) गए, मेरे पिताजी और बड़े भाई आए हैं, वे (लोग) कल जाएँगे।
(2) ಗೌರವ ಸೂಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಏಕವಚನ ನಾಮಪದಕ್ಕೆ ಬಹುವಚನ ಸರ್ವನಾಮದ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಅಹರಣೆ: ತಂದೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಒಂದೆರಡು ದಿನ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ; ತರುವಾಯ ಅವರಿಗೆ ಮುಂಬೈಗೆ ಹೋಗಲಿಕ್ಕಿದೆ..
आदर के लिए एकवचन संज्ञा के लिए बहुवचन सर्वनाम का प्रयोग होता है : पिताजी आए हैं और वे एक-दो दिन रुकेंगे; उसके बाद उन्हें बम्बई जाना होगा।
(3) ಯಾವುದೇ ವರ್ಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ‘ನಾನು’ ಶಬ್ಧದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ‘ನಾವು’ಪದಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಪ್ರಕಾರ ‘ನನ್ನ’ ಶಬ್ಧದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ‘ನಮ್ಮ’ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳೂ ಇವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಂಪಾದಕ, ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮಂಡಲದ ಮುಖಂಡ, ದೇಶದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, ದೇಶದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮೊದಲಾದವರು ‘ನಾವು’, ‘ನಮ್ಮ’ ಮೊದಲಾದ ಶಬ್ಧಗಳ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಾರೆಯೇ ಹೊರತು ‘ನಾನು’, ‘ನನ್ನ’ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳನ್ನಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವರು ‘ನಾನು’, ‘ನನ್ನ’ ಮೊದಲಾದ ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
किसी वर्ग के प्रतिनिधि के रूप में ‘मैं’ के स्थान पर ‘हम’ का प्रयोग होता है। इसी प्रकार ‘मेरा’ के स्थान पर ‘हमारा’ आदि अन्य रूपों का भी। इसीलिए संपादक, प्रतिनिधि-मंडल का नेता, देश का प्रतिनिधि, देश की ओर से बोलनेवाला राष्ट्रपति, प्रधानमंत्री आदि हम, हमारा आदि का ही प्रयोग करते हैं, मैं, मेरा आदि का नहीं। यदि वे मैं, मेरा आदि का प्रयोग करें तो उसका अर्थ उनका व्यक्तिगत रूप आदि होता है।
(4) ನೀನು, ನೀವು, ತಾವು- ಈ ಮೂರೂ ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ ವಾಚಕಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ಸಂಬಂಧಿತ ನಾಮಪದಗಳಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಮೂರೂ ಪದಗಳ ಅರ್ಥಾಂತರವನ್ನು ಸರ್ವನಾಮ ಅಧ್ಯಾಯ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
तू, तुम, आप तीनों ही मध्यम पुरुष हैं, किन्तु प्रयोग में वे सम्बन्धित संज्ञा के अनुसार आते हैं। तीनों का अन्तर सर्वनाम के प्रसंग में बतलाया जा चुका है।
2.17 ಅಧ್ಯಾಹಾರ: अध्याहार:
ಅಧ್ಯಾಹಾರ ಎಂದರೆ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಾಕ್ಯ ರಚಿಸುವ ವೇಳೆ ಯಾವ ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ಬಿಡಲಾಗಿದೆಯೋ ಅಂತಹ ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ಅಂತಹ ಶಬ್ಧಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ವಾಕ್ಯದ ಅರ್ಥಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಯಾವ ಅಡ್ಡಿಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ‘ರಾಮನು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಮೋಹನ್ ಕೂಡಾ’- ಈ ವಾಕ್ಯ ಮೂಲತಃ ‘ರಾಮನು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಮೋಹನ್ ಕೂಡಾ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ’ಎಂದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ‘ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ’ ಎಂಬುವುದನ್ನು ಅಧ್ಯಾಹಾರ ಮಾಡಿ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಧ್ಯಾಹಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. (ಕ) ಕರ್ತೃಪದದ ಅಧ್ಯಾಹಾರ- ಉದಾ: ‘ರಾಜಾ ಸಾಹೇಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳತನ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ’ (ಖ) ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಅಧ್ಯಾಹಾರ- (೧) ಗಾದೆಗಳು- ಮನೆಯ ಕೋಳಿ ಧಾನ್ಯ ಸಮ, ಹೊಸತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ದಿನ ಹಳೆಯದು ನೂರು ದಿನ. (೨) ರಾಮನು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಮೋಹನ್ ಕೂಡಾ (ಗ) ವಾಕ್ಯಾಂಶದ ಅಧ್ಯಾಹಾರ- (೧) ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ- ಪ್ರಶ್ನೆ: ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಏನು? ಉತ್ತರ: ರಾಮ (‘ನನ್ನ ಹೆಸರು’ ಮತ್ತು ‘ಆಗಿದೆ’ ಅಧ್ಯಾಹಾರವಾಗಿದೆ) (೨) ಇತರೆ- ಅವಳು/ನು ಹೇಗೆ ದನವೋ ಹಾಗೆ ನೇರವಾಗಿದ್ದಾನೆ/ಳೆ
अध्याहार का अर्थ है, वाक्य का अर्थ करते समय कुछ ऐसे शब्दों को लाना जिन्हें वाक्य बनाते समय छोड़ दिया गया है क्योंकि उनके न रहने पर भी उस प्रसंग में वाक्य को समझने में बाधा नहीं पड़ती। ‘राम जा रहा है और मोहन भी’ वाक्य मूलत: हे ‘राम जा रहा है और मोहन भी जा रहा है’, किन्तु अन्तिम ’जा रहा है’ का अध्याहार करके वाक्य को यह संक्षिप्त रूप दे दिया गया है। अध्याहार कई प्रकार का हाता है : (क) कर्ता का अध्याहार – सुना है राजा साहब के घर चोरी हो गई, (ख) क्रिया का अध्याहार – (1) लोकोक्तियों में : घर की मुर्गी दाल बराबर, नया नौ दिन पुराना सौ दिन। (2) राम जा रहा है और मोहन। यहां ‘जा रहा है’ का अध्याहार है, (ग) वाक्यांश का अध्याहार – (अ) प्रश्नोत्तर में : प्रश्न – तुम्हारा नाम क्या है? उत्तर- राम (‘मेरा नाम’ तथा ‘है’ का अध्याहार)। (आ) अन्यत्र : वह ऐसा सीधा है जैसे गाय (‘सीधी होती है’ का अध्याहार)।
----------------------------------
ಅಧ್ಯಾಯ अध्याय 3
ಸಂವಹನ ಹಿಂದಿ
बोलचाल की हिंदी
3.1 ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ (बाज़ार में)
ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ संतेयल्लि |
बाजार में | In Bazar |
ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಚಾರಣೆಗಳು (अंगड़ियल्लि सामान्य विचारणेगलु) |
दुकानों में सामान्य पूछताछ | General enquiries at the shop |
ಜವಳಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (जवुली अंगड़ियल्लि) |
कपड़े की दुकान पर | At a Cloth Store |
ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (किरानि अंगड़ियल्लि) |
पंसारी की दुकान पर | At a Grocer’s shop |
ದರ್ಜಿಯ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (दर्जिय अंगड़ियल्लि) |
दर्जी की दुकान पर | At a Tailor’s shop |
ಡ್ರೈ ಕ್ಲೀನರ್ನ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (ड्रै क्लीनर अंगड़ियल्लि) |
ड्रै क्लीनर की दुकार पर | At a Drycleaner’s shop |
ಗಡಿಯಾರದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (गड़ियारद अंगड़ियल्लि) |
घड़ी साज़ की दुकान पर | At a Watchmaker’s shop |
ಕ್ಷೌರದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (क्षौरद अंगड़ियल्लि) |
नाई की दुकान में | At the Barber’s shop |
ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಚಾರಣೆಗಳು (अंगड़ियल्लि सामान्य विचारणेगलु) |
दुकानों में सामान्य पूछताछ | General enquiries at the shops |
ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪಿನ ಅಂಗಡಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? (रेडीमेड अंगड़ि एल्लिदे?) |
रेडीमेड कपड़ों की दुकान कहां है ? | Where’s the readymade garment store? |
ನನಗೆ ಒಂದು ಶರ್ಟು ಖರೀದಿಸಬೇಕಿದೆ. (नानगे ओंदु शर्ट खरीदिसबेकिदे।) |
मुझे एक कमीज खरीदनी है। | I want to buy a shirt. |
ಇದಕ್ಕೆಷ್ಟು ಬೆಲೆ? (इदक्केष्टु बेले?) |
इसका दाम क्या है ? | How much does this cost? |
ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಅಗ್ಗದ ವಸ್ತು ಇದೆಯೇ (निम्मल्ली इदक्किंत अग्गद वस्तु इदेये?) |
आप कोई सस्ती चीज दिखाएंगे ? | Do you have something less expensive? |
ದಯವಿಟ್ಟು, ಬಿಲ್ ನೀಡಿ. (दयविट्टु बिल नीड़ि?) |
कृपया बिल दीजिए। | Please, may I have the bill? |
ನಾನು ಎಲ್ಲಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಬೇಕು? (नानु एल्लि हण पावतिसबेकु?) |
पैसे कहां देने होंगे ? | Where do I pay? |
ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ನೂರು ರೂಪಾಯಿಯ ಚಿಲ್ಲರೆ ಇದೆಯಾ? (निम्मल्लि नूरु रूपायीय चिल्लरे इदेया?) |
क्या आपके पास एक सौ रुपए के चिल्लर मिलेंगे | Do you have change for a hundred rupee note? |
ನೀವು ಸಿಗರೇಟ್ ಮಾರುತ್ತೀರಾ? (नीवु सिगरेटु मारुत्तीरा?) |
क्या आपके पास सिगरेट हैं | Do you sell cigarettes? |
ಈ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ರಿಯಾಯತಿ ನೀಡುತ್ತೀರಾ? (ई वस्तुगल बेलेयल्लि स्वल्प रियायती नीडुत्तीरा?) |
क्या इन चीज़ों पर कुछ कटौती हैं | Do you allow some rebate on these items? |
ದಯವಿಟ್ಟು ಇವುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಡಿ. (दयविट्टु इवुगलन्नु कट्टिडी।) |
कृपया इन चीज़ों को पैक कराएं। | Please get these things packed. |
ಆಭರಣದ ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗುವುದು (अभरणद अंगडिगे हेगे होगुवुदु?) |
आभूषण के दुकान के लिए कैसे जाना है | Which way are the jewellery shops? |
ಬಟ್ಟೆ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (जवुली अंगड़ियल्लि) |
कपड़े की दुकान पर | At a cloth store |
ಈ ಸೀರೆಯ ಅಗಲ ಎಷ್ಟು? (ई सीरेय अगल एष्टु?) |
साड़ी का अर्ज कितना है ? | What is the width of this saree? |
ಈ ಸೀರೆ ಎಷ್ಟು ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇದೆ? (ई सीरेय उद्द एष्टु?) |
साड़ी कितने मीटर है ? | How many metres is this saree? |
ಸೀರೆಯ ಜೊತೆಗೆ ರವಕೆ ಪೀಸು ಕೂಡಾ ಇದೆಯಾ? (सीरेय जोतेगे रवके पीसु कूड़ा इदेया?) |
क्या साड़ी के साथ ब्लाउज पीस भी है ? | Is there a blouse piece with saree? |
ಈ ಬಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆ ಮೀಟರಿಗೆ ಎಷ್ಟು? (ई बट्टेय बेले मीटरिगे एष्टु?) |
इस कपड़े का दाम प्रति मीटर कितना है | How much a meter is this material? |
ದಯವಿಟ್ಟು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಅಗ್ಗದ ಬೆಲೆಯ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ (दयविट्टु इदक्किंत अग्गद बेलेय बट्टेयन्नु तोरिसि।) |
इससे कुछ हल्का कपड़ा दिखाइए। | Please show me something less expensive. |
ಇದಕ್ಕಿಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವುಳ್ಳದ್ದನ್ನು ತೋರಿಸಿ. (इदक्किंत ओल्लेय गुणमट्टवुल्लद्दन्नु तोरिसी?) |
इससे कुछ और बढ़िया चीज दिखाइए। | I would like to see a better quality. |
ನನಗೆ ಶರ್ಟ್ ಹೊಲಿಯಲು ಎಷ್ಟು ಬಟ್ಟೆ ಬೇಕು? (ननगे शर्ट होलियलु एषटु बट्टे बेकु?) |
मेरी कमीज में कितना कपड़ा लगेगा ? | How much fabric will I need for a shirt? |
ಬಟ್ಟೆಯ ಬಣ್ಣ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ ತಾನೇ? (बट्टेय बण्ण बालिके बरुत्तदे ताने?) |
कपड़े का रंग पक्का है न ? | Is the colour fast? |
ಒಗೆದ ಮೇಲೆ ಈ ಬಟ್ಟೆ ಮುದುಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ತಾನೇ? (ओगेद मेले ई बट्टे मुदुड़िकोल्लुवुदिल्ल ताने?) |
कपडा धुलाई में सिकुड तो नहीं जाएगा ? | I hope the fabric won’t shrink in the wash. |
ಬೇರೆ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ. (बेरे बण्णद बट्टेगलन्नु तोरिसी) |
कुछ और रंग दिखाएंगे ? | Will you show me some more shades? |
ಇದು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. (इदु होंदिकेयागुवुदिल्ल।) |
यह मैच नहीं करता। | This doesn’t match. |
ಇದು ಯಾವ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿನ ಬಟ್ಟೆ? (इदु यावा ब्रांडिन बट्टे?) |
यह किस मिल का कपडा है ? | Which mill-brand is this? |
ಇದರ ಮೇಲೆ ಏನಾದರೂ ರಿಯಾಯತಿ ಇದೆಯಾ? (इदर मेले एनादरू रियायती ईदेया?) |
क्या इस पर कोई छूट है ? | Is there any discount on this? |
ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (किरानि अंगड़ियल्लि) |
पंसारी की दुकान पर | At the grocer’s shop |
ನನಗೆ ಎರಡು ಕಿಲೊ ಅಕ್ಕಿ/ಹಿಟ್ಟು ನೀಡಿ. (ननगे एरडु किलो अक्की/हिट्टु नीडी।) |
मुझे दो किलो चावल/आटा दे दीजिए। | Please give me 2 kilos of rice/flour. |
ಒಂದು ಕಿಲೊ ವನಸ್ಪತಿ ಎಣ್ಣೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಬೆಲೆ? (ओंदु किलो वनस्पती एण्णेगे एष्टु बेले?) |
एक किलो वनस्पति तेल का डिब्बा कितने में मिलेगा ? | How much is a one-kilo tin of Vegetable oil? |
ನನಗೆ ಅರ್ಧ ಕಿಲೊ ಸಾಸಿವೆ / ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆ ಬೇಕು. (ननगे अर्धा किलो सासिवे/तेंगिन एण्णे बेकु।) |
मुझे आधा किलो सरसों का तेल/नारियल का तेल चाहिए। | I want half a kilo of mustard/coconut oil. |
ಸಕ್ಕರೆಯ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು (सक्करेय बेले एष्टु?) |
चीनी क्या भाव है ? | What’s the price of sugar? |
ನೀವು ಬೆಂಕಿ ಪೊಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತೀರಾ? (नीवु बेंकी पोट्टणगलन्नु मारुत्तीरा?) |
क्या आपके यहां माचिस है ? | Do you sell match-boxes? |
ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯುವ ಸಾಬೂನು ಇದೆಯಾ? (निम्मल्लि बट्टे तोलेयुव साबूनु ईदेया?) |
क्या आपके पास कपडा धोने का साबुन है ? | Do you have washing soap? |
ಇವುಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಗಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕುತ್ತೀರಾ (इवुगलन्नु ब्यागिनल्लि हाकूत्तीरा?) |
जरा इन चीजों को थैले में डाल दें। | Please put these things in the bag. |
ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಈ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವಿರಾ? (एल्ला वस्तुगलन्नु ई विलासक्के कलुहिसुविरा?) |
क्या आप यह सारा सामान इस पते पर पहु्ंचा सकेंगे ? | Can you send all these things to this address? |
ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ಯಾಕನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸಿ. (इदक्किंत दोड्ड प्याकन्नु तोरिसि।) |
इससे बड़ा डिब्बा बताइए। | Show me a bigger pack. |
ಈ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ಟಿನ ತೂಕ ಎಷ್ಟು? (ई प्याकेट्टिन तुका एष्टु?) |
इस पैकेट का वजन क्या है ? | What’s the weight of this packet? |
ದರ್ಜಿಯ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (दर्जिय अंगड़ियल्लि) |
दर्जी की दुकान पर | At the Tailor’s shop |
ನನಗೆ ಒಂದು ಜಾಕೆಟ್ ಹೊಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. (ननगे ओंदु जाकेट होलिसबेकागिदे।) |
मैं एक जैकेट सिलवाना चाहता (चाहती) हूं। | I would like to get a jacket stitched. |
ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಅಳತೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. (दयविट्टु नन्न अलते तेगेदुकोल्लि।) |
मेरा नाप ले लीजिए। | Please take my measurements. |
ನನ್ನ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಯಾವಾಗ ಸಿದ್ದವಾಗುತ್ತವೆ? (नन्न बट्टेगलु यावाग सिद्दवागुत्तवे?) |
कपड़े कब तक सिल जाएंगे | When will the clothes be ready? |
ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಕೋಟು/ ರವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಡಿಲ / ಬಿಗಿ ಮಾಡಿ. (दयविट्टु नन्न कोटु/रवकेयन्नु स्वल्प सडिल/ बिगि माड़ी।) |
कोट/ब्लाउज थोडा ढीला/चुस्त कर दीजिए। | Please make the coat/blouse a little loose/tight. |
ಈ ಪ್ಯಾಂಟ್ ಸೊಂಟದ ಸುತ್ತ ತುಂಬಾ ಬಿಗಿಯಾಗಿದೆ. (ई प्यांटु सोंटद सुत्त तुंबा बिगियागिदे।) |
पैंट कमर पर बहुत तंग है। | These trousers are too tight around the waist |
ಪ್ಯಾಂಟ್ ಬಾಟಮ್ ಹದಿನಾರು ಇಂಚು ಇರಲಿ. (पेंट बॉटम हदिनारु इंचु इरली।) |
पैंट की मोरी सोलह इंच रखिए। | I want the trouser bottom to be sixteen inches. |
ಭುಜ ಜೋತು ಬೀಳುತ್ತಿದೆ. (भुज जोतु बीलुत्तिदे।) |
कंधे पर झोल आ रहा है। | The shoulder is sagging. |
ದಯವಿಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಟ್ಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಂಚು ಪಟ್ಟಿ ಹೊರಕ್ಕೆ ಬಿಡಿ. (दयविट्टु हेच्चु बट्टे तेगेदुकोंडु अंचु पट्टी होरक्के बिड़ी।) |
सिलाई में काफ़ी दबाव रखिए। | Please take in extra material at the seams for letting out. |
ದಯವಿಟ್ಟು ಬಟನ್ ಹೊಲಿಯಿರಿ. (दयविट्टु बटन होलियिरी। |
बटन टाँक दीजिए। | Please stitch the buttons. |
ಬಟನ್ ರಂಧ್ರಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿವೆ. (बटन रंध्रगलु सडिलवागिवे।) |
काज ढीले हैं। | The button-holes are loose. |
ಕುರ್ತಾ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆಯೇ? (कुर्ता तयारागिदेये?) |
क्या कुर्ता तैयार है ? | Is the kurta ready? |
ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸೂಟ್ ಹೊಲಿಯಲಿಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ತಗಲುತ್ತದೆ? (निम्मल्लि सूट होलियलिक्के एष्टु तगलूत्तदे?) |
सूट की सिलाई क्या है ? | What are your stitching charges for a suit? |
ಡ್ರೈಕ್ಲೀನರ್ನ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (ड्रै क्लीनरन अंगड़ियल्लि) |
ड्रै क्लीनर की दुकान पर | At the Drycleaner’s shop |
ಒಂದು ರೇಷ್ಮೆ ಶರ್ಟ್ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಎಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ? (ओंदु रेश्मे शर्ट स्वच्छगोलिसलु एष्टु वेच्चवागुत्तदे?) |
रेशमी कमीज की धुलाई क्या होगी ? | How much does it cost to clean a silk shirt? |
ಸ್ವೆಟರ್ನ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಡಾರ್ನ್ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. स्वेटरन तोलुगलल्लि डार्न माड़बेकिदे।) |
स्वेटर की आस्तीन रफू करनी है। | The sleeve of the sweater has to be darned. |
ಬಟ್ಟೆಗಳು ನಾಳೆ ಸಿಗಬಹುದೇ? (बट्टेगलु नाले सिगबहुदे?) |
क्या कपड़े कल मिल जाएंगे ? | Will I be able to collect the clothes tomorrow? |
ಈ ಬಟ್ಟೆಗೆ ಯಾವ ಬಣ್ಣ ಹಾಕಬಹುದು?) (ई बट्टेगे याव बण्ण हाकबहुदु?) |
इस कपडे पर कौन-सा रंग चढ़ सकता है? | What colour can you dye this dress? |
ಇದು ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ? (ईदु एष्टु समय तेगेदुकोल्लुत्तदे?) |
इसमें कितना समय लगेगा ? | How long will it take? |
ನನಗೆ ಇದು ತುರ್ತಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಚವಾಗಬೇಕಿದೆ. (ननगे इदु तुर्तागि स्वच्छवागबेकिदे।) |
मैं इसे जल्दी धुलवाना चाहता (चाहती) हूं। | I would like this cleaned urgently. |
ಈ ಕೊಳೆ ಹೋಗಬಹುದೇ? (ई कोले होगबहुदे?) |
क्या यह दाग निकल जाएगा ? | Will you be able to remove this stain? |
ಪ್ಯಾಂಟುಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಇಸ್ತ್ರಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ. (प्यांटुगलिगे सरियागि इस्त्रि माड़िल्ल।) |
पैंट पर ठीक तरह इस्त्री नहीं हुई है। | The trousers have not been properly ironed. |
ಈ ಕೊಳೆ ಇನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಉಳಿಯಿತು? (ई कोले इन्नू हेगे उलियितु?) |
यह दाग कैसे रह गया ? | How come this stain is still there? |
ಇದು ತಿಳಿಯಾಗಿದೆ. ನನಗೆ ಕಡು ಬಣ್ಣ ಬೇಕು. (इदु तिलियागिदे। ननगे कडुवाद बण्ण बेकु।) |
रंग फीका है और गाढ़ा कीजिए। | It’s pale. I want a darker shade. |
ಗಡಿಯಾರ ರಿಪೇರಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (गडियार रिपेरी अंगड़ियल्लि) |
घड़ी साज की दुकान पर | At a Watch-maker’s shop |
ವಾಚಿನ ಗಾಜನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ. (वाचिन गाजन्नु बदलायिसी।) |
घडी का शीशा बदल दीजिए। | Please replace the glass on this watch. |
ನನಗೆ ಹೊಸ ವಾಚ್ ಪಟ್ಟಿ ಬೇಕಾಗಿದೆ. (ननगे होस वाच पट्टी बेकागिदे।) |
मुझे एक नया स्ट्रैप चाहिए। | I would like a new strap. |
ಈ ಗೋಡೆ ಗಡಿಯಾರದ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಅವಧಿ ಎಷ್ಟು? (ई गोड़े गड़ियारद ग्यारंटी अवधि एष्टु?) |
इस दीवार घडी की गारंटी कितनी है | What’s the guarantee period of this wall-clock? |
ಈ ವಾಚ್ ದೇಶೀಯವೇ? / ಅಮದಾದದ್ದೆ? (ई वाच देशीयावे/ आमदादद्दे?) |
क्या यह घडी यहीं की/बाहर की बनी है | Is this watch indigenous/ imported? |
ಈ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸಲು ಎಷ್ಟು ಹಣ ಆಗುತ್ತದೆ? (ई गडियारवन्नु स्वच्छगोलिसलु एष्टु हण अगुत्तदे?) |
आप घडी की सफ़ाई का क्या लेते है | What are your charges for cleaning? |
ಸ್ವಲ್ಪ ನೋಡಿ, ಗಡಿಯಾರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ. (स्वल्प नोडी, वाचु केलस माडुवुदन्नु निल्लिसिदे?) |
जरा देखिए, घडी बंद हो गई है। | My watch has stopped working. |
ಇದನ್ನುಇಇ೦ಒ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿ. (इदन्नु रिपेरी माड़ि।) |
इसकी मरम्मत कर दीजिए। | Please repair it. |
ಈ ವಾಚು ಐದು ನಿಮಿಷ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುತ್ತದೆ. (ई वाचु आईदु निमिष वेगवागि ओडुत्तदे।) |
यह घड़ी पांच मिनट तेज चलती है। | This watch gains five minutes a day. |
ಈ ಅಲಾರ್ಮ್ ಗಡಿಯಾರ ಏಳು ನಿಮಿಷ ಹಿಂದೆ ಇದೆ. (ई अलार्म गड़ियार एलु निमिष हिंदे इदे।) |
यह घडी सात मिनट पीछे चलती है। | This alarm clock loses seven minutes a day. |
ಇದರ ಸಮತೋಲನ ಹಾಳಾಗಿದೆ. ईदर समतोलन हालगिदे।) |
इसकी बाल-कमानी टूट गई है। | The balance is broken. |
ಇದರ ವೈಂಡಿಂಗ್ ಕೀ ಹಾಳಾಗಿದೆ. (ईदर वाईडिंग की हालगिदे।) |
घडी की चाबी टूट गई है। | The winding key has broken. |
ಕ್ಷೌರದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (क्षौरद अंगड़ियाल्ली) |
नाई की दुकान में | At the Barber’s shop |
ನನ್ನ ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಟ್ರಿಮ್ ಮಾಡಿ. (नन्न उगुरुगलन्नु ट्रिम माडी।) |
मेरे नाखून काट दीजिए। | I want my nails trimmed. |
ನನ್ನ ತಲೆಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಮಸಾಜು ಮಾಡಿ. (नन्न तलेगे एण्णे मसाज माडी।) |
सिर में तेल-मालिश कर दीजिए। | Please give my head on oil massage. |
ನನ್ನ ಕೂದಲನ್ನು ಗುಂಗುರು ಮಾಡಿ. (नन्न कूदलन्नू गुंगुरु माडी ।) |
मेरे बाल घुंघराले कर दीजिए। | I want my hair curled. |
ನನ್ನ ಕೂದಲಿಗೆ ಪಫ್ ಮಾಡಿ. (नन्न कूदलिगे पफ माडी।) |
पफ़ बना दीजिए। | I want a puff. |
ದಯವಿಟ್ಟು ಬ್ಲೇಡ್ ಬಳಸಬೇಡಿ. (दयविट्टु ब्लेड बलसबेड़ी।) |
उस्तरा न लगाइए। | Please don’t use razor. |
ನನಗೆ ಬಾಬ್ ಕಟ್ ಮಾಡಿಸಬೇಕಿದೆ. (ननगे बॉब कट माड़िसबेकिदे।) |
मैं बॉब कट कराना चाहती हूं। | I want a bobbed cut. |
ನನಗೆ ಕೂದಲು ಕಟ್ ಮಾಡಿಸಬೇಕಿದೆ. (ननगे कूदलु कट माड़िसबेकिदे।) |
मेरे बाल काट दीजिए। | I want a hair-cut, please. |
ನನಗೆ ಶೇವ್ ಮಾಡಿಸಬೇಕಿದೆ. (ननगे शेव माड़िसबेकिदे।) |
मेरी दाढ़ी बना दीजिए। | I need a shave. |
ನನ್ನ ಕೂದಲನ್ನು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಟ್ರಿಮ್ ಮಾಡಿ. नन्न कूदलन्नु सण्णदागि ट्रिम माड़ि।) |
मेरे बाल छोटे कर दीजिए। | Trim my hair short. |
ಕೂದಲು ತೀರಾ ಸಣ್ಣದಾಗಬಾರದು. (कूदलु तीरा सण्णदागबारदु।) |
बाल बहुत छोटे न हो जाएं। | I don’t want it too short. |
ನನ್ನ ಕೂದಲಿಗೆ ಶಾಂಪೂ ಹಾಕಿ. (नन्न कूदलिगे शंपू हाकी।) |
मेरे बाल शेंपू कर दीजिए। | I want to get my hair shampooed. |
ನನ್ನ ಕೆನ್ನೆ ಕೂದಲನ್ನು ಟ್ರಿಮ್ ಮಾಡಿ. (नन्न केन्ने कूदलन्नु ट्रिम माडी।) |
मेरी कलमें ठीक कर दीजिए। | Please trim my sideburns |
3.2 ವಿಚಾರಣೆ पूछताछ
ವಿಚಾರಣೆ (विचारणे) |
पूछताछ | Enquiries |
ಎಲ್ಲಿ (एल्लि) |
कहां | Where |
ಹೇಗೆ (हेगे) |
कैसे | How |
ಯಾವಾಗ (यावाग) |
कब | When |
ಏನು (एनु) |
क्या | What |
ಯಾರು (यारु) |
कौन | Who |
ಯಾಕೆ (याके) |
क्यों | Why |
ಯಾವ (याव) |
कौन-सा | Which |
ಎಲ್ಲಿ (एल्लि) |
कहां | Where |
ಬುಕಿಂಗ್ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? (बुकिंग कचेरी एल्लिदे?) |
टिकट घर कहां है ? | Where’s the Booking Office? |
ಚೌರಂಗಿಗೆ ಹೋಗಲು ಬಸ್ಸು ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ? (चौरंगीगे होगलु बस एल्लि सिगुत्तदे?) |
चौरंगी जाने के लिए बस कहां मिलेगी ? | Where do I get the bus for Chowrangee? |
ಲೆಟರ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಎಲ್ಲಿದೆ (लेटर बाक्स एल्लिदे?) |
लेटर बॉक्स कहां है ? | Where’s the letter box? |
ಇಲ್ಲಿ ಪೋಲಿಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಎಲ್ಲಿದೆ? (इल्लि पोलिस स्टेषन एल्लिदे?) |
यहां थाना कहां है ? | Where’s the policy station of this area? |
ನನಗೆ ರೋಡ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ? (ननगे रोड मेप एल्लि सिगुत्तदे?) |
मुझे रोड मैप कहां मिलेगा ? | Where can I get a road map? |
ನೀವು ಎಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೀರಿ? (नीवु एल्लि वासिसुत्तीरी?) |
आप कहां रहते (रहती) हैं ? | Where do you live? |
ಇಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಕ್ಕಿ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ? (इल्लि ओल्लेय अक्की एल्लि सिगुत्तदे?) |
अच्छा चावल कहां मिलेगा ? | Where can I buy some good rick? |
ಕಾಲೇಜು ಎಲ್ಲಿದೆ? (कालेजु एल्लिदे?) |
कॉलेज किस जगह है ? | Where exactly is the college? |
ಹೇಗೆ (हेगे) |
कैसे | How |
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕು? (विमान निल्दाणक्के होगलु एषटू समय बेकु?) |
हवाई अड्डा पहुंचने में कितना समय लगेगा ? | How long does it take to get to the airport? |
ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಇದೆ? (इल्लिंद अंचे कचेरीगे एष्टु दूरा इदे?) |
डाक बंगला यहां से कितनी दूर है ? | How far is the Dak Bungalow from here? |
ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿನ ವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತವೆ? (ई प्रदेशदल्लि अंगडिगलु एष्टु होत्तिनवरेगे तेरेदिरूत्तवे?) |
यहां दुकाने कितने बजे तक खुली रहती है ? | How long do the shops remain open in this area? |
ಈ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು? (ई माविन हण्णुगल बेले एष्टु?) |
ये आम क्या भाव है ? | How much are these mangoes? |
ನೀವು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುತ್ತೀರಿ? (नीवु अवरोंदिगे हेगे संपर्कदल्लिरुत्तीरी?) |
आप उनसे कैसे मिलेंगे (मिलेंगी) ? | How will you get in touch with him? |
ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿ ಹೇಗಿದ್ದಾರೆ? (निम्म तायी हेगिद्दारे?) |
आपकी माताजी कैसी हैं ? | How is your mother? |
ಯಾವಾಗ (यावग) |
कब | When |
ಹಳೆಯ ದೆಹಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ಕೊನೆಯ ಬಸ್ ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದೆ? (हलेय देहलीगे होगुव कोनेय बस एष्टु होत्तिगे इदे?) |
पुरानी दिल्ली के लिए आखिरी बस कितने बजे चलती है ? | When is the last bus to Old Delhi? |
ರೈಲು ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತದೆ? (राईलू यावाग बरुत्तदे?) |
गाड़ी कब आएगी ? | When will the train come? |
ಸಿನೆಮಾ ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ? (सिनेमा यावाग आरंभवागुत्तदे?) |
फिल्म कब शुरू होती है ? | When does the film begin? |
ನಾವು ಯಾವಾಗ ಭೇಟಿಯಾಗಬಹುದು? (नावु यावाग भेटियागबहुदु?) |
अब कब मुलाकात होगी ? | When can we meet? |
ಏನು (एनु) |
क्या | What |
ಕಚೇರಿ ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ? (कचेरी एष्टु होत्तिगे मुगियुत्तदे?) |
दफ्तर कितने बजे बंद होता है ? | At what time does the office close? |
ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಕೂಟರ್ಗೆ ಮೀಟರ್ ಚಾರ್ಜು ಎಷ್ಟು? (इल्लि स्क्टरिगे मीटर चार्जु एष्टु?) |
यहां पर स्कूटर का मीटर रेट क्या है ? | What are the meter charges for scooter here? |
ಡ್ರೈವರ್, ಬಾಡಿಗೆ / ಪ್ರಯಾಣ ದರ ಎಷ್ಟಾಯಿತು? (ड्राइवर, बाड़िगे/प्रयाण दर एष्टायितु?) |
ड्राइवर कितने पैसे हुए ? | Driver, what’s the fare? |
ಈ ಶರ್ಟಿನ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು? (ई शर्टिन बेले एष्टु?) |
इस कमीज का दाम क्या है ? | What’s the price of this shirt? |
ಏನು ವಿಷಯ? (एनु विषय?) |
क्या बात है ? | What’s the matter? |
ಹೊತ್ತು ಎಷ್ಟಾಯಿತು? (होत्तु एष्टायितु?) |
क्या समय हुआ है ? | What’s the time? |
ನೀವು ಏನನ್ನು ನೋಡಬಯಸುತ್ತೀರಾ? (नीवु एनन्नु नोड़बयसुत्तीरा?) |
आप क्या देखना चाहेंगे (चाहेंगी) ? | What would you like to see? |
ಯಾರು (यारु) |
कौन | Who |
ಈ ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಬಸ್ಸಲ್ಲಿ ಗೈಡ್ ಯಾರು? (ई टूरिस्ट बस्सल्लि गाईड यारु?) |
इस टूरिस्ट बस का गाइड कौन है ? | Who is the guide in this tourist bus? |
ನೀವು ಯಾರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಬಯಸುತ್ತೀರಿ? (नीवु यारन्नु भेटि माड़बयसुत्तीरी?) |
आप किनसे मिलना चाहते (चाहती) हैं ? | Whom do you want to meet? |
ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾರು? (आ व्यक्ति यारु?) |
वह (आदमी) कौन है ? | Who is that person? |
ಈ ಮಹಲವನ್ನು ಯಾರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು? (ई महलन्नु यारु निर्मिसिद्दु?) |
यह महल किसने बनाया ? | Who built this palace? |
ಇದು ಯಾರ ಸ್ಮಾರಕ? (इदु यार स्मारक?) |
यह स्मारक किसका है ? | Whose monument is this? |
ಯಾಕೆ (याके) |
क्यों | Why |
ಇಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಜನ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ? (इल्लि याके जन सेरिद्दारे?) |
यहां पर लोग इकट्ठे क्यो हुए हैं ? | Why have people assembled here? |
ನೀವು ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಯಾಕೆ ಬರಬಾರದು? (नीवु नम्म जोते याके बरबारदु?) |
आप हमारे साथ क्यों नहीं चलती (चलते) ? | Why don’t you accompany us? |
ಇವತ್ತು ಕೆಲಸದಾಳು ಯಾಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ? (इवत्तू केलसदालु याके बंदिल्ल?) |
आज नौकर/जमादार क्यों नहीं आया ? | Why didn’t the servant/sweeper turn up today? |
ಯಾವ (याव) |
कौन-सा | Which |
ಇದು ಯಾವ ಸ್ಟೇಷನ್? (इदु याव स्टेशन?) |
यह कौन-सा स्टेशन है ? | Which station is this? |
ಇಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತಿನಿಸುಗಳು ಯಾವ ಯಾವ ಹೋಟೆಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ? (इल्लि पाश्चात्य तिनिसुगलु याव याव होटेलुगलल्लि सिगुत्तवे?) |
यहां कौन-कौन से होटल पाश्चात्य ढंग को खाना देते हैं ? | Which hotels serve Western meals here? |
ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳಗಳು ಯಾವುವು? (ई नगरदल्लि नोडबहुदाद स्थलगलु यावुवु?) |
इस शहर में कौन-कौन सी जगहें देखने लायक हैं ? | Which places are worth seeing in this city? |
ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಯಾವ ಬಸ್ಸುಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ? (पार्लिमेंटिगे याव बस्सुगलु होगुत्तवे?) |
पार्लियामेंट/संसद कौन-सी बस जाती है ? | Which bus goes to Parliament? |
3.3 ಮನೋರಂಜನೆ मनोरंजन
ಮನೋರಂಜನೆ (मनोरंजने ) |
मनोरंजन | Entertainment |
ನಾನು ಯಾವ ಬಸ್ಸನ್ನು ಹತ್ತಬೇಕು? (नानु याव बस्सन्नु हत्तबेकु? ) |
मुझे कौनस-सी बस लेनी चाहिए ? | Which bus should I board? |
ಪಾಲಂಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆ ಯಾವುದು? (पालमगे होगुव रस्ते यावुदु?) |
पालम के लिए कौन-सी सड़क है ? | Which is the road to Palam? |
ನಿಮ್ಮ ಮನೆ ಯಾವುದು? (निम्म मने यावुदु? ) |
आपका घर कौन-सा है ? | Which house is your’s? |
ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ (चित्रमंदिरदल्लि) |
सिनेमा में | At a Cinema |
ಈ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಿನೆಮಾ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ? (ई चित्रमंदिरदल्लि याव सिनेमा नड़ेयुत्तिदे?) |
इस थिएटर में कौन-सी फिल्म लगी है ? | What movie is running at this theatre? |
ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಿನೆಮಾವೆ? (इदु ओल्लेय सिनेमावे?) |
क्या यह फिल्म अच्छी है ? | Is it a good film? |
ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ? (ई सिनेमादल्लि यारु यारु नटिसिद्दारे?) |
इस फिल्म में कौन-कौन से कलाकार हैं ? | Who are the actors in this film? |
ನಗರದಲ್ಲಿ ಈ ಸಿನಿಮಾದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. (नगरदल्लि ई सिनेमाद बग्गे बहल चर्चे नड़ेयुत्तिदे।) |
शहर में इस फिल्म की बहुत चर्चा है। | Everyone seems to be talking about this movie. |
ನನಗೆ ಒಂದು ಬಾಲ್ಕನಿಯ ಟಿಕೇಟು ಕೊಡಿ. (ननगे ओन्दु बाल्कनीय टिकेटु कोडी।) |
बालकनी का एक टिकट दीजिए। | I’d like a ticket for the balcony, please. |
ಯಾವಾಗ ಸಿನೆಮಾ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. (यावाग सिनेमा आरंभवागुत्तदे?) |
फिल्म किस समय शुरू होगी ? | When does the film begin? |
ಈ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ ಹವಾ ನಿಯಂತ್ರಿತವೇ? (ई चित्रमंदिर हवा नियंत्रितवे?) |
क्या यह सिनेमाघर वातानुकूलित है ? | Is this theatre air conditioned? |
ರವಿವಾರ ಎಷ್ಟು ಶೋಗಳಿವೆ? (रविवार एष्टु शोगलिवे?) |
रविवार के दिन कितने शो दिखाए जाते हैं ? | How many shows will there be on Sundays? |
ಈ ಸಿನೆಮಾ ಮುಂದಿನವಾರವೂ ಇರುತ್ತದೆಯೇ? (ई सिनेमा मुंदिन वारवू इरुत्तदेये?) |
क्या यह फिल्म अगले हफ्ते चलेगी ? | Will this film continue next week? |
ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ (संगीत काचेरीयल्लि) |
संगीत समारोह में | At a concert |
ನೀವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಥವಾ ಲಘು ಸಂಗೀತ- ಯಾವುದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೀರಿ? (नीवु शास्त्रीय अथवा लघु संगीत- यावुदन्नु इष्टपडुत्तीरा?) |
आपको शास्त्रीय संगीत अच्छा लगता है या सुगम संगीत ? | Do you like classical or light music? |
ನಾನು ಕಥಕ್ಕಳಿ (ನಾಟ್ಯವನ್ನು) ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತೇನೆ (नानु कथक्कली (नाट्यवन्नु) इष्टपडुत्तेने।) |
मुझे कथकली पसंद है। | I like Kathakali dances. |
ಇವತ್ತು ಸಂಜೆ ನಾಟಕ/ ನೃತ್ಯ ನೋಡಲು ಬರುವಿರಾ? (इवत्तु संजे नाटक/ न्रत्य नोड़लु बरुविरा?) |
क्या आज शाम को नाटक/नृत्य देखने चलेंगे ? | Would you like to come to a play/dance recital this evening? |
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು. (कार्यक्रम बहल सुंदरवागित्तु।) |
प्रोग्राम/कार्यक्रम बहुत सुंदर रहा। | The programme was fascinating. |
ಕ್ರೀಡಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ (क्रीडा मैदानदल्लि) |
खेल के मैदान में | On a Playground |
ಆ ಆಟಗಾರನ ಹೆಸರು ಏನು? (आ अटगारन हेसरु एनु?) |
उस खिलाड़ी का नाम क्या है ? | What’s the name of that player? |
ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯದ ವೀಕ್ಷಕ ವಿವರಣೆ (ಕಮೆಂಟರಿ) ಬರುತ್ತದೆಯೇ? (रेडियोदल्लि पंद्यद वीक्षक विवरने (कमेंटरी) इरुत्तदेये?) |
क्या रेडियो पर मैच की कमैंट्री आएगी ? | Will there be a running commentary of the match over the radio? |
ಸ್ಕೋರ್ ಎಷ್ಟಾಯಿತು? (स्कोर एष्टायितु?) |
स्कोर क्या है ? | What’s the score, please? |
ಸೋನಿ ಎಷ್ಟು ರನ್ಗೆ ಔಟಾದಳು? (सोनी एष्टु रन्नगे आऊट आदलु?) |
सोनी कितने रन पर आउट हुआ ? | On how many runs Soni was out? |
ಮ್ಯಾಚ್/ಪಂದ್ಯ ಯಾವ ಯಾವ ತಂಡಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ? (मेच/पंद्य याव तंडगल नडुवे नड़ेयुत्तिदे?) |
मैच किनके बीच हो रहा है ? | Which teams are playing the match? |
ಮದುವೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ (मदुवे कार्यक्रमदल्लि) |
विवाह समारोह में | At a Wedding |
ಮದುವೆ ದಿಬ್ಬಣ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು? (मदुवे दिब्बण एल्लिंद बंतु?) |
बारात कहां से आई है? | Where has the wedding party come from? |
ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭ ಯಾವಾಗ ನಡೆಯುತ್ತದೆ? (विवाह समारंभ यावग नाड़ेयुत्तदे?) |
विवाह का मुहूर्त कब का है? | When will the wedding ceremony be performed? |
ನನಗೆ ವಧು ವರರನ್ನು ನೋಡಬೇಕಿದೆ. (ननगे वधु वररन्नु नोड़बेकिदे।) |
मैं वर-वधू को देखना चाहता (चाहती) हूं। | I would like to see the bride and the bridegroom. |
ವಧು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. (वधु सुंदरवागिद्दाले।) |
दुल्हन बहुत सुंदर है। | The bride is very beautiful. |
ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಪದ್ಧತಿ ಇನ್ನೂ ಇದೆಯಾ? (निम्मल्लि वरदक्षिने पद्धती इन्नू इदेया?) |
क्या आप लोगों में अब भी दहेज की प्रथा है? | Do you still have the dowry system? |
ಮದುವೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯಿತು. (मदुवे चेन्नागि नड़ेयितु।) |
शादी अच्छी रही। | It was a lovely wedding. |
3.4 ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು अभिव्यक्तियां
ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (अभिव्यक्तिगलु) |
अभिव्यक्तियाँ | EXPRESSIONS |
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (सामान्य मत्तु शिष्ट अभिव्यक्तिगलु) |
सामान्य तथा शिष्टाचार पूर्ण अभिव्यक्तियाँ | Common and Polite Expressions |
ಹರ್ಷ, ಪ್ರಶಂಸಾ ಸೂಚಕಗಳು (हर्षा, प्रशंसा सूचकगलु) |
हर्ष, प्रशंसा सूचक | Of Happiness Approval etc. |
ಪ್ರೇಮ, ಸ್ನೇಹ ಸೂಚಕಗಳು (प्रेम, स्नेह सूचकगलु) |
प्रेम, स्नेह सूचक | Of Love, Affection etc. |
ಖೇದ, ದುಃಖ ಸೂಚಕಗಳು (खेद, दुख सूचकगलु) |
खेद, दुख सूचक | Of Sorrow, Apology etc. |
ಕ್ರೋಧ, ರೋಷ ಸೂಚಕಗಳು (क्रोध, रोष सूचकगलु) |
क्रोध, रोष सूचक | Of Anger, Exasperation etc. |
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (सामान्य मत्तु शिष्ट अभिव्यक्तिगलु) |
सामान्य तथा शिष्टाचार पूर्ण अभिव्यक्तियां | Common and Polite Expressions |
ನೀವು ಹೇಗಿದ್ದೀರಿ? (नीवु हेगिद्दीरी?) |
आप कैसे है ? | How are you? How do you do? |
ಯೋಗ ಕ್ಷೇಮ ಹೇಗಿದೆ? (योगक्षेम हेगिदे? ) |
क्या हाल- चाल है? | How is everything? |
ಎಲ್ಲಾ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ತಾನೇ? (एल्ला चेन्नागिदे ताने? ) |
सब ठीक तो है? / खैरियत तो है? | Everything O.K.? |
ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. (नानु चेन्नागिद्देने। धन्यवादगलु।) |
अच्छा (अच्छी) हूं। धन्यवाद। | I am quite well. Thank you. |
ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. (नानु चेन्नागिद्देने। धन्यवादगलु।) |
मजे में हूं। धन्यवाद। | I’m fine. Thank you. |
ನಿಮ್ಮನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಖುಶಿಯಾಗಿದೆ. (निम्मन्नु भेटियागि खुशीयागिदे।) |
आपसे मिल कर बड़ी खुशी हुई। | I am so glad to meet you. |
ನೀವು ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀರಿ? (नीवु एल्लिगे होगुत्तिद्दीरी।) |
आप कहां जा रहे (रही) हैं ? | Where are you going? |
ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. (नानु मनेगे होगुत्तिद्देने।) |
मै घर जा रहा (रही) हूं। | I am going home. |
ದಯವಿಟ್ಟು ಬನ್ನಿ. (दयविट्टु बन्नी।) |
आइए/पधारिए। | Do come in. |
ದಯವಿಟ್ಟು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. (दयविट्टू कुलितुकोल्लि।) |
बैठिए/तशरीफ़ रखिए। | Please sit down. |
ಧನ್ಯವಾದ. (धन्यवाद।) |
धन्यवाद। | Thank you. |
ನಿಮ್ಮಿಂದ ಬಹಳ ಉಪಕಾರವಾಯಿತು. (निम्मिंद बहल उपकारवायितु।) |
आपकी बड़ी मेहरबानी।आपकी बड़ी कृपा है। | It’s very kind of you. |
ನಾನು ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದೇನೆ. (नानु कृतज्ञनागिद्देने।) |
मैं बड़ा आभारी हूं। | I am very grateful. |
ಕ್ಷಮಿಸಿ/ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ. (क्षमिसि/ नन्नन्नु क्षमिसि।) |
क्षमा कीजिए/ माफ़ कीजिए। | Excuse me/Forgive me. |
ನೀವು ಎಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೀರಿ? (नीवु एल्लि वासिसुत्तीरी।) |
आप कहां रहते (रहती) हैं ? | Where do you live? |
ನಾನು ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀವು? (नानु मुंबईयल्लि वासिसुत्तेने। नीवु?) |
मैं मुंबई में रहता (रहती) हूं । आप कहां रहते (रहती) है ? | I live in Mumbai. And you? |
ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಏನು? (निम्म हेसरु एनु?) |
आपका शुभ नाम ? | What’s your name? |
ನನ್ನ ಹೆಸರು ಶೀಲಾ (नान्न हेसरु शीला।) |
मेरा नाम शीला है। | My name is Sheela. |
ನೀವು ಏನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ? (नीवु एनु केलस माडुत्तीरी।) |
आप क्या (काम) करते (करती) हैं ? | What \work| do you do? |
ನಾನು ಬ್ಯಾಂಕಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. (नानु ब्यांकिनल्लि केलस माडुत्तेने।) |
मैं बैंक में काम करता (करती) हूं। | I work in a bank. |
ನಾನೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಗ. (नानोब्ब प्रवासिग।) |
मैं टूरिस्ट/पर्यटक हूं। | I am a tourist. |
ನಾನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. (नानु शालेयल्लि ओदुत्तिद्देने।) |
मैं स्कूल में पढ़ता (पढ़ती) हूं। | I am a student. |
ನಾನು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. (नानु कॉलेजिनल्लि भोधिसुत्तेने।) |
मैं कॉलेज में पढ़ाता (पढ़ाती) हूं। | I am a teacher in college. |
ಹರ್ಷ, ಪ್ರಶಂಸಾ ಸೂಚಕಗಳು (हर्षा, प्रशंसा सूचकगलु) |
हर्ष, प्रशंसा सूचक | Off Happiness, Approval etc. |
ಶಹಬ್ಬಾಶ್! (शहब्बाश।) |
शाबाश ! | Well done/Bravo/Good show! |
ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಖುಶಿಯಾಗಿದೆ. (ननगे तुम्बा खुशीयागिदे।) |
मुझे बड़ी प्रसन्नता / खुशी हुई ! | I am very pleased! |
ನೀವು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ. (नीवु अध्भुतवागि केलस माड़िद्दीरी।) |
कमाल कर दिया ! | You have worked wonders! |
ನಿಮ್ಮಿಂದ ತುಂಬಾ ಉಪಕಾರವಾಯಿತು. (निम्मिंद तुंबा उपकारवयितु।) |
आपने मेरी बड़ी सहायता / मदद की ! | You have been a great help! |
ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಪ್ರಶಂಸಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. (निम्म केलस प्रशंसायोग्यवागिदे।) |
आपका काम तारीफ / प्रशंसा के काबिल है! | You’ve done an excellent job! |
ಇದು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಕರ ಸುದ್ದಿ. (इदु बहल संतोषकर सुद्दी।) |
बड़ी खुशी की बात है ! | That’s wonderful news! |
ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಶುಭಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ. (दयविट्टू नन्न शुभकामनेगलन्नु स्वीकरिसी।) |
मेरी शुभकामनाएं स्वीकार करें ! | Please accept my good wishes! |
ನೀವು ಇಂತಹ ದಿನಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡುವಂತಾಗಲಿ. (नीवु इंतह दिनगलन्नु मत्ते मत्ते नोडुवंतागली।) |
यह दिन बार-बार आए ! | May you see many more such days! |
ನಿಮಗೆ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕೋರುತ್ತೇನೆ. (निमगे यशस्सन्नु कोरुत्तेने।) |
मै आपकी सफलता की कामना करता (करती) हूं ! | I wish you all success! |
ವ್ಹಾ! ಎಂಥಾ ಮಾತು! (वाह। एंथा मातु।) |
वाह क्या बात है ! | That’s great/wonderful! |
ವ್ಹಾ! ವ್ಹಾ! (वाह। वाह ।) |
वाह वाह ! | Hear, hear! |
ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯದು. (तुम्बा ओल्लेयदु।) |
बहुत अच्छा | That’s good! |
ಪ್ರೇಮ, ಸ್ನೇಹ ಸೂಚಕಗಳು (प्रेम, स्नेह सूचकगलु) |
प्रेम, स्नेह सूचक | Of Love, Affection etc. |
ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ. (नानु निम्मन्नु प्रीतिसुत्तेने।) |
मैं तुम्हें प्यार करता (करती) हू ! | I love you! |
ನೀವು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೀರಿ (नीवु सुंदरवागि काणुत्तीरी।) |
तुम कितनी सुंदर हो ! | You are beautiful! |
ಮತ್ತೆ ಯಾವಾಗ ಭೇಟಿಯಾಗುವುದು? (मत्ते यावाग भेटियागुवुदु?) |
फिर कब मुलाकात होगी ? | Can we meet sometime? |
ಪ್ರಿಯೆ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದೇ? (प्रीये, नानु निमगे सहाय माड़बहुदे?) |
डार्लिंग, मैं तुम्हारी कुछ मदद करूं ? | Darling, may I help you? |
ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. (नानु निम्मन्नु यावगलू नेनपिसिकोल्लुत्तेने।) |
मै तुम्हें हमेशा याद करुंगा (करूंगी) ! | I’ll always remember you! |
ಇದು ನನ್ನ ಕಡೆಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಉಡುಗೊರೆ (इदु नान्न कड़ेयिंद निमगे ओंदु सण्ण उडुगोरे।) |
मेरी ओर से यह एक छोटी-सी भेंट है ! | Here’s a present for you! |
ಖೇದ, ದು:ಖ, ಸೂಚಕಗಳು (खेद, दुख सूचकगलु) |
खेद, दुख सूचक ! | Of Sorrow, Apology etc. |
ನನಗೆ ತುಂಬಾ ದುಃಖವಾಗಿದೆ! (ननगे तुंबा दुखवागिदे।) |
मुझे बहुत दुख है ! | I’m very sorry! |
ತುಂಬಾ ದು:ಖದಾಯಕ ಮಾತು. (तुम्बा दुःखदायक मातु।) |
बड़े दुख की बात है ! | How very sad |
ನನ್ನ ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ. (नन्न सहानुभूतियन्नु स्वीकरिसी।) |
मेरी संवेदना स्वीकार करें ! | Please accept my sympathy! You have all my sympathy |
ತಪ್ಪು ನನ್ನದೇ ಆಗಿತ್ತು. (तप्पु नन्नदे आगित्तु।) |
गलती मेरी ही थी ! | It was my fault! |
ದಯವಿಟ್ಟು ಕ್ಷಮಿಸಿ. (दयविट्टु क्षमिसी।) |
क्षमा करें।माफ़ी चाहता (चाहती) हूं/माफ कीजिए ! | Excuse me! Forgive me! |
ನನ್ನನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಕ್ಷಮಿಸಿ! ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀವು ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು. (नन्नन्नु दयविट्टु क्षमिसी। नन्न देसेयिंद नीवु कष्ट अनुभविसबेकायितु।) |
खेद/अफ़सोस है, मेरे कारण आपको कष्ट हुआ/तकलीफ़ हुई ! | I am very sorry; you had to suffer on my account! |
ನಿಮಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಕ್ಷಮಿಸಿ. (निमगे तोंदरे नीडिद्द्क्के नन्न क्षमिसी।) |
मुझे दु:ख है, आपको तकलीफ उठानी पड़ी ! | I am sorry to have bothered you! |
ನನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಾಯಿತು, ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ (नन्निंद तप्पायितु। नन्नन्नु क्षमिसी।) |
माफ़ कीजिए, मुझसे गलती हुई ! | I am sorry, I made a mistake! |
ನಿಮಗೆ ದು:ಖ ಉಂಟು ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ನನಗಿರಲಿಲ್ಲ. (निमगे दुःख उंटु माडुव उद्देशा ननगिरलिल्ल।) |
मेरा मतलब आपको दु:ख पहुंचाने का /नाराज़ करने का नहीं था ! | I didn’t mean to offend you! |
ನಿಮಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಕ್ಷಮಿಸಿ (निमगे तोंदरे नीडिद्दक्के नन्न क्षमिसी।) |
कष्ट के लिए क्षमा/माफ़ करें ! | Excuse me for the trouble! |
ಕ್ರೋಧ, ರೋಷ ಸೂಚಕಗಳು (क्रोध, रोष सूचकगलु) |
क्रोध, रोष सूचक ! | Of Anger, Exasperation etc. |
ನನಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ಸಿಟ್ಟಿದೆ. (ननगे निम्म मेले तुम्बा सिट्टिदे।) |
मैं तुमसे बहुत नाराज हूं ! | I am very annoyed with you! |
ಇದಕ್ಕೆ ನಿಮಗೆ ಯಾವತ್ತೂ ಕ್ಷಮೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. (इदक्के निमगे यावत्तू क्षमे सिगुवुदिल्ल।) |
तम्हें इसके लिए कभी माफ नहीं किया जा सकता ! | You can never be forgiven for this! |
ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೇ ನಾಚಿಕೆಯಾಗಬೇಕು (निम्म बग्गे निमगे नाचिकेयागबेकु।) |
चुल्लू भर पानी में डूब मरो ! | You should be ashamed of yourself! |
ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ನಿರಾಶೆಗೊಳಿಸಿದ್ದೀರಿ. (नीवु नन्नन्नु निराशेगोलिसिद्दीरी।) |
तुमने मुझे कहीं का नहीं रखा ! | You have let me down! |
ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೋಡಲು ನಾನು ಇಚ್ಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. (निम्मन्नु मत्तोम्मे नोडलु नानु इच्चिसुवुदिल्ल।) |
मैं तुम्हारी सूरत/शक्ल नहीं देखना चाहता (चाहती) ! | I don’t want to see you again! |
ತೊಲಗು. (तोलगु।) |
निकल जाओ / भागो यहां से ! | Get lost! |
ಅಸಂಬದ್ಧ ಮಾತಾಡಬೇಡಿ. (असंबद्द माताडबेडी।) |
बक-बक मत करो ! | Don’t talk nonsense! |
ಇದೆಲ್ಲಾ ನಿಮ್ಮದೇ ತಪ್ಪು. (ईदेल्ल निम्मदे तप्पु।) |
यह सब तुम्हारी गलती है ! | This is all your fault! |
ಇದಕ್ಕೆ ನೀವೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. (इदक्के नीवे जवाब्दारी।) |
इसके जि़म्मेदार तुम हो ! | You’re to blame for this! |
ಇದರಿಂದ ನೀವು ಬಚಾವಾಗುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. (इदरिंद नीवु बचावागुवुदु असाध्य।) |
तुम इससे बच नहीं सकते (सकती) ! | You can’t get away with this! |
ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ದೂರು ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. (नानु निम्म मेले दूरु कोडबेकागुत्तदे।) |
मुझे तुम्हारी शिकायत करनी पड़ेगी ! | I shall have to complain about you! |
3.5 ಶುಭಕಾಮನೆಗಳು अभिवादन
ಶುಭಕಾಮನೆಗಳು (शुभकामनेगलु) |
अभिवादन | GREETINGS |
ನಮಸ್ತೆ (नमस्ते।) |
नमस्ते/नमस्कार | Good morning/afternoon/evening/night |
ಶುಭಾಶಯಗಳು (शुभाषयगलु।) |
बधाई/बधाइयां/बहुत-बहुत बधाइयां | Congratulations |
ದೇವರು ನಿಮಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡಲಿ (देवरू निमगे ओल्लेयदन्नु माड़ली।) |
खुश रहो | God bless you |
ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಶುಭಾಶಯಗಳು (हुट्टुहब्बद शुभाषयगलु।) |
जन्म दिन के लिए शुभकामनाएं | Happy Birthday |
ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಶುಭಾಶಯಗಳು (होस वर्षद शुभाषयगलु।) |
नया साल मुबारक/नए वर्ष की बधाइयां | Happy New Year |
ಶುಭವಿದಾಯ (शुभा विदाय।) |
अच्छा, नमस्ते/नमस्कार | Goodbye |
ಮತ್ತೆ ಭೇಟಿಯಾಗೋಣ ೯ मत्ते भेटीयागोण।) |
फिर मिलेंगे | See you soon |
3.6 ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರೀಯೆ परिचर्चा
ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು (परस्पर प्रतिक्रियेगलु) |
परिचर्चा | Interaction |
ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ (ब्यांकिनल्लि) |
बैंक में | At the Bank |
ಪುಸ್ತಕದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (पुस्तकदंगडियल्लि |
किताबों की दुकान में | At the Bookshop, News-stand |
ಚಮ್ಮಾರನೊಂದಿಗೆ (चम्मारनोंदिगे) |
मोची के साथ | With the Cobbler |
ಸುಂಕದ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ (सुंकद कचेरीयल्लि) |
कस्टम ऑफिस में | At the Custom’s Office |
ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ (न्यायालयदल्लि) |
न्यायालय में | At the Law Court |
ಆಂಚೆ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ (अंचे मत्तु टेलिग्राफ कचेरीयल्लि) |
डाक व तार घर में | At the Post and Telegraph office |
ನೌಕರನ ಜೊತೆ (नौकरन जोते) |
नौकर के साथ | With the Servant |
ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ (दूरवाणियल्लि) |
टेलिफोन में | Over the Telephone |
ಪ್ರವಾಸಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ (प्रवासी कार्यलयदल्लि) |
पर्यटन कार्यालय में | At the Tourist Office |
ಧೋಬಿಯ ಜೊತೆ (धोबीय जोते) |
धोबी के साथ | With the washer man |
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ (विश्वविध्यालयदल्लि) |
विश्वविद्यालय में | At the University |
ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ (ब्यांकिनल्ली) |
बैंक में | At the Bank |
ನನಗೆ ನೂರು ಡಾಲರ್ಗೆ ರೂಪಾಯಿ ಬೇಕಿದೆ. (ननगे नूरु ड़ालरगे रूपायीगलु बेकिदे।) |
मुझे सौ डॉलर के रुपए चाहिए। | I’d like to exchange one hundred dollars. |
ನಾನು ಈ ಚೆಕ್ಕನ್ನು ಯಾವ ಕೌಂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಿ. (नानु ई चेक्कन्नु याव काऊंटरनल्लि कोडली।) |
यह चेक किस काऊंटर पर देना होगा ? | Where should I present this cheque? |
ನಾನು ಹೊಸ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಬೇಕಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆ (ಫಾರ್ಮು) ನೀಡಿ. (नानु होस खाते तेरेयबेकिदे। दयविट्टु अर्जी नमूने (फार्म) कोडी।) |
मैं नया खाता खोलना चाहता (चाहती) हूं। फार्म चाहिए। | I want to open a new account. Please give me forms. |
ನನಗೆ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಯ ನೋಟುಗಳು ಬೇಕು. (ननगे ओंदु रूपायीय नोटुगलु बेकु।) |
मुझे एक-एक रुपए के नोट चाहिए। | I want one-rupee notes. |
ನನಗೆ ಪ್ರವಾಸಿ ಚೆಕ್ಕನ್ನು ನಗದೀಕರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. (ननगे प्रवासी चेक्कन्नु नगदीकरिसबेकिदे।) |
मुझे ट्रैवलर चेक भुनाना है। | I want to encash the traveller’s cheque. |
ಈ ಸಹಿ ನನ್ನದು. (ई सही नन्नदु।) |
ये दस्तखत मेरे हैं। | These signatures are mine. |
ನಾನು ಏಜೆಂಟನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಬೇಕು. (नानु एजेंटनन्नु भेटी माड़बेकु।) |
मुझे एजेंट से मिलना है। | I want to see the Agent. |
ಅಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಶಾಖೆ ಇದೆಯಾ? (आगरादल्लि निम्म ब्यांकिन शाखे इदेये।) |
क्या आगरा में आपके बैंक की शाखा है? | Do you have a branch office of your bank at Agra? |
ನನ್ನ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ. (नन्न ड्राफ्ट कलेदुहोगिदे।) |
मेरा ड्राफ्ट खो गया है। | I have lost my draft. |
ನನಗೆ ಹೊಸ ಚೆಕ್ ಪುಸ್ತಕ ಬೇಕಾಗಿದೆ? (ननगे होस चेक पुस्तक बेकागिदे?) |
मुझे नई चेक-बुक चाहिए। | Will you issue me a new cheque-book |
ಕಳೆದ ವಾರ ನಾನು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಚೆಕ್ಕನ್ನು ಜಮೆ ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಹಣ ಬಂದಿದೆಯೇ? (कलेद वार नानु साविर रूपायीगल चेक्कन्नु जमे माड़िद्दे। हण बंदिदेए?) |
मैने पिछले हफ्ते हजार रूपए का चेक जमा कराया था। क्या पैसे आ गए ? | I had deposited a cheque for one thousand rupees last week. Has it been realised? |
ಇದರ ಹಿಂದೆ ನಾನು ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಕೇ? (इदर हिंदे नानु सही हाकबेके?) |
क्या इसके पीछे एक और हस्ताक्षर कर दूं ? | Should I sign again on the back of it? |
ಪುಸ್ತಕದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ (पुस्तकदंगडियल्लि) |
किताबों की दुकान में | At the Books-Shop/News-Stand |
ನನಗೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಪೇಪರ್ ಬೇಕು. (ननगे इंडियन एक्सप्रेस पेपर बेकु।) |
मुझे एक इंडियन एक्सप्रेस चाहिए। | I’d like a copy of the Indian Express. |
ನನಗೆ ಕಳೆದ ವಾರದ ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೆ ಬೇಕು. (ननगे कलेद वारद इंडिया टुडे बेकु।) |
मुझे पिछले हफ्ते की इंडिया टुडे मिल जाएगी । | I want last week’s India today. |
ಟೈಮ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಹೊಸ ಅವೃತ್ತಿ ಬಂದಿದೆಯೇ? (टाइम मैगजीन होस आवृत्ति बंदिदेये?) |
क्या टाइम मैगजीन का नया अंक आ गया है ? | Has the latest Time magazine come in yet? |
ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಫಿಲ್ಮ್ಪೇರ್ ಇದೆಯೇ? (निम्म बलि फिल्मफेयर इदेये?) |
क्या आपके पास फिल्मफेयर है ? | Do you have Film fare? |
ನೀವು ನನಗಾಗಿ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಡುತ್ತೀರಾ? (नीवु ननगागि ओंदु पुस्तकवन्नु तरिसिकोडुत्तीरा?) |
क्या आप मेरे लिए एक किताब मंगा सकते हैं ? | Can you order a book for me? |
ಈ ಪುಸ್ತಕ ಪೇಪರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ? (ई पुस्तक पेपर ब्यांक रूपदल्लू सिगुत्तदेये?) |
क्या यह किताब पेपर-बैंक में भी मिल जाएगी ? | Is this book available in paper-bank? |
ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ? (निम्मल्लि हलेय पुस्तकगलु सिगुत्तदेये?) |
क्या आपके पास पुरानी किताबें होंगी ? | Do you have second-hand books? |
ನೀವು ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತೀರಾ? (नीवु हलेय पुस्तकगलन्नु खरीदिसुत्तीरा?) |
क्या आप पुरानी किताबें खरीदते हैं ? | Do you buy used books? |
ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ತಮಿಳು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ (इल्लि याव याव तमिलु पत्रिकेगलु सिगुत्तवे?) |
आपके यहां तमिल की कौन-कौन सी पत्रिकाएं हैं ? | What Tamil magazines do you have? |
ನೀವು ಇದರ ಮೆಲೆ ಎಷ್ಟು ಡಿಸ್ಕೌಂಟು ಕೊಡುತ್ತೀರಾ? (नीवु इदर मेले एष्टु डिस्कौंट कोडुत्तीरा?) |
इस पर आप कितनी छूट देते हैं ? | What discount do you allow on this? |
ನೀವು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಲಂಡನ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವಿರಾ? (नीवु ई पुस्तकगलन्नु लंडनगे कलुहिसिकोडुविरा?) |
क्या आप ये किताबें लंदन भिजवा सकते हैं ? | Can you arrange to send these books to London? |
ಚಮ್ಮಾರನೊಂದಿಗೆ (चम्मारनोंदिगे) |
मोची के साथ बातचीत | With the Cobbler |
ಶೂಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಡಿ. (शूगलन्नु पोलिश माड़ि।) |
जूतों पर पॉलिश कर दो। | Please polish the shoes. |
ಶೂಗಳಿಗೆ ಸೋಲ್ ಹಾಕಿ. (शूगलिगे सोल हाकी।) |
जूते में सोल लगानी है। | I want these shoes resoled. |
ಇದಕ್ಕೆಎಷ್ಟು ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ? (इदक्के एष्टु खर्चागुत्तदे?) |
कितने पैसे लगेंगे ? | How much will it cost? |
ಚಪ್ಪಲಿಯ ಅಡಿ ತುಂಡಾಗಿದೆ. (चप्पलिय अड़ी तुंडागिदे।) |
चप्पल की पट्टी टूट गई है। | The strap of this sandal is broken. |
ಇದನ್ನು ಹೊಲಿಯಿರಿ. ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಡಿ. (इदन्नु होलियिरी। मोलेगलन्नु बलसबेडी।) |
सिलाई कर दो। कील मत लगाओ। | Stitch it. Don’t use any nails. |
ನಾನು ಎಷ್ಟು ಹಣ ಕೊಡಬೇಕು? (नानु एष्टु हण कोडबेकु?) |
कितने पैसे हुए ? | How much do I pay you? |
ಸುಂಕದ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ (सुंकद कचेरीयल्लि) |
कस्टम ऑफिस में | At the customs office. |
ನನ್ನ ಬಳಿ ಸುಂಕ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುಗಳಿಲ್ಲ. (नन्न बलि सुंक कोडबेकाद यावुदे वस्तुगलिल्ल।) |
मेरे पास ड्यूटी वाली कोई चीज नहीं है। | I have nothing to declare. |
ನನ್ನ ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ಇಲ್ಲಿದೆ. (नन्न पासपोर्ट इल्लिदे।) |
मेरा पासपोर्ट ये रहा। | Here’s my passport. |
ವಿದೇಶಿ ಹಣವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು? (विदेशी हणवन्नु एल्लि विनिमय माड़िकोल्लबहुदु?) |
फॉरेन करेंसी कहां बदली जाती है ? | Where can I exchange foreign currency? |
ನಾನು ಎಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಒಯ್ಯಬಹುದು? (नानु एष्टु हणवन्नु नन्नोन्दिगे ओय्यबहुदु?) |
मैं कितना पैसा अपने साथ ले जा सकता (सकती) हूं ? | How much money can I take with me? |
ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ (न्यायालयदल्लि) |
न्यायालय में | At the law court |
ನನ್ನ ಮನವಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. (नन्न मनवियन्नु न्यायालय तिरस्करिसिदे।) |
मेरी अपील अदालत ने रद्द कर दी है। | The court has rejected my appeal. |
ನನ್ನ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ. (नन्न मोक्कद्दमेयन्नु ओंदु तिंगलिगे मुंदूड़लागिदे।) |
मेरे मुकदमे की तारीख एक माह टल गई है। | My case has been adjourned for a month. |
ನನಗೆ ಒಂದು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕಿದೆ. ಫೀಸು ಎಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ? (ननगे ओंदु अर्जीयन्नु बरेयबेकिदे। फीस एष्टागुत्तदे।) |
मुझे एक अर्जी लिखानी है। क्या फीस होगी ? | I want to get a petition written. What is the fee? |
ನಾನಾವತಿಯ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ? (नानावतीय मोक्कद्दमे याव न्यायालयदल्लिदे?) |
नानावती का मामला किसकी अदालत में है ? | In whose court is the Nanavati case? |
ಆಂಚೆ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ (अंचे मत्तु टेलिग्राफ कचेरीयल्लि) |
डाक व तार – घर में | At the Post and Telegraph office |
ನನಗೆ ಇನ್ನೂರು ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫಿಕ್ ಮನಿ ಆರ್ಡರ್ನಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. (ननगे इन्नूरु रूपायीगलन्नु टेलिग्राफीक मनीआर्डरनल्लि कलुहिसबेकिदे।) |
मुझे तार-मनीआर्डर से दो सौ रूपए भेजने हैं। | I would like to send two hundred rupees by telegraphic money order. |
ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಒಂದು ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಫಾರ್ಮ್ ನೀಡಿ. (दयविट्टु ननगे ओंदु टेलीग्राम फार्म नीडि।) |
कृपया तार का एक फार्म दीजिए। | Please give me a telegram form. |
ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಎಷ್ಟು ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. (ई संदेशवन्नु कलुहिसलु एष्टु खर्चागुत्तदे?) |
यह संदेश भेजने में कितने पैसे लगेंगे ? | How much will it cost to send this message? |
ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಅಹಮದಾಬಾದ್ ತಲುಪಲು ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ? (एक्सप्रेस टेलिग्राम अहमदाबाद तलुपलु एष्टु समय बेकागुत्तदे?) |
एक्सप्रेस तार को अहमदाबाद पहुंचने में कितना समय लगेगा ? | How long will it take for an express telegram to reach Ahmadabad? |
ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ಕೋಡ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಯಾವುದು? (होस वर्षद संदेशक्के कोड संख्ये यावुदु?) |
नव वर्ष की बधाई तार का कोड नंबर क्या है ? | What is the code number of the New Year Greeting message? |
ನೂರು ರೂಪಾಯಿ ಮನಿ ಆರ್ಡರ್ ಕಳುಹಿಸಲು ಎಷ್ಟು ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ? (नूरु रूपायी मनीआर्डर कलुहिसलु एष्टु खर्चागुत्तदे? |
मनीआर्डर से सौ रुपए भेजने में कितना पैसा लगता है ? | How much does it cost to send Rs.100 by Money Order? |
ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಸ್ತರರ ಕೇರಾಫ್ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಬರೆದ ನನ್ನ ಕಾಗದ ಬಂದಿದೆಯೇ? (पोस्ट मास्तरर केराफ विलासक्के बरेद नन्न कागद बंदिदेये?) |
क्या पोस्ट मास्टर के मार्फत मेरी कोई डाक आई है ? | Has my mail addressed care of the Post Master arrived? |
ಟ್ರಂಕ್ ಕಾಲ್ ಗೆ ಎಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ? (ट्रंक कॉलगे एष्टु खर्चागुत्तदे?) |
ट्रंक कॉल का क्या रेट है ? | What’s the rate of the trunk call? |
ನನಗೆ ಒಂದು ಪೋಸ್ಟ್ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಇನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಗದ ಬೇಕು. (ननगे ओंदु पोस्ट कार्ड मत्तु इनल्यांड लेटर बेकु।) |
मुझे एक पोस्ट कार्ड और एक अंतर्रेशीय चाहिए। | I want a post card and an inland letter. |
ನನಗೆ ಹತ್ತು ಪೈಸಾ ಬೆಲೆಯ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಗಳನ್ನು ನೀಡಿ. (ननगे हत्तु पैसे बेलेय नाल्कु स्टांपगलन्नु नीडी।) |
दस-दस पैसे के चार टिकट दीजिए। | Please give me four ten paise stamps. |
ರಿಜಿಸ್ಟರ್ಡ್ ಅಂಚೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಕಳುಹಿಸಲು ಎಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ? (रीजिस्टर्ड अंचेय मूलक ई पार्सेल कलुहिसलु एष्टु वेच्चवागुत्तदे?) |
इस पार्सल की रजिस्ट्री में कितना टिकट लगेगा ? | How much will it cost to send this parcel by registered mail? |
ನೌಕರನ ಜೊತೆ ಮಾತುಕತೆ (नौकरन जोते मातुकते) |
नौकर के साथ बातचीत | With the Servant |
ಸಂತೆಯಿಂದ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ತನ್ನಿ. (संतेयिंद तरकारिगलन्नु तन्नी।) |
बाजार से सब्जी लाओ। | Get some vegetables from the market. |
ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಹಕಾರಿ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಖರೀದಿಸಿ. (ई वस्तुगलन्नु अंगडियिंद खरीदिसी।) |
ये वस्तुएं/सामान सहकारी भंडार से खरीदना। | Buy these things from the co-operative stores. |
ನನ್ನನ್ನು ಐದು ಗಂಟೆಗೆ ಎಬ್ಬಿಸಿ. (नन्नन्नु आईदु गंटेगे एब्बिसी।) |
मुझे पांच बजे जगा देना। | Wake me up at 5 o’clock. |
ಈ ಪತ್ರವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಬನ್ನಿ. (ई पत्रवन्नु पोस्ट माड़ि बान्नी।) |
यह पत्र डाक में डाल आओ। | Go and post this letter. |
ಬಟ್ಟೆಗಳು ಧೋಬಿಯಿಂದ ಬಂದಿವೆಯೇ? (बट्टेगलु धोबियिंद बंदिदेये?) |
कपड़े धुलकर आ गए क्या ? | Are the clothes back from the laundry? |
ಒಂದು ಕಪ್ ಚಹಾ ಮಾಡಿ. (ओंदु कप चहा माडी।) |
एक प्याला चाय बना दो ? | Make me a cup of tea. |
ಊಟ ತಯಾರಾಗಿದೆಯೇ? (ऊट तयारागिदेये?) |
क्या खाना तैयार है | Is the food ready? |
ಈ ಪತ್ರವನ್ನು ಶರ್ಮಾರವರಿಗೆ ನೀಡಿ. (ई पत्रवन्नु शर्मारवरिगे नीडी।) |
शर्मा जी के पास यह पर्ची ले जाओ। | Take this note for Mr. Sharma |
ಇವತ್ತು ನೀವು ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. (इवत्तु नीवु कोठडियन्नु स्वच्चगोलिसिल्ल।) |
तुमने आज कमरा साफ नहीं किया है। | You have not cleaned the room today. |
ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತು ಫರ್ನೀಚರ್ಗಳ ಧೂಳನ್ನು ಒರೆಸಿ. (कोठडियन्नु स्वच्चगोलिसी मत्तु फर्नीचरगल धूलन्नु ओरेसि।) |
कमरे की सफाई कर दो और फर्नीचार को झाड़ दो। | Sweep the room and dust the furniture. |
ಹಾಸಿಗೆ ತಯಾರು ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಹೊದಿಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ. (हासिगे तयारु माडी मत्तु होदिके बदलायिसु।) |
बिस्तर बनाकर चादर बदल दो। | Make the beds and change the linen. |
ಸ್ವಚ್ಚ ಟವೆಲನ್ನು ಬಾತ್ ರೂಮಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ. (स्वच्च टवेलन्नु बात रूमल्लि हाकी।) |
बाथरूम में साफ तौलिया रख दो। | Put a clean towel in the bathroom. |
ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ (दूरवाणियल्लि मातुकते) |
टेलीफोन पर बातचीत | Over the telephone |
ನನ್ನ ಫೋನ್ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. (नन्न फोन बग्गे दूरु दाखलिसबेकागिदे।) |
मुझे अपने फोन के बारे में शिकायत दर्ज करानी है। | I have to register a complaint about my phone. |
ಹಲೋ, ಮಿಸ್ ಜೂಲಿಯವರ ಜೊತೆ ನಾನು ಮಾತಾಡಬಹುದೇ? (हैलो, मिस जूलीयवर जोते नानु माताड़बहुदे?) |
हैलो, क्या मैं मिस जूली से बात कर सकता (सकती) हूं। | Hello, May I speak to Miss Julie? |
ನಾನು ಕರೆಯನ್ನು ಹೋಲ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. (नानु करेयन्नु होल्ड माड़िद्देने।) |
मैं फोन होल्ड किए हुए हूं। | I’m holding the line. |
ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀವು ಅವನಿಗೆ/ಅವಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಿರಾ? (ई स्म्देशवन्नु नीवु अवनिगे/अवलिगे तालुपिसुविरा?) |
क्या आप यह मैसेज उन्हें दे सकते (सकती) हो ? | Will you please leave this message to him/her? |
ಈ ಲೈನ್ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿದೆ. (ई लाईन संभाषणेयल्लि निरतवागिदे।) |
लाइन व्यस्त है। | The line is engaged. |
ಪ್ರವಾಸಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ (प्रवासी कार्यलयदल्लि) |
पर्यटन कार्यालय में | At the tourist office |
ದೆಹಲಿಯ ಗೈಡ್ ಬುಕ್ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇದೆಯೇ? (देहलीय गईड बुक निम्मल्लि इदेये?) |
क्या आापके पास दिल्ली गाइड बुक मिल जाएगी ? | Do you have a guide book for Delhi? |
ಇಲ್ಲಿ ನಗರ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಬಸ್ಗಳಿವೆಯೇ? (इल्लि नगर संचारक्के टूरिस्ट बसगलिवेये?) |
क्या यहां शहर घुमाने वाली टूरिस्ट गाडि़यों (बसों) का इंतजाम है ? | Are there sight-seeing bus tours for the city? |
ನಾಳೆ ಮುಂಜಾನೆ ಎಷ್ಟು ಗಂಟೆಗೆ ಗಾಡಿ ಹೊರಡುತ್ತದೆ? (नाले मुंजाने एष्टु गंटेगे गाड़ी होरडुत्तदे?) |
गाड़ी कल सुबह कितने बजे चलेगी ? | At what time will the coach leave tomorrow morning? |
ಈ ಟೂರಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಗೈಡ್ ಇರುತ್ತಾರೆಯೇ? (ई टूरल्लि नमागे गईड इरुत्तारेये?) |
क्या इस टूर में गाइड होगा ? | Will there be a guide on this tour? |
ಅಗ್ರಾಕ್ಕೆ ದಿನದ ಟ್ರಿಪ್ ಇದೆಯೇ? (आगराक्के दिनद ट्रिप इदेये?) |
क्या दिन ही दिन में आगरा हो आने की कोई व्यवस्था है ? | Is there a day-trip to Agra? |
ನನಗೆ ಮಥುರಾಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿದೆ. ಬಸ್ ಸೂಕ್ತವೇ ಅಥವಾ ರೈಲು? (ननगे मथुरागे होगबेकिदे। बस सूक्तवे अथवा राईलु?) |
मुझे मथुरा जाना है। बस ठीक रहेगी या रेल? | What is the best way to get to Mathura? By bus or train? |
ಅಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆಯೇ? (अल्लि रात्री उलिदुकोल्लुव व्यवस्थे इदेये?) |
वहां रात में ठहरने का क्या इंतजाम है ? | Where can I stay there over-night? |
ನನಗೆ ನಗರದ ಗೈಡ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಬೇಕಾಗಿದೆ? (ननगे नगरद गईड़ म्याप बेकागिदे?) |
मुझे शहर का एक गाइड मैप चाहिए। | May I have a guide-map of the city? |
ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ವಾರಪೂರ್ತಿ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆಯೇ? (वस्तु संग्रहालय वारपूर्ति तेरेदिरूत्तदेये?) |
क्या अजायबघर पूरा हफ्ता खुला रहता है ? | Is the museum open all week? |
ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇದೆಯೇ? (केंपुकोटेयल्लि ध्वनी मत्तु बेलकिन प्रदर्शन इदेये? |
क्या लाल किले में प्रकाश और ध्वनि का कार्यक्रम चल रहा है ? | Is the Sound and Light Show on at Red Fort now? |
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ (विश्वविध्यालयदल्लि) |
विश्वविद्यालय में | At the University |
ಇದು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲಾಖೆಯೇ? (इदु संख्याशास्त्र इलाखेये?) |
क्या यह स्टेटिस्टिक्स विभाग है ? | Is this the Department of Statistics? |
ರಿಜಿಸ್ಟಾರ್ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? (रिजिस्ट्रार कचेरी एल्लिदे?) |
रजिस्ट्रार का दफ्तर किधर है ? | Where is the Registrar’s office? |
ನನಗೆ ದಾಖಲಾತಿ ಫಾರ್ಮ್ ಬೇಕಾಗಿದೆ. (ननगे दाखलाति फॉर्म बेकागिदे।) |
मुझे दाशिलेका फॉर्म चाहिए। | I want an admission form. |
ನಾನು ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸದಸ್ಯ ಆಗಬಯಸಿದ್ದೇನೆ. (नानु ग्रंथालयद सदस्य आगबयसिद्देने।) |
मैं पुस्तकालय का (की) सदस्य बनना चाहता (चाहती) हूं। | I would like to become a member of the library. |
ನನ್ನ ಸಹೋದರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ. (नन्न सहोदर हास्टेलिनल्लि इरुत्ताने।) |
मेरा भाई हॉस्टल में रहता है। | My brother lives in the student’s hostel. |
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ? (विश्वविध्यालयदल्लि एष्टु विद्यार्थिगलु इद्दारे?) |
विश्वविद्यालय में कितने छात्र हैं/होंगे ? | How many students are there at this university? |
ಇಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಇದೆಯೇ? (इल्लि हुडुगियर हास्टेल इदेये?) |
क्या यहां लडकियों के लिए छात्रावास है ? | Is there a a girl’s hostel here? |
ಚರಿತ್ರೆ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಯಾರು? (चरित्रे विभागद मुख्यस्थरु यारु?) |
इतिहास विभाग का अध्यक्ष कौन है ? | Who is the head of the History Department? |
ನಿಮ್ಮ ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್ಗೆ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ? (निम्म पदवी कोर्सिगे याव विषयगलन्नु आय्के माड़िकोंडिद्दीरी?) |
आप अपने डिग्री कोर्स में कौन-कौन से विषय लेना चाहते (चाहती) हैं ? | What subjects are you taking for your degree? |
ಉಪ ಕುಲಪತಿಗಳ ಮನೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಎಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ? (उप कुलपतिगल मने इल्लिंद एष्टु दूरदल्लिदे?) |
कुलपति का निवास यहां से कितनी दूर है ? | How far is the Vice Chancellor’s residence from here? |
ನಾನು ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ ಮೇಲೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. (नानु भाषा विज्ञानद मेले उपन्यास माड़बेकिदे।) |
मुझे भाषा विज्ञान पर भाषण देना है। | I have to lecture on Linguistics. |
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆಗೆ ಯಾವಾಗ ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ? (विश्वविध्यालय बेसिगे रजेगे यावाग मूच्चुत्तदे?) |
विश्वविद्यालय की गरमी की छुट्टीयां कब शुरु होती हैं ? | When does the university close for summer vacations? |
ಧೋಬಿಯ ಜೊತೆ (धोबी जोते) |
धोबी के साथ बातचीत | with the washer man |
ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡಿ. (बट्टेगलन्नु लेक्क माडी।) |
कपड़े गिन लो। | Count the clothes. |
ಇದು ಟೆರಿಕೋಟ್ ಶರ್ಟ್. ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಒಗೆಯಿರಿ. (इदु टेरीकॉट शर्ट। जाग्रतेइंद ओगेयिरि।) |
यह टेरीकॉट की कमीज हैं. इसे ध्यान से धोना। | This is a terrycot shirt. Wash it carefully. |
ಈ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿಸಿ ಇಸ್ತ್ರಿ ಹಾಕಬೇಡಿ. (ई बट्टेय मेले इस्त्री हाकबेड़ि।) |
इस कपड़े पर गरम इस्त्री मत लगाना। | Don’t use a hot iron on this material. |
ಈ ಸೀರೆಯನ್ನು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಡಿ. (ई सीरेयन्नु कुदियुव नीरल्लि हाकबेड़ि।) |
इस साड़ी को भट्टी पर मत चढाना। | Don’t boil this saree. |
ಸೀರೆಯನ್ನು ಸಾಬೂನಿನಲ್ಲಿಯೇ ಒಗೆಯಿರಿ. (सीरेयन्नु साबूनिनल्लिये ओगेयिरि।) |
इस साड़ी को साबुन से ही धोना। | Wash this saree with soap. |
ಈ ಕೊಳೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ? (ई कोले होगुत्तदेये?) |
क्या यह दाग धुल जाएगा ? | Will this stain wash out? |
ನೀವು ಎಲ್ಲಾ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ವಾಪಸು ತಂದಿಲ್ಲ. (नीवु एल्ला बट्टेगलन्नु वापसु तंदिल्ल।) |
तुम सारे कपड़े वापस नहीं लाए हो। | You haven’t brought back all the clothes. |
ಎರಡು ಟೆವೆಲ್ಲುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇವೆ. (एरडु टवेल्लुगलु कड़िमे इवे।) |
दो तौलिए कम हैं। | Two towels are mission. |
ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯಲು ಎಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ? (बट्टे ओगेयलु एष्टु वेच्चवागुत्तदे?) |
धुलाई कितनी हुई ? | How much for the wash? |
ಮುಂದಿನವಾರ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿ. (मुंदिना वार सरियाद समयक्के बन्नी।) |
अगले हफ्ते ठीक समय पर आना। | Please be on time next week. |
ಈ ಶರ್ಟುಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಗಂಜಿ ಹಾಕಿ. (ई शरटुगलिगे सरियागि गंजी हाकी।) |
इन कमीजों पर ठीक से कलफ चढ़ाना। | Starch these shirts properly. |
ನೀವು ಎಲ್ಲಾ ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಮುರಿದಿದ್ದೀರಾ. (नीवु एल्ला गुंडिलन्नु मुरिदिद्दीरा?) |
तुमने सारे बटन तोड़ दिए हैं। | You have broken off all the buttons. |
ಬುಶ್ ಶರ್ಟ್ ಪೂರ್ತಿ ಸುಕ್ಕುಗಳು ಇವೆ. (बुशर्ट पूर्ती सुक्कुगलु इवे।) |
बुशर्ट में सारी /पूरी सलवटें पड़ी है। | The bush-shirt has wrinkles all over. |
3.7 ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳು मेडिकल सेवाएं
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳು (वैद्यकीय सेवेगलु) |
चिकित्सा सेवा | Medical Services |
ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ (अस्पत्रेयल्लि) |
अस्पताल में | At a Hospital |
ಡಾಕ್ಟರ್ ಬಳಿ (डक्टर बलि) |
डॉक्टर के साथ | With a Doctor |
ನೇತ್ರ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ (नेत्र वैद्यर बलि) |
ऑखों के डॉक्टर से | At an Optician |
ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೇವೆ (चिकीस्ता सेवे) |
||
ಡಾಕ್ಟರ್ ಬಳಿ (डक्टर बलि) |
डॉक्टर से | With a Doctor |
ಡಾಕ್ಟರ್, ನನಗೆ ಗಂಟಲು ನೋವು ಇದೆ. (डाक्टर, ननगे गंटलु नोवु इदे।) |
डॉक्टर साहब, मेरा गला खराब है। | Doctor, I have a bad throat. |
ನನಗೆ ಜ್ವರ ಇದೆ. (ननगे ज्वर इदे।) |
मुझे बुखार है। | I have fever. |
ನನಗೆ ಕೆಮ್ಮು ಮತ್ತು ಶೀತ ಇದೆ. (ननगे केम्मु मत्तु शीत इदे।) |
मुझे खांसी और सर्दी है। | I have a bad cough and cold. |
ನನಗೆ ತಲೆ ಸುತ್ತು ಬರುತ್ತಿದೆ. (ननगे तले सुत्तु बरुत्तिदे।) |
मुझे चक्कर आ रहा है। | I feel giddy. |
ನನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆ ಕೆಟ್ಟಿದೆ. (नन्न होट्टे केट्टिदे।) |
मेरा पेट खराब है। | My stomach is upset. |
ನನಗೆ ವಾಂತಿ ಬರುವ ಹಾಗೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ. (ननगे वांती बरुव हागे आगुत्तिदे।) |
मेरा जी मितला रहा है। | I feel like vomiting. |
ನನ್ನ ಮಗು ಪೆಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. (नन्न मगु पेट्टु माडिकोंडिद्दाने।) |
मेरे बच्चे को चोट लग गई है। | My child has hurt himself. |
ಅವನು ಭುಜದಲ್ಲಿ ನೋವಿದೆ ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. (अवनु भुजदल्लि नोविदे अंत हेलुत्तिद्दाने।) |
उसे कंधो में दर्द की शिकायत है। | He has been complaining of a pain in the shoulder. |
ದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಲ ನಾನು ಈ ಔಷದಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು? (दिनक्के एष्टु सल नानु ई औषदीयन्नु तेगेदुकोल्लबेकु?) |
यह दवा दिन में कितनी बार लेनी है ? | How many times a day need I take this medicine? |
ದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಲ ನಾನು ಈ ಗುಳಿಗೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು? (दिनक्के एष्टु सल नानु ई गुलिगेयन्नु तेगेदुकोल्लबेकु?) |
मुझे ये गोलियां कितने दिन लेनी होंगी ? | For how many days should I take these pills? |
ನಾನು ಏನೇನು ತಿನ್ನಬಹುದು? (नानु एनेनु तिन्नबहुदु?) |
खाने में क्या-क्या ले सकता (सकती) हूं ? | What should I eat? |
ನಾನು ಡ್ರೆಸ್ಸಿಂಗ್ಗೆ ನಾಳೆ ಬರಬಹುದೇ? (नानु ड्रेस्सींगगे नाले बरबहुदे?) |
क्या पट्टी बंधवाने के लिए कल आना पड़ेगा ? | Should I come for a dressing tomorrow? |
ನಾನು ಡಿಸ್ಪೆನ್ಸರಿಯಿಂದ ಔಷದಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ? (नानु डिस्पेन्सरीयिंद औषदीगलन्नु तेगेदुकोल्लबहुदे?) |
क्या दवा डिस्पेंसरी से मिल जाएगी ? | Should I get the medicine from the dispensary? |
ನೀವು ರೋಗಿಯನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತೀರಾ? (नीवु रोगीयन्नु मनेयल्लि नोडुत्तीरा?) |
क्या आप घर पर मरीज को देख सकते (सकती) हैं ? | Can you visit the patient at home? |
ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ (अस्पत्रेयल्लि) |
अस्पताल में | At a Hospital |
ನಾನು ನನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲು ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದೇನೆ. (नानु नन्न सहोदरनन्नु अस्पत्रेयल्लि दाखलु माड़बेकेंदिद्देने।) |
मैं अपने भाई को अस्पताल में भर्ती कराना चाहता (चाहती) हूं। | I want to admit my brother in the Hospital. |
ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ವಾರ್ಡ್ ಎಲ್ಲಿದೆ? (एमर्जेंसी वार्ड एल्लिदे?) |
एमर्जेंसी वार्ड कहां हैं ? | Where is the emergency ward? |
ಆಪರೇಷನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಯಾವ ಕಡೆ ಇದೆ? (ऑपरेशन थिएटर याव कड़े इदे?) |
ऑपरेशन थिएटर किस ओर है ? | Which way is the operation theatre? |
ನನಗೆ ದಂತವೈದ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲಿಕ್ಕಿದೆ. (ननगे दंत वैद्यरन्नु भेटी माड़लिक्किदे।) |
मुझे दांत के डॉक्टर से मिलना है। | I want to see the dentist. |
ಯಾವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರು ಬರುತ್ತಾರೆ? (याव दिनगलल्लि तज्ञ वैद्यरु बरुत्तारे?) |
यहां विशेषज्ञ किस-किस दिन आते हैं ? | On what days does the specialist come here? |
ನಾನು ತುಂಬಾ ಹೊತ್ತು ಕಾಯಬೇಕೆ? (नानु तुंबा होत्तु कायबेके?) |
क्या मुझे काफी देर इंतजार करना पड़ेगा। | Will I have to wait long? |
ಔಷದಿಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ? (ओषदीगलु एल्लि सिगुत्तवे?) |
दवा कहां मिलेगी ? | Where can I get the medicines? |
ರೋಗಿಯನ್ನು ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಬಹುದು? (रोगीयन्नु याव समयदल्लि भेटीयागबहुदु?) |
रोगियों से मिलने का समय क्या है ? | When can one visit the patient? |
ಎಕ್ಸರೆಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು? (एक्सरेगे एल्लि होगबेकु?) |
एक्सरे के लिए किधर जाना होगा ? | Where does one go for an X-ray? |
ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಔಷದದಂಗಡಿ ಇದೆಯೇ? (पक्कदल्लि यावुदादरू औषददंगडि इदेये?) |
क्या यहां पास में दवा की कोई दुकान है ? | Is there a chemist shop nearby? |
ದಯವಿಟ್ಟು ಅಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ. (दयविट्टु एंबुलेंसगे फोन माड़ी।) |
एंबुलेंस के लिए फोन कर दीजिए। | Please phone for the ambulance. |
ನರ್ಸ್, ತುರ್ತಾಗಿ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕರೆಯಿರಿ (नर्स, तुर्तागी वैद्यरन्नु करेयिरी। |
नर्स, डॉक्टर साहब को जरा जल्दी बुलवा दीजिए। | Nurse, please send for the doctor urgently. |
ನೇತ್ರ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ (नेत्र वैद्यर बलि) |
ऑखों के डॉक्टर से | At an Optician |
ನೀವು ಕಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಾ? (नीवु कण्णिन परीक्षे माडुत्तीरा? |
क्या आप ऑखों की जांच भी करते हैं ? | Do you test eyesight? |
ಈ ಕನ್ನಡಕದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. (ई कन्नड़कदल्लि ननगे सरियागि नोड़लागुत्तिल्ल।) |
इस ऐनक से मुझे साफ दिखाई नहीं देता। | I can’t see quite clearly with these specs. |
ನನ್ನ ಕನ್ನಡಕ ಮುರಿದಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಸರಿಪಡಿಸಿ. (नन्न कन्नड़क मुरिदिदे। दयविट्टु सरिपडिसि।) |
मेरी ऐनक टूट गई है। इसे ठीक कर दीजिए। | I have broken my glasses. Please mend it. |
ಈ ಸನ್ಗ್ಲಾಸ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ? (ई सन ग्लासगे एष्टु खर्चागुत्तदे?) |
धूप के चश्मे का दाम क्या है ? | How much does these sun glasses cost? |
ಈ ಫ್ರೇಮ್ನ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು? (ई फ्रेमन बेले एष्टु?) |
इस फ्रेम का दाम क्या है ? | How much does this frame cost? |
ನನಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಸಣ್ಣದು ಬೇಕು. (ननगे ईदक्किंत सण्णदु बेकु।) |
मुझे इससे छोटा साइज चाहिए। ? | I would like one size smaller than this. |
ನನಗೆ ಕಡು ಬಣ್ಣದ ಫ್ರೇಮ್ ಬೇಕು (ननगे ईदक्किंत कडु बण्णद फ्रेम बेकु।) |
मुझे गहरे रंग का फ्रेम चाहिए। | I would like a darker frame. |
ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ತಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಫ್ರೇಮ್ ಇದೆಯೇ? (निम्मल्लि तिली बण्णद फ्रेम इदेये?) |
क्या आपके पास हल्के रंग के फ्रेम मिल जाएंगे? | Do you have light coloured frames? |
ನನಗೆ ಬೇರೆ ಶೈಲಿಯ ಫ್ರೇಮ್ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ. (ननगे बेरे शैलीय फ्रेमगलन्नु तोरिसी।) |
मैं कुछ और तरह के नमूने देखना चाहता (चाहती) हूं। | I would like to see some other styles please? |
ಈ ಫ್ರೇಮ್ ಕಿವಿಗೆ ಚುಚ್ಚುತ್ತದೆ. (ई फ्रेम कीविगे चुच्चुत्तदे।) |
यह फ्रेम कानों में बहुत तंग है। | This frame pinches over the ears. |
ಈ ಫ್ರೇಮ್ ಸಡಿಲವಾಗಿದೆ. (ई फ्रेम सडिलवागिदे।) |
यह फ्रेम कुछ ढीला है। | The frame is a little loose. |
ನೀವು ಕಾಂಟೆಕ್ಟ್ ಲೆನ್ಸ್ ಕೂಡಾ ಹಾಕಿಕೊಡುತ್ತೀರಾ? (नीवु कांटेक्ट लेंस कूड़ा हाकि कोडुत्तिरा?) |
क्या आप कांटेक्ट लेंस भी लगाते हैं ? | Do you also fit contact lenses? |
3.8 ಪ್ರವಾಸ (पर्यटन)
ಪ್ರವಾಸ | पर्यटन | TOURISM |
ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ/ಸ್ಕೂಟರ್ ಪ್ರಯಾಣ (टैक्सी /स्कूटर प्रयाण) |
टैक्सी से यात्रा | Travel by Taxi |
ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಯಾಣ (राइल्वे प्रयाण) |
रेल से यात्रा | Travel by Train |
ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣ (बस प्रयाण) |
बस से यात्रा | Travel by Bus |
ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣ (विमान प्रयाण) |
हवाई जहाज से यात्रा | Travel by Air |
ಹಡಗಿನ ಪ್ರಯಾಣ (हड़गिन प्रयाण) |
समुद्री जहाज से यात्रा | Travel by Sea |
ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣ (रस्ते मूलक प्रयाण) |
सड़क यात्रा | Travel by Road |
ಹೋಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ (होटेलिनल्लि) |
होटल में | At a Hotel |
ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ (रेस्टोरेंटीनल्लि) |
रेस्तरां में | At a Restaurant |
ವಿಚಾರಣೆ (विचारण |
||
ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ/ಸ್ಕೂಟರ್ ಪ್ರಯಾಣ (टैक्सी /स्कूटर प्रयाण) |
टैक्सी से यात्रा | Travel by Taxi |
ಇಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ/ಸ್ಕೂಟರ್ ಮೀಟರ್ ದರ ಎಷ್ಟು? (इल्लि टैक्सी /स्कूटर प्रयाण मीटर दर एष्टु?) |
यहां टैक्सी का मीटर रेट क्या है | What’s the taxi meter rate here? |
ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜನ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದು? (टैक्सीयल्लि एष्टु जन कुलितुकोल्लबहुदु?) |
टैक्सी में कितने लोग बैठ सकते हैं | How many can sit in the taxi? |
ಡ್ರೈವರ್, ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ. (ड्राईवर, इल्लि निल्लिसी।) |
ड्राइवर, गाड़ी यहीं रोक दो। | Driver, stop here. |
ಇಲ್ಲಿ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿ. (इल्लि बलक्के तिरुगिसी।) |
इधर से दाएं ले लो। | Take a right turn here. |
ಮೀಟರ್ ಹಾಕಿ. (मीटर हाकी।) |
मीटर चला दो। | Put the meter on. |
ಕೋಟೆ ಮೂಲಕ ಹೋಗೋಣ. (कोटे मूलक होगोण।) |
फ़ोर्ट होते हुए चले। | We go via fort. |
ರೈಲು ಹೊರಡುವ ಸಮಯ ಆಗಿದೆ. (रईलु होरडुव समय आगिदे।) |
रेल छूटने का समय हो ही गया है। | It’s nearly time for the train. |
ಸ್ವಲ್ಪ ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತೀಯಾ? (स्वल्प वेगवागि होगुत्तीया।) |
जरा जल्दी चलो। | Can you go a little faster? |
ಮೀಟರ್ ರೀಡಿಂಗ್ ಎಷ್ಟಾಯಿತು? (मीटर रीडिंग एष्टायितु?) |
मीटर में कितने पैसे हुए ? | What’s the meter reading? |
ನಿಧಾನವಾಗಿ ಡ್ರೈವ್ ಮಾಡು, ರಸ್ತೆ ಹಾಳಾಗಿದೆ. (निधानवागि ड्राईव माडु, रस्ते हालागिदे।) |
धीरे चलाओ, रास्ता खराब है। | Drive slow, the road is bad. |
ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಯಾಣ (राईल्वे प्रयाण |
रेल से यात्रा | Travel by Train |
ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ/ಸ್ಕೂಟರ್/ರಿಕ್ಷಾ, ಸ್ಟೇಷನ್ಗೆ ಬರುತ್ತೀರಾ? (टैक्सी/स्कूटर/रिक्श, स्टेषणगे बरुत्तीरा?) |
टैक्सीवाले/स्कूटरवाले/रिक्शेवाले, स्टेशन चलोगे? | Taxi/Scooter/Rickshaw! Will you take me to the station? |
ಬೇಡ, ನಮಗೆ ಕೂಲಿ ಬೇಡ. (बेड़, नमगे कूली बेड़।) |
नहीं, कुली नहीं चाहिए। | No, we don’t require any coolie. |
ಕೂಲಿ, ಸಾಮಾನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. (कूली, दयविट्टु सामानु तेगेदुकोल्ली।) |
कुली, सामान ले लो। | Coolie, please pick up the baggage, |
ನಿಮ್ಮ ನಂಬರ್ ಏನು? (निम्म नंबर एनु?) |
तुम्हारा नंबर क्या है ? | What’s your number? |
ಎಷ್ಟಾಯಿತು? (एष्टायितु?) |
कितना हुआ ? | How much? |
ಇದು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. (इदु तुंबा हेच्चायितु।) |
यह तो बहुत ज्यादा हे। | That’s too much. |
ಮುಂಬಯಿಗೆ ಹೋಗುವ ರೈಲು ಬಂದಿದೆಯೇ? (मुंबईगे होगुव राईलु बंदिदेये?) |
क्या मुंबई की गाड़ी आ गई है ? | Has the train for Mumbai come in? |
ಫ್ರಂಟಿಯರ್ ಮೇಲ್ ಯಾವ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರಂನಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. (फ्रंटियर मेल याव प्लेटफॉर्मनिंद होरडुत्तदे?) |
फ्रंटियर मेल किस प्लेटफॉर्म से छूटती है ? | What platform does the Frontier Mail leave from? |
ಪಂಜಾಬ್ ಮೇಲ್ ಝಾನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆಯೇ? (पंजाब मेल झांसीयल्लि निल्लुत्तदेये?) |
क्या पंजाब मेल झांसी में रूकती है ? | Does the Punjab Mail stop at Jhansi? |
ಅಮೃತಸರ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಯಾವಾಗ ಹೊರಡುತ್ತದೆ? (अमृतसर एक्सप्रेस यावाग होरडुत्तदे?) |
अमृतसर एक्सप्रेस बस छूटती है? | When does the Amritsar Express leave? |
ಯಾವ ಯಾವ ರೈಲುಗಳು ಕಾನ್ಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ? (याव याव राईलुगलु कानपुरक्के होगुत्तवे?) |
कानपुर कौन-कौन सी गाडि़यां जाती है | Which trains go to Kanpur? |
ರೈಲು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆಯೇ? (राईलु समयक्के सरियागि बरुत्तादेए?) |
क्या गाड़ी ठीक समय पर आ/जा रही है ? | Is the train on time? |
ರೈಲು ವಿಳಂಬವಾಗಿದೆಯೇ? (राईलु विलंबवागिदेये?) |
क्या गाडी लेट है ? | Is the train late? |
ಬುಕಿಂಗ್ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? (बुकिंग कचेरी एल्लिदे?) |
टिकट घर कहां है ? | Where’s the booking office? |
ದ್ವಿತೀಯ ದರ್ಜೆಯ (ಸೆಕೆಂಡ್ ಕ್ಲಾಸ್) ಟಿಕೆಟ್ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ? (द्वितीय दर्जे (सेकंड क्लास) टिकेटु एल्लि सिगुत्तदे?) |
दूसरे दर्जे का टिकट कहां मिलता है ? | Where can I get a second class ticket? |
ದಯವಿಟ್ಟು ದೆಹಲಿಗೆ ಎರಡು ಸೆಕೆಂಡ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಡಿ. (दयविट्टु देहलीगे एरडु सेकंड क्लास टिकेटु कोडी।) |
कृपया दिल्ली के (लिए) दूसरे दर्जे के दो टिकट दें। | Two second class tickets to Delhi, please. |
ನನಗೆ ನಾಗಪುರಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬರ್ತ್ಗಳು ಬೇಕು. (ननगे नागपुरक्के एरडु बर्थगलु बेकु।) |
मुझे नागपुर के लिए दो बर्थ चाहिए। | I want two sleeping berths for Nagpur. |
ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಮೊದಲ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರಯಾಣದ ಕ್ರಯ ಎಷ್ಟು? (बेंगलूरिगे मोदल दर्जे प्रयाणद क्रय एष्टु?) |
बंगलौर के लिए पहले दर्जे का किराया कितना है ? | What’s the first class fare to Bangalore? |
ವೆಯ್ಟಿಂಗ್ ರೂಮ್ ಎಲ್ಲಿದೆ? (वेयटिंग रूम एल्लिदे?) |
प्रतीक्षालय कहां है ? | Where’s the waiting room? |
ದಯವಿಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ. (दयविट्टु नम्म सामानुगलन्नु नोडिकोल्लि।) |
जरा हमारे सामान का ध्यान/ख्याल रखें। | Please look after our luggage. |
ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಕ್ಲೋಕ್ ರೂಮಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕಿದೆ. (दोड्ड पेट्टिगेयन्नु क्लाक रूमल्लि हाकबेकिदे।) |
मुझे बड़ा संदूक सामानघर में रखना है। | I want to put the big box in the cloakroom. |
ಬಾಕಿ ಸಾಮಾನು ನನ್ನ ಬಳಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. (बाकी सामानुगलन्नु नन्न बलि इट्टुकोल्लुत्तेने।) |
बाकी सामान साथ रहेगा। | I will keep the rest of baggage with me. |
ಇಲ್ಲಿ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಇದೆಯೇ? (इल्लि रेस्टोरेंट इदेये?) |
क्या यहां कोई रेस्तारां है ? | Is there a restaurant here? |
ಈ ಬೋಗಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಇಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ. (ई बोगीयल्लि जाग इल्ल। मुंदे होगि।) |
इस डिब्बे में जगह नहीं है, आगे जाइए। | There’s no room in this compartment. Try the next one. |
ನನ್ನ ಸೀಟು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. (नन्न सीटु कायदिरिसल्पट्टिदे।) |
मेरी सीट आरक्षित है। | I have a reserved seat. |
ನನ್ನ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಟಿಕೇಟು ಇಲ್ಲಿದೆ. (नन्न कायदिररिसल्पट्ट टिकेट इल्लिदे।) |
मेरा रिज़र्वेशन टिकट है। | Here’s my reservation ticket. |
ಈ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಡೈನಿಂಗ್ ಕಾರ್ ಇದೆಯೇ? (ई राईलिनल्लि डाईनिंग कार इदेये?) |
क्या गाड़ी में भोजन-यान है ? | Is there a dining car on the train? |
ನಾನು ಕಿಟಕಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದೇ? (दयविट्टु नानु किटकियन्नु तेरेयबहुदे?) |
क्या मैं खिड़की खोल सकता हूं ? | May I open the window, please? |
ನಾನು ಫ್ಯಾನ್ ಬಂದ್ ಮಾಡಿದರೆ ನಿಮಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲ ತಾನೇ? (नानु फ्यान बंद माड़िदरे निमगे समस्ये इल्ल ताने?) |
मैं पंखा बंद करना चाहता (चाहती) हूं, आपको कोई एतराज तो नहीं ? | Do you mind if I turn the fan off? |
ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣ (बस प्रयाण |
बस से यात्रा | Travel by Bus |
ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಯಾವ ಕಡೆಗಿದೆ? (बस निल्दाण याव कड़ेगिदे?) |
बस अड्डा किस तरफ है ? | Can you show me the way to the bus terminus? |
ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಇದೆ? (इल्लिंद बस निल्दाण एष्टु दूर इदे।) |
बस स्टैंड यहां से कितनी दूर है? | How far is the bus stand from here? |
ಬುಕಿಂಗ್ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? (बुकिंग कचेरी एल्लिदे?) |
टिकट घर कहां (पर) है ? | Where’s the booking office? |
ಟಿಕೇಟು ಬಸ್ಸಲ್ಲೇ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಬುಕಿಂಗ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲೇ? (टीकेटु बस्सल्ले सिगुत्तदेये अथवा बुकिंग कचेरीयल्ले?) |
टिकट बस में मिलेगा या टिकट घर में ? | Do I buy the ticket on the bus or at the booking office? |
ನಾನು ಮುಂದಿನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುತ್ತೇನೆ. (नानु मुंदिन निल्दाणदल्लि इलियुत्तेने।) |
मुझे अगले स्टॅप पर उतरना है। | I want to get off at the next stop. |
ನಿರ್ವಾಹಕರೇ / ಕಂಡಕ್ಟರ್, ದಯವಿಟ್ಟು ಕೆಂಪುಕೋಟೆ ಬಂದಾಗ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ. (निर्वाहकरे/ कंडक्टर, केंपुकोटे बंदाग ननगे तिलिसी।) |
कंडक्टर, लाल किला आने पर मुझे बता देना। | Conductor, please tell me when we get to the Red Fort. |
ಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ನಾನು ಎಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಹಿಡಿಯಬೇಕು? (जयपुरक्के होगलु नानु एल्लि बस हिडियबेकु?) |
जयपुर के लिए बस कहां से मिलेगी ? | Where do I catch the bus for Jaipur? |
ಮೀರತ್ಗೆ ಹೋಗಲು ಬಸ್ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕೇ? (मीरतगे होगलु बस बदलायिसबेके?) |
क्या मेरठ जाने के लिए बस बदलनी पड़ेगी ? | Does one have to change bus for Meerut? |
ಈ ಬಸ್ ಕಾಲ್ಕಾಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ? (ई बस काल्काक्के होगुत्तदेये?) |
क्या यह बस कालका जाएगी ? | Is this the bus for Kalka? |
ಮಸೂರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೊಮ್ಮೆ ಬಸ್ಸುಗಳಿವೆ? (मसूरीगे एष्टु होत्तिगोम्मे बस्सुगलिवे?) |
मसूरी के लिए बस कितनी-कितनी देर में छूटती है ? | How often does the bus leave for Mussoorie? |
ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣ (विमान प्रयाण |
हवाई जहाज से यात्रा | Travel by Air |
ಇಂಡಿಯನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಕಚೇರಿ ಎಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ? (इंडियन एयरलाइंस कचेरी एष्टु दूर इदे?) |
इंडियन एयरलाइंस का दफ्तर कितनी दूर है ? | How far is the Indian Airlines Office? |
ಚೆನ್ನೈಗೆ ಹೋಗುವ ವಿಮಾನ ಯಾವಾಗ ಹೊರಡುತ್ತದೆ? (चेन्नई गे होगुव विमान यावग होरडुत्तदे?) |
चेन्नई के लिए जहाज कब जाएगा ? | What time does the Chennai plane leave? |
ಈ ವಿಮಾನ ನೇರವಾಗಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ? (ई विमान नेरवागि कोल्कत्तागे होगुत्तदेये?) |
क्या यह उडान सीधे कोलकाता जाएगी ? | Is this a direct flight for Kolkata? |
ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೊಗುತ್ತದೆಯೇ? (इदु नेरवागी बंगलौरगे होगुत्तदेये अथवा चेन्नई मूलक अल्लिगे होगुत्तदेये?) |
क्या यह उड़ान सीधे बंगलौर जाएगी या चेन्नई होकर जाएगी ? | Is the Bangalore flight non-stop or does it go via Chennai? |
ಮುಂಬೈ ವಿಮಾನ ಇವತ್ತು ವಿಳಂಬವಾಗಿದೆಯೇ? (मंबईगे होगुव विमान इवत्तु विलंबवागिदेये?) |
क्या मंबई वाला जहाज आज देर से आ रहा है? | Is the Mumbai plane arriving late today? |
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಬೇಕು? (विमान निल्दाणक्के होगलु एष्टु होत्तु बेकु?) |
हवाई अड्डा पहुंचने में कितना समय लगेगा? | How long does it take to get to the airport? |
ಒಂದು ಟಿಕೇಟಿನ ಜೊತೆ ಎಷ್ಟು ತೂಕದ ಸಾಮಾನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬಹುದು? (ओंदु टिकेटिन जोते एष्टु तूकद सामानु तेगेदुकोंडु होगबहुदु?) |
एक टिकट पर कितने वजन का सामान ले जा सकते हैं ? | What is the free baggage allowance? |
ಕೊಚ್ಚಿಗೆ ಹೋಗುವ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಟಿಕೇಟು ಬುಕ್ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. (कोच्चिगे होगुव विमानदल्लि ओंदु टिकेटु बुक माड़बेकिदे।) |
मुझे कोच्चि के लिए हवाई जहाज़ का एक टिकट बुक करना है। | I would like to book a flight to Kochi. |
ನಾನು ಸಸ್ಯಹಾರಿ. (नानु सस्यहारी।) |
मैं शाकाहारी हूं | I am vegetarian. |
ನಾವು ಅಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತೇವೆ? (नावु आग्रादल्लि एष्टु होत्तिगे इलियुत्तेवे?) |
हम आगरा कितने बजे उतरेंगे | At what time do we land at Agra? |
ಸಮುದ್ರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣ (समुद्र मूलक प्रयाण) |
समुद्री जहाज से यात्रा | Travel by Sea |
ಹಡಗು ಜಪಾನ್ಗೆ ಯಾವ ಯಾವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ? (हड़गु जपान गे याव याव दिनगलल्लि होगुत्तदे?) |
जापान के लिए जहाज/जलयान किस-किस दिन जाता है ? | How often does the ship for Japan sail? |
ಯಾವ ಡಾಕ್ನಿಂದ ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಸ್ಟೀಮರ್ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. (याव डॉकनिंद गोआक्के स्टीमर होरडुत्तदे?) |
गोआ के लिए स्टीमर किस डॉक से जाएगा ? | From which dock will the steamer for Goa leave from? |
ನನಗೆ ಸೀ ಸಿಕ್ನೆಸ್ ಇದೆ (ननगे सी सिकनेस इदे।) |
मेरा जी मितला रहा है। | I am feeling seasick. |
ಲಿಂಬೆಹಣ್ಣು ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ? (लिम्बे हण्णु एल्लि सिगुत्तदे?) |
नींबू कहां मिलेगा ? | Where can I get a lemon? |
ನಾನು ಮೊದಲ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. (नानु मोदल दर्जेयल्लि प्रयाणिसुत्तिद्देने।) |
मैं पहले दर्जे में यात्रा कर रहा (रही) हूं। | I am travelling in first class. |
ನಾನು ಡೆಕ್ಕಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. (नानु डेक्कल्लि प्रयाणिसुत्तिद्देने।) |
मैं डेक पर यात्रा कर रहा (रही) हूं। | I am travelling on deck. |
ಇದರ ಮುಂದೆ ಯಾವ ಬಂದರು ಬರುತ್ತದೆ? (इदर मुंदे याव बंदरु बरुत्तदे।) |
इसके बाद कौन-सा बंदरगाह आएगा ? | Which port do we touch next? |
ಈ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಡೆಕ್ಕುಗಳಿವೆ? (ई हड़गिनल्लि एष्टु ड़ेक्कुगलिवे।) |
इस जहाज में कितने डेक हैं ? | How many decks do you have in this ship? |
ಬಂದರಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೋಟೆಲನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಲ್ಲಿರಾ? (बंदरिन सुत्तमुत्त यावुदादरू ओल्लेय होटलन्नु सूचिसबल्लीरा?) |
क्या तुम बंदरगाह के आसपास कोई अच्छा होटल बता सकते हो ? | Can you suggest me a good hotel around the port? |
ನಾನು ಲಗೇಜಿಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದ್ದೇನೆ. (लगेजिगे हण पावतिसिद्देने।) |
मैंने सामान का भाड़ा दे दिया है। | I have paid for the luggage. |
ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣ (रस्ते मूलक प्रयाण) |
सडक यात्रा | Travel by Road |
ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತೀರಾ? (दयविट्टु ननगे स्वल्प सहाय माडुत्तीरा?) |
क्या आप मेरी मदद करेंगे (करेंगी) ? | Can you help me, please? |
ಈ ರಸ್ತೆ ಕನ್ನಾಟ್ ಪ್ಲೇಸ್ಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ? (ई रस्ते कनॉट प्लेस गे होगुत्तदेये?) |
क्या यह सड़क कनॉट जाती है | Is this the right way to Connaught Place? |
ನನಗೆ ರಾಜ ಘಾಟ್ಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿದೆ. (ननगे राजघाटगे होगबेकिदे।) |
मैं राजघाट जाना चाहता (चाहती) हूं। | I want to go to Rajghat. |
ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಎಲ್ಲಿದೆ? (बस निल्दाण एल्लिदे?) |
बस स्टॉप कहां है ? | Where’s the bus stop? |
ಈ ಬಸ್ ಓಕ್ಲಾಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ? (ई बस ओखलाक्के होगुत्तदेये?) |
क्या यह बस ओखला जाएगी ? | Does this bus go to Okhla? |
ಇಲ್ಲಿಂದ ಚಾಂದಿನಿ ಚೌಕ್ಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗುವುದು? (इल्लिंद चांदनी चौकगे हेगे होगुवुदु?) |
यहां से चांदनी चौक कैसे जाना चाहिए ? | How does one go to Chandni Chowk from here? |
ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ಗೆ ಯಾವ ಬಸ್ ಹೋಗುತ್ತದೆ? (कुतुब मीनारगे याव बस होगुत्तदे?) |
कुतुब मीनार कौन-सी बस जाती है ? | Which bus goes to the Qutub Minar? |
ಇಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ/ ಚಹಾ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ? (इल्लि कॉफी / चहा सिगुत्तदेये?) |
यहां कहीं कॉफी/चाय मिलेगी ? | Can one get some tea/coffee here? |
ಇಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕುಡಿಯಲು ನೀರು ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ? (इल्लि सुत्तमुत्त कुड़ियलु नीरु सिगुत्तदेये?) |
आसपास कहीं पीने का पानी मिल सकता है ? | Can I get some drinking water around here? |
ಇಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಶೌಚಾಲಯ ಇದೆಯೇ? (इल्लि सुत्तमुत्त शौचालय इदेये?) |
क्या आसपास कहीं पेशाबघर है ? | Is there a public convenience around here? |
ಇಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಯಾವುದಾದರೂ ಹೋಟೆಲ್ ಇದೆಯೇ? (इल्लि सुत्तमुत्त यावुदादरू होटेल इदेये?) |
क्या आसपास कोई होटल है ? | Is there a hotel in this area? |
ಹೋಟೇಲಿನಲ್ಲಿ (हेटेलिनल्लि) |
होटल में | At a Hotel |
ಇಲ್ಲಿ ರೂಮ್ ಖಾಲಿ ಇವೆಯೇ? (इल्लि रूम खालि इवेये?) |
क्या कोई कमरा खाली है ? | Is there a room available here? |
ಸಿಂಗಲ್ ರೂಮ್ನ ಕ್ರಯ ಎಷ್ಟು? (सिंगल रूमन क्रय एष्टु?) |
सिंगल रूम का किराया क्या है ? | What are the charges for a single room? |
ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಲಗೇಜನ್ನು ರೂಮ್ ನಂಬ್ರ 6 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿ (दयविट्टु नन्न लगेजन्नु रूम नंब्र 6 क्के तालुपिसी।) |
जरा मेरा सामान कमरा नंबर छह में ले चलो। | Please take my luggage to Room No.6. |
ದಯವಿಟ್ಟು ಉಪಹಾರವನ್ನು ರೂಮ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ (दयविट्टु उपहारवन्नु रूमगे कलुहीसी।) |
मेरा नाश्ता कमरे में भेज दीजिए। | Please send my breakfast up to my room. |
ನಾನು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. (नानु सुमारु ओंदु गंटे होरगे होगुत्तिद्देने।) |
मैं लगभग एक घंटेके लिए बाहर जा रहा (रही) हूं। | I am going out for an hour or so. |
ನನಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಕರೆ ಬಂದಿತ್ತೇ? (ननगे यावुदादरू फोन करे बंदीत्ते?) |
केरा कोई फोन तो नहीं आया ? | Was there a telephone call for me? |
ನನಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾಗದ ಬಂದಿದೆಯೇ? (ननगे यावुदादरू कागद बंदिदेये?) |
क्या मेरे नाम कोई पत्र आया है ? | Is there a letter for me? |
ದಯವಿಟ್ಟು ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ನನ್ನ ರೂಮಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ. (दयविट्टु संदर्शकरन्नु नन्न रूमिगे कलुहिसी।) |
कोई मिलने आए तो मेरे कमरे में भेज दें। | Please send my visitors to my room. |
ನನಗೆ ಬಿಸಿ ನೀರು ಬೇಕಿದೆ. (ननगे बिसि नीरु बेकिदे।) |
मुझे गरम पानी चाहिए। | I would like some hot water, please. |
ನನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಐಸ್ ಬೇಕಿದೆ. (ननगे स्वल्प आइस बेकिदे।) |
मुझे थोड़ी-सी बर्फ चाहिए। | I would like some ice. |
ನನಗೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಏಳು ಗಂಟೆಗೆ ಚಹಾ ಬೇಕು. (ननगे बेलगिन चहा एलु गंटेगे बेकु।) |
मुझे सुबह सात बजे चाय चाहिए। | I would like my morning tea at 7 o’clock. |
ನನ್ನನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಐದು ಗಂಟೆಗೆ ಎಬ್ಬಿಸಿ. (नन्नन्नु बेलिग्गे आइदु गंटेगे एब्बिसी।) |
मुझे कल सुबह पांच बजे जगा दीजिएगा। | I want to be woken up at 5 tomorrow morning. |
ನಾನು ನಾಳೆ ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ ಚೆಕೌಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. (नानु नाले ओंबत्तु गंटेगे चेकाउट माडुत्तिद्देने। |
मैं कल सुबह नौ बजे होटल छोड़ दूंगा। | I am checking out at 9 tomorrow |
ಬೇಗ ಮಾಡಿ, ನಮಗೆ ತಡವಾಗುತ್ತಿದೆ. (बेग माड़ि, नमगे तड़वागुत्तिदे।) |
जल्दी कीजिए, हमें देर हो रही है। | Could you hurry up Please? We are getting late. |
ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ (रेस्टोरेंटिनल्लि) |
रेस्तरां में | At a Restaurant |
ಮೆನು ಕಾರ್ಡ್ ಕೊಡಿ. (मेनू कार्ड कोडी।) |
मेनू ले आओ। | Get me the menu. |
ಸಕ್ಕರೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತನ್ನಿ. (सक्करे प्रत्येकवागि तन्नी।) |
चीनी अलग से लाना। | Please bring the sugar separately. |
ಉಪಹಾರಕ್ಕೆ ಏನಿದೆ? (उपहारक्के एनिदे?) |
नाश्ते में क्या-क्या है ? | What do you have in snacks? |
ಒಂದು ಲೋಟ ತಣ್ಣೀರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬನ್ನಿ. (ननगे ओंदु लोट तण्णीरु तेगेदुकोंडु बन्नी।) |
एक गिलास ठंडा पानी ले आओ। | May I have a glass of cold water? |
ಈ ತಿಂಡಿ ಸಸ್ಯಹಾರವೇ? (ई तिन्डि सस्यहारवे?) |
क्या यह शाकाहारी भोजन है ? | Is this dish vegetarian? |
ಬೇರರ್, ಒಂದು ಲೋಟ ಚಹಾ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬನ್ನಿ. (बेरर, ओंदु लोट चहा तेगेदुकोंडु बन्नी।) |
बैरा, एक कप चाय ले आओ। | Bearer, bring me a cup of tea. |
ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ಲೇಟ್ ಅನ್ನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬನ್ನಿ. (दयविट्टु इन्नोंदु प्लेट अन्न तेगेदुकोंडु बन्नी।) |
एक प्लेट चावल और लाइए। | Another plate of rice. Please. |
ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಬೆಂಕಿ ಪೊಟ್ಟಣ ಇದೆಯೇ? (निम्म बलि बेंकी पोट्टण इदेये?) |
आपके पास माचिस होगी ? | May I have a match-box please? |
ನಾನು ಈ ಆಶ್ಟ್ರೇಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದೇ? (नानु ई ऐश-ट्रेयन्नु बलसबहुदे?) |
क्या मैं यह ऐश-ट्रे से सकता हूं ? | May I have this ash-tray please? |
ಈ ತಿಂಡಿ ಖಾರವಾಗಿದೆಯೇ? (ई तिन्डि खारवागिदेये?) |
क्या यह व्यंजन बहुततीखा और मसालेदार है ? | Is this dish very hot and spicy? |
ದಯವಿಟ್ಟು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಹಾಕಬೇಡಿ. (दयविट्टु मेणसिनकायि हाकबेडी।) |
कृपया मिर्च मत डालिए। | No chillies, please. |
ಪೇಪರ್ ನ್ಯಾಪ್ಕಿನ್ ಸಿಗಬಹುದೇ? (पेपर नेपकिन सिगबहुदे?) |
क्या पेपर नेपकिन मिलेगा ? | May I have a paper napkin? |
ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಬಿಲ್ ರೆಡಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವಿರಾ? (नन्न बिल रेडी माडिकोडुविरा?) |
क्या आप मेरा बिल तैयार करवा देंगे ? | Could you have my bill ready, please? |
3.9 ಪರಿಚಿತರ ಭೇಟಿ परिचित से मुलाकात
ಪರಿಚಿತರ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ (परिचितर मनेगे भेटी) |
किसी परिचित के घर भेंट | Visiting Acquaintance |
ದಯವಿಟ್ಟು ಒಳಗೆ ಬನ್ನಿ, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. (दयविट्टू ओलगे बन्नी, कुलितुकोल्ली) |
आइए बैठिए । | Please come in! Do sit down! |
ನನ್ನಿಂದ ಏನಾದರೂ ಸಹಾಯ ಬೇಕೇ? (नन्निंद एनादरू सहय बेके?) |
मेरे योग्य कोई सेवा ? | Is there anything I can do for you? |
ನಾನು ಕೇವಲ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದೆ. (नानु निम्मन्नु नोडलु बंदे।) |
दर्शन करने चला आया (चली आई) । | I’ve just come by to see you. |
ನಾನು ಹೀಗೆಯೇ ಬಂದೆ. (नानु हीगेये बंदे।) |
यों ही चला आया (चली आई)। | I just stopped by. |
ಒಂದು ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. (ओंदु केलसद मेले बंदे।) |
एक काम से आया (आई) हूं। | I’ve come to ask a small favour. |
ನಿಮಗೆ ಚಹಾ ಆಗಬಹುದೇ ಅಥವಾ ತಂಪು ಪಾನೀಯ ಕೊಡಬೇಕೆ? (निमगे चहा आगबहुदे अथवा तंपु पानीय कोडबेके?) |
चाय लेंगे (लेंगी) या ठंडा ? | Would you like a cup of tea or a cold drink? |
ನನಗೆ ಒಂದು ಲೋಟ ನೀರು ಸಿಗಬಹುದೇ? (ननगे ओंदु लोट नीरु सिगबहुदे।) |
क्या मुझे एक गिलास पानी मिलेगा ? | May I have a glass of water, please? |
ನೀವು ಊಟ ಇಲ್ಲೇ ಮಾಡಬೇಕು. (नीवु ऊट इल्ले माड़बेकु।) |
आप भोजन यहीं कर लीजिए ! | Do stay for lunch/dinner! |
ಕ್ಷಮಿಸಿ. (ನಾನು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ) (क्षमिसी। नानु उलिदुकोल्लुवुदु असाध्य।) |
क्षमा कीजिए। धन्यवाद। (मुझे नहीं लगता, मैं रुक पाउँगा ।) | Do excuse me. (I don’t think I can stay). |
ನಿಮ್ಮಿಚ್ಚೆ. (निम्मिच्चे।) |
जैसी आपकी इच्छा ! | As you please! |
ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಹೋಗಿ. (यावागलादरू नम्मल्लिगे बंदू होगी।) |
कभी हमारे यहां अवश्य दर्शन दीजिए। | Do come and visit us sometime. |
ನಾನು ಈಗ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ. (नानु ईग होरडुत्तेने।) |
मैं अब चलूंगा (चलूंगी)/आज्ञा दीजिए / अच्छा, नमस्ते। | I must go now. |
3.10 ಇತರೆ अन्य
ಇತರೆ (इतरे |
अन्य | Others |
ಹವಾಮಾನ (हवामान) |
मौसम | Weather |
ಸಮಯ/ಗಂಟೆ/ದಿನ (समय/गंटे/दिन) |
समय/घंटे/दिन | Time – Hour - Day |
ಸಮಯ/ಗಂಟೆ/ದಿನ (समय/गंटे/दिन) |
समय/घंटे/दिन | Time/Hour/Day |
ಗಂಟೆ ಎಷ್ಟಾಯಿತು? (गंटे एष्टायितु?) |
क्या समय हुआ है ? | What’s the time? |
ಈಗ ಹತ್ತು ಗಂಟೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ. (ईग हत्तु गंटे इप्पत्तु निमिष।) |
दस बजकर बीस मिनट हुए हैं ? | It’s twenty past ten, |
ಹನ್ನೊಂದು ಗಂಟೆಗೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಇದೆ. (हन्नोंदु गंटेगे हत्तु निमिष इदे।) |
ग्यारह बजने में दस मिनट हैं। | It’s ten minutes to eleven. |
ಐದೂವರೆ ಗಂಟೆ ಆಯಿತು. (आईदूवरे गंटे आईतु।) |
साढ़े पांच बजे हैं। | It is five thirty. |
ನನಗೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಏಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲ. ननगे बेलिग्गे बेग एलुव अभ्यास इल्ल।) |
मुझे सुबह जल्दी उठने की आदत नहीं है। | I’m not used to getting up early in the morning. |
ಇವತ್ತು ಸೋಮವಾರ. (इवत्तु सोमवार।) |
आज सोमवार है। | Today is Monday. |
ನಾನು ನಿಮಗೆ ನಾಳೆ ಫೋನ್ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. (नानु निमगे नाले फोन माडुत्तेने।) |
मैं कल आपको फोन करुंगा (करुंगी) । | I shall ring you up tomorrow. |
ನಾನು ನಿನ್ನೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. (नानु निन्ने मनेयल्लि इरलिल्ल।) |
कल मैं घर पर नहीं था। | I was not at home yesterday. |
ನಾನು ನಾಡಿದ್ದು ಅಮೇರಿಕಾಕ್ಕೆ ವಾಪಸು ಬರುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. (नानु नाड़िद्दू अमेरिकाक्के वापसु बरुत्तिद्देने।) |
मैं परसों अमेरिका लौट रहा हूं। | I will be returning to America the day after tomorrow. |
ಮೊನ್ನೆ ರಜಾ ಇತ್ತೇ? (मोन्ने रजा इत्ते।) |
क्या परसों छुट्टी थी | Was it a holiday the day before yesterday? |
ಈ ವಾರ ತುಂಬಾ ಬ್ಯುಸಿ ಇರುತ್ತೇನೆ. (ई वार तुम्बा ब्युसी इरुत्तेने।) |
इस सप्ताह में बहुत व्यस्त रहुंगा (रहूंगी) । | Iíi be very busy this week. |
ಅವನು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳು ಚೆನ್ನೈಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. (अवनु मुंदिन तिंगलु चेन्नैगे होगुत्तिद्दाने।) |
वह अगले महीने चेन्नई जा रहा है। | He is going to Chennai next month. |
ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ನಾನು ವಾರಣಾಸಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. (केल दिनगल हिंदे नानु वारणसीगे होगिद्दे।) |
मैं कुछ दिन पहले वाराणसी गया था (गई थी)। | I went to Varanasi a few days ago. |
ನಾನು ಕೆಲ ದಿನಗಳ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯ. (नानु केल दिनगल नंतरवष्टे बरलु साध्य।) |
मैं कुछ दिन बाद ही आ सकता (सकती) हूं। | I can come only after a few days. |
ಸದ್ಯ ನಾನು ತುರ್ತು ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. (सद्य नानु तुर्तु केलसद मेले होगुत्तिद्देने।) |
मैं अभी एक बहुत जरूरी काम से जा रहा (रही) हूं। | Just now I’m off on a very important job. |
ಸಪ್ರು ಹೌಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ರವಿವಾರ ಮಕ್ಕಳ ಸಿನೆಮಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇದೆ. (सप्रू हाउसनल्लि प्रति रविवार मक्कल सिनेमा प्रदर्शन इदे।) |
सप्रू हाउस में हर रविवार को बच्चें की फिल्म दिखाई जाती है। | Children’s films are shown every Sunday at Sapru House. |
ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸೋಮವಾರ ಮತ್ತು ಬುಧವಾರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. (ई प्रदर्शन सोमवार मत्तु बुधवार इरुवुदिल्ल।) |
यह प्रदर्शनी सोमवार और बुधवार को बंद रहती है। | This exhibition remains closed on Mondays and Wednesdays. |
ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಬಸ್ ವಾರಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ ಊಟಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. (टूरिस्ट बस वारक्केरडु बारि ऊटीगे होगुत्तदे।) |
टूरिस्ट बस हफ्ते में दो बार ऊटी जाती है। | The tourist bus leaves for Ooty twice a week. |
ತಾಜ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಆಗ್ರಾಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತದೆ (ताज एक्सप्रेस प्रति दीन बेलिग्गे देहलीयिंद आग्राक्के होरडुत्तदे।) |
ताज एक्सप्रेस रोज सुबह दिल्ली से आगरा जाती है। | Taj Express leaves Delhi for Agra every morning. |
ಹವಾಮಾನ (हवामान) |
मौसम | Weather |
ಈಗ ದೆಹಲಿಯ ಹವಾಮಾನ ಹೇಗಿದೆ. (ईग देहलीय हवामान हेगिदे।) |
दिल्ली में इस समय मौसम कैसा है? | What’s the weather in Delhi like at present? |
ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಸ್ಸೂರಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಚಳಿ ಇರುತ್ತದೆ. (ई दिनगलल्लि मस्सुरीयल्लि तुम्बा चली इरुत्तदे।) |
मसूरी में इन दिनों ठंड पड़ती है। | Mussoorie will be cold this time of the year. |
ಮಂಜು ಇರುವ ಕಾರಣ ನೀವು ಬಹಳ ದೂರ ನೋಡಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. (मंजु इरुव कारण नीवु बहल दूर नोडलिक्के अगुवुदिल्ला।) |
कुहरे के कारण दूर तक दिखाई नहीं देता। | You can’t see very far because of the fog. |
ಬಹಳ ಚಳಿ ಇದೆ. (बहल चली इदे।) |
बहुत सर्दी है। | It’s very cold. |
ಬಿಸಿಲು ಬಹಳ ಇದೆ. (बिसिलु बहल इदे।) |
धूप बहुत तेज है। | The sun is very strong. |
ಇವತ್ತು ಬಹಳ ಸೆಖೆ ಇದೆ. (इवत्तु बहल सेखे इदे।) |
आज बहुत गर्मी है। | It’s very hot today. |
ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಬಹಳ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. (जून तिंगलल्लि हवामान बहल केट्टदागि इरुत्तदे।) |
जून में मौसम बहुत खराब रहता है। | In June, the weather is very bad. |
ಗಾಳಿ ಜೋರಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತಿದೆ. (गाली जोरागि बीसुत्तिदे।) |
हवा बहुत तेज है। | It’s very windy. |
ಮೋಡ ಮುಸುಕಿದೆ. (मोड़ मुसुकीदे।) |
बादल छाएं हैं। | It’s cloudy. |
ಧೂಳಿನ ಮಾರುತ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ. (धूलिन मारुत बरुत्तिदे। किटकिगलन्नु मुच्चि।) |
आंधी आने वाली है। खिड़कियां बंद कर दीजिए। | There’s a dust storm coming. Shut the windows. |
ಅಲ್ಲಿ ಆಲಿಕಲ್ಲು ಸುರಿಯುತ್ತಿದೆ. (आलिकल्लु सुरियुत्तिदे।) |
ओले पड़ रहे हैं। | There’s a hail storm. |
ಮಳೆ ಬರುವ ಹಾಗಿದೆ. ಕೊಡೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ. (मले बरुव हागिदे। कोड़े तेगेदुकोंडु होगी।) |
वर्षा /बूंदाबांदी हो सकती है। छाता लेते जाइए। | It looks like rain. Take an umbrella with you. |
----------------------
ಅಧ್ಯಾಯ- ೪ अध्याय 4
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಹಿಂದಿ
बैंकिंग हिंदी
(BANKING HINDI)
4.1 - ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಗ್ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಮಾತುಕತೆ
सामान्य बैंकिंग विषय पर वार्तालाप ( Dialogues on General Banking)
4.1.1 - ಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮಧ್ಯೆ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವ ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆ.
ग्राहक तथा बैंक अधिकारी के बीच बैंक खाता खोलने संबंधी वार्तालाप
Dialogues regarding opening Bank accounts between Customer and Bank Officer
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ನಮಸ್ಕಾರ, ಸ್ವಾಮಿ महोदय, नमस्कार। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇಳಿ, ನಿಮಗೆ ಏನಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ? नमस्कार। बोलिए, आपको क्या चाहिए ? |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಸ್ವಾಮಿ, ನನಗೆ ಒಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಬೇಕಿದೆ. महोदय, मुझे बैंक खाता खोलना है। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ? ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಇಲ್ಲವೇ? बैंक खाता? क्या आपका पहले से बैंक खाता नहीं है? |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಇಲ್ಲ, ಸ್ವಾಮಿ. नहीं साहब। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಸರಿ. ನಿಮಗೆ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ? ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೋ ಯಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಲುವಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಹಣ ಜಮೆ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೋ? ठीक है। आपको किस लिए बैंक खाता चाहिए? बचत करने या व्यापार के लिए अथवा पैसे जमा करके रखने के लिए ? |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಸ್ವಾಮಿ, ನಾನು ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾರು/ಮನೆ ಸ್ವಚ್ಚ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ನನ್ನ ವೇತನದಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈಗ ಎಲ್.ಪಿ.ಜಿ ಸಬ್ಸಿಡಿಯೂ ಕೂಡಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. साहब, मैं इसी इलाके के एक घर में किराए पर रहता हूँ। आस-पास के बड़े घरों में उनकी कार / घर की सफाई का काम करता हूँ। मुझे अपने वेतन की बचत के लिए बचत बैंक खाता खोलना है। आज कल मैं सुन रहा हूँ कि एलपीजी गैस की सब्सिडी भी बैंक खाते में ही जमा होती है। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ನಿಜ. ನಾನು ನಿಮಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನಧನ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಲು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ನಿಮಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭಗಳು ತಿಳಿದಿದೆಯೇ? बिलकुल सही। मैं आपको प्रधान मंत्री जन धन योजना के अधीन बचत बैंक खाता खोलने का आवेदन पत्र देता हूँ। क्या आपको इस योजना की सुविधाओं की जानकारी है ? |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಇಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ತಿಳಿಸಿ. जी नहीं। कृपया समझाइए। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ ಶೇಷ (ಝೀರೋ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್) ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಖಾತೆದಾರನಿಗೆ 30000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಜೀವನ ವಿಮೆಯ ರಕ್ಷೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ರೂಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಕೂಡಾ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಅಪಘಾತ ವಿಮೆಯೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆರು ತಿಂಗಳ ತನಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ಖಾತೆದಾರ 5000/- ರೂಪಾಯಿಗಳ ಓವರ್ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. इस योजना के अधीन ग्राहक किसी भी बैंक में ज़ीरो बैलन्स खाता खोल सकते हैं। खातेदार को रु.30000/- का जीवन बीमा कवर मिलता है। खातेदार को रुपे डेबिट (एटीएम) कार्ड दिया जाएगा जिसके साथ 1लाख रु. का दुघर्टना बीमा कवर भी मिलता है। छ: महीनों तक खाते में सक्रिय परिचालन करते हुए बचत रखने पर खातेदार रु.5000/- का ओवरड्राफ्ट यानी ऋण ले सकेगा। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಒಳ್ಳೆಯದು! ಸ್ವಾಮೀ, ನನಗೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೇಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ (ಅದನ್ನು ನನ್ನ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಹಿಂಪಡೆಯುವುದು) ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸುವಿರಾ? अच्छा। साहब मैं जानना चाहता हूँ कि अचानक मुझे पैसे की ज़रूरत पड़ी तो कैसे मिलेगा ? |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ನಿಮಗೆ ರೂಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ಯಾವುದೇ ಎಟಿಎಮ್ ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲೂ ಪಿಒಎಸ್ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡಬಹುದು. आपको रुपे डेबिट कार्ड दिया जाएगा। आप किसी भी एटीएम मशीन से अपने खाते से पैसे निकाल सकते हैं। दुकानों में लगी पीओएस मशीनों में कार्ड का प्रयोग करके बिलों का भुगतान भी कर सकते हैं। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
(ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕೆ) ಧನ್ಯವಾದಗಳು! ಸ್ವಾಮೀ, ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವ ಅರ್ಜಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವ ಯಾವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. धन्यवाद। साहब। खाता खोलने के इस आवेदन के साथ मुझे क्या-क्या दस्तावेज़ प्रस्तुत करने हैं? |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ನೀವು ಮತದಾರನ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ, ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥಾವ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ಯಾವುದೇ ಪೋಟೋ ಐಡಿಯ ಛಾಯಾಪ್ರತಿ (ಫೋಟೋ ಪ್ರತಿ)ಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ನೀವು ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ಸೈಜಿನ/ ಅಳತೆಯ ಎರಡು ಪೋಟೊಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. आपके फोटो आई डी कार्ड जैसे कि चुनाव मतदाता पहचान पत्र (वोटर आईडी), आधार कार्ड या ड्राइविंग लाइसेन्स की फोटो प्रति। इसके साथ आपको दो पासपोर्ट आकार के फोटो देने होते हैं। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಸರಿ. ನನ್ನ ಬಳಿ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇದೆ. ನಾನು ಅದರ ಪೋಟೊ ಪ್ರತಿ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ಸೈಜಿನ ಪೋಟೊಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. जी, मेरे पास आधार कार्ड है। मैं उसकी फोटो प्रति के साथ मेरे 2 पासपोर्ट आकार के फोटो देता हूँ। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಇದೇ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ ಸಹಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. खाता खोलने के आवेदन प्रपत्र में इसी बैंक शाखा में खाता रखने वाले आपके किसी परिचित व्यक्ति के भी हस्ताक्षर लेने होंगे। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಸರಿ. ನಾನು ಈ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಹೊಂದಿರುವ ನನ್ನ ಪರಿಚಿತ/ಮಿತ್ರರ ಸಹಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. जी। मैं अपने परिचित/ मित्र जिनका इस बैंक शाखा में खाता हैं, उनसे हस्ताक्षर लेता हूँ। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ ಅವಶ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಸಹಿತ ಕೊಡಿ. ಹಾಗೆಯೇ (ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ) ನಿಮ್ಮ ಮಾದರಿ ಸಹಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾದರಿ ಸಹಿಯ ಅರ್ಜಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ. तो यह लीजिए आवेदन प्रपत्र। कृपया इसे भरकर आवश्यक दस्तावेज़ सहित प्रस्तुत कीजिए। आप से नमूना हस्ताक्षर भी लिए जाएंगे। इसलिए नमूना हस्ताक्षर प्रपत्र भी भरकर दें। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಧನ್ಯವಾದಗಳು, ಸ್ವಾಮೀ. धन्यवाद महोदय। |
4.1.2- ಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮಧ್ಯೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಜಮೆ ಮಾಡುವ ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆ.
ग्राहक तथा बैंक अधिकारी के बीच बैंक खाते में जमा करने संबंधी वार्तालाप
Dialogues regarding deposit of cash in Bank accounts between Customer and Bank Officer
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ನಮಸ್ಕಾರ, ಸ್ವಾಮೀ. महोदय, नमस्कार। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇಳಿ. नमस्कार। बोलिए। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಈ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ ಇದೆ. ಖಾತಾ ಸಂಖ್ಯೆ..... ನನ್ನ ಖಾತೆಗೆ 5000 ರೂಪಾಯಿ ಜಮಾ ಮಾಡಲಿಕ್ಕಿದೆ. ನಾನು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಹಣ ಜಮಾ ಮಾಡಲು ಬಂದಿರುವೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಹಣ ಜಮಾ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿ. जी, मेरा इस बैंक शाखा में बचत बैंक खाता है। खाता संख्या ......... । मुझे अपने खाते में रु.5000/- जमा करने हैं। मैं पहली बार बैंक खाते में पैसा जमा करने आया हूँ। कृपया आप मुझे जमा करने की प्रक्रिया बताएं। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಸರಿ. ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್ ಬುಕ್ ತೋರಿಸಿ. अच्छा। आपका बैंक पास-बुक दिखाइए। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಇದು ನನ್ನ ಪಾಸ್ ಬುಕ್, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. यह लीजिए, मेरा बैंक पास-बुक। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಆಯ್ತು. ಹಣ ಜಮೆ ಮಾಡುಲು ಬಳಸುವ ಜಮಾ ಚೀಟಿ ಅಲ್ಲಿದೆ. ಅದರಿಂದ ಒಂದು ಚೀಟಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು, ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆ, ಮೊತ್ತ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಕ್ಯಾಶ್ ಕೌಂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಹಣ ಜಮೆ ಮಾಡಿ. ಚೀಟಿಯ ಹಿಂದೆ ಮೊತ್ತದ ಸಂಖ್ಯೆ (ಡಿನಾಮಿನೇಶನ್)ಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ. ठीक है। पैसा जमा करने के लिए जमा पर्ची वहाँ रखी हुई है। उसमें से एफ पर्ची लेकर आप अपना नाम, खाता नंबर, रक़म आदि भरकर कैश काउंटर पर पैसा जमा कर दें। पर्ची के पीछे जमा की जाने वाली राशि की मूल्य वर्ग (डिनोमिनेशन) संबंधी सूचना भी भरें। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಸರಿ. ಧನ್ಯವಾದ. |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ, ಖಾತೆಗೆ ಹಣ ಜಮೆ ಮಾಡಲು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ವಿಧಾನ ಇದೆ. ಕ್ಯಾಶ್ ಕೌಂಟರ್ನ ಮುಂದೆ ಇಡಲಾಗಿರುವ ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಯಂತ್ರದಲ್ಲೂ ತಾವು ಹಣ ಜಮೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. सुनिए, खाते में पैसा जमा करने के लिए एक और विकल्प है। कैश काउंटर के सामने उधर रखे हुए कियोस्क मशीन में भी आप पैसा जमा कर सकते हैं। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಮೆಶೀನಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹಣ ಜಮೆ ಮಾಡುವುದು? मशीन में पैसे कैसे जमा करेंगे? |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಮೆಶೀನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆ, ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ. ನೀವು ಆ ಯಂತ್ರದ ಮಾನಿಟರ್ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಿ. ನಂತರ ಜಮೆ ಮಾಡುವ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ನೀಡಿ. ಕೆಳಗೆ ಹಣ ತುಂಬುವ ಟ್ರೇಯಲ್ಲಿ ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದೇ ಇಡಿ. ಮೆಶೀನ್ ಅದನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಒಳಕ್ಕೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮೊತ್ತದ ರಾಶಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾದ ನಂತರ ಮೆಶೀನು ನಿಮಗೆ ಜಮಾ ರಶೀದಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. मशीन में अनुदेश क्षेत्रीय भाषा, हिंदी तथा अंग्रेज़ी में होंगे। आप उस मशीन के मॉनिटर में अपना बैंक खाता नंबर दें। उसके बाद जमा की जाने वाली राशि दें। नीचे पैसे फीड करने वाली ट्रे में रुपए नोट एक के बाद एक रखें। मशीन स्वयं उसे अंदर ले लेता है। राशि सही होने पर मशीन आपको जमा रसीद भी देता है। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಧನ್ಯವಾದ. ಕ್ಯಾಶ್ ಕೌಂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಯುವ ಬದಲು ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಯಂತ್ರದ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. धन्यवाद महोदय। कैश काउंटर के कतार में इंतजार करने के बजाय मैं कियोस्क मशीन का ही प्रयोग करूंगा। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಮೆಶೀನಿನಲ್ಲಿ ಹಣ ಜಮೆ ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ನೀವು ನಮ್ಮ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. ಜಮೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಕೊನೆಯ ಕೌಂಟರ್ಗೆ ಹೋಗಿ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಪಾಸ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. मशीन में पैसा जमा करने में किसी प्रकार की सहायता के लिए आप हमारे स्टाफ से संपर्क कर सकते हैं। पैसा जमा करने के बाद अंतिम काउंटर जाकर आप अपने बैंक पास बुक में प्रविष्टि करवा सकते हैं। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಧನ್ಯವಾದಗಳು. जी। धन्यवाद। |
4.1.3 - ಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮಧ್ಯೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆ
ग्राहक तथा बैंक अधिकारी के बीच बैंक खाते से आहरण करने संबंधी वार्तालाप
Dialogue regarding withdrawal of cash in Bank accounts between Customer and Bank Officer
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ನಮಸ್ಕಾರ, ಸ್ವಾಮೀ! महोदय, नमस्कार। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇಳಿ. नमस्कार। बोलिए। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಈ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ ಇದೆ. ಖಾತಾ ಸಂಖ್ಯೆ..... ನನ್ನ ಖಾತೆಯಿಂದ 5000/- ರೂಪಾಯಿ ವಾಪಸು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕಿದೆ. जी, मेरा इस बैंक शाखा में बचत बैंक खाता रखता हूँ। खाता संख्या ......। मुझे अपने खाते से रु.5000/- निकालने है। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಸರಿ. ನಿಮ್ಮ ಪಾಸ್ ಪುಸ್ತಕ ತೋರಿಸಿ. अच्छा। आप अपना बैंक पास-बुक दिखाइए। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಇದು ನನ್ನ ಪಾಸ್ ಪುಸ್ತಕ, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. यह लीजिए, मेरा बैंक पास-बुक। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ನೀವು ಚೆಕ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲವೇ? क्या आपने चेक बुक की सुविधा नहीं ली है? |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಇಲ್ಲ. जी नहीं। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಡೆಬಿಟ್ ಅಥವಾ ಎಟಿಎಮ್ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಪಡೆದಿರಬೇಕಲ್ಲವೇ? डेबिट कार्ड अथवा एटीएम कार्ड तो लिया होगा? |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಹೌದು. ಆದರೆ ನಾನು ಎಟಿಎಮ್ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಐದು ಬಾರಿ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿರುವೆ. ಇನ್ನು ಎಟಿಎಮ್ ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ ಹಣ/ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೌಂಟರ್ನಿಂದ ಹಣ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಂದಿರುವೆ. जी हां। लेकिन मैंने एटीएम मशीन में पांच बार डेबिट कार्ड का प्रयोग कर लिया है। आगे एटीएम से पैसे निकालने पर कटौती हो सकती है। इसलिए बैंक काउंटर से पैसे लेने आया हूँ। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಇದು ಹಣ ವಾಪಾಸು ಪಡೆಯುವ ಚೀಟಿ, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು, ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆ, ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲಿಕ್ಕಿರುವ ಮೊತ್ತ ಬರೆದು ಸಹಿ ಹಾಕಿ. यह लीजिए। आहरण पर्ची। इसमें आप अपना नाम, बैंक खाता नंबर, आहरण की जाने वाली राशि लिखकर हस्ताक्षर करें। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಸರಿ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. जी। धन्यवाद। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ದಯವಿಟ್ಟು ಹಣ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಚೀಟಿಯ ಹಿಂದೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ कृपया आहरण पर्ची के पीछे भी हस्ताक्षर करें। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಸರಿ. (ಚೀಟಿ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ) ಸ್ವಾಮೀ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ನಾನು (ಚೀಟಿಯ) ಮುಂದೆ ಹಾಗೂ ಹಿಂದೆ- ಎರಡೂ ಕಡೆ ಸಹಿ ಕೂಡಾ ಹಾಕಿರುವೆ. ठीक है। (पर्ची भरने के बाद) महोदय कृपया यह लीजिए। मैंने आगे और पीछे दोनों जगह हस्ताक्षर भी कर दिये हैं। |
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ बैंक अधिकारी |
ಈ ಟೋಕನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಶ್ ಕೌಂಟರಿನ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಮ್ಮ ಟೋಕನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕರೆದ ನಂತರ ಕೌಂಟರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹಣ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ. जी। यह टोकन लीजिए और कैश काउंटर के सामने लगी कुर्सी पर बैठें। आपका टोकन नंबर बुलाए जाने पर काउंटर पर जाकर राशि प्राप्त करें। |
ಗ್ರಾಹಕ ग्राहक |
ಧನ್ಯವಾದ, ಸ್ವಾಮೀ. धन्यवाद, महोदय। |
4.1.4 - ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮಧ್ಯೆ ಮಾತುಕತೆ
ऋण लेने के लिए ग्राहक तथा बैंक अधिकारी के बीच वार्तालाप
Dialogue regarding Bank Loanbetween Bank Employee and Bank Officer
ಸೋಹನ್: ನಮಸ್ತೆ, ಸ್ವಾಮೀ! सोहन :- साहबजी ! नमस्ते। |
ಅಧಿಕಾರಿ: ನಮಸ್ಕಾರ. ಮತ್ತೆ ಸೋಹನ್ ಹೇಗಿದ್ದೀರಾ? ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೆ ನಿಮ್ಮ ಮೊದಲ ದಿನ ಹೇಗೆ ಕಳೆಯಿತು? अधिकारी :- नमस्कार। और सोहन कैसे हो? बैंक में कल तुम्हारा पहला दिन कैसे बीता? |
ಸೋಹನ್: ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿತ್ತು ಸರ್. ನಿನ್ನೆ ನೀವು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮತ್ತು ಡೆಬಿಟ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತೆರೆಯುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದಿರಿ. ಈಗ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವಿರಾ? ಯಾವ ಯಾವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ? सोहन :- अच्छा बीता सर। कल तो आपने डेबिट क्रेडिट व अकाउंट कैसे खोलना है यह बताया था। अब यह बताइए कि ऋण लेने के लिए क्या - क्या करना पड़ता है? कौन-कौन से दस्तावेज देने पडते हैं? |
ಅಧಿಕಾರಿ: ನೋಡಿ ಸೋಹನ್! ಇದು ನಿಮಗೆ ಯಾವ ಸಾಲ ಬೇಕು ಎಂಬುವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ- ಸಾಲದ ಅರ್ಜಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಎನ್.ಒ.ಸಿ, ಸಹಭದ್ರತೆ (ಕೊಲ್ಯಾಟರಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ) ಅಂದರೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ಸಾಲ ತೀರಿಸದೇ ಇದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಳಿ ಕೊಡಲಿಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಆಸ್ತಿ /ಸ್ವತ್ತುಗಳು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿರಬೇಕು. अधिकारी :- देखो सोहन ! यह तो उस इस पर निर्भर करता है कि तुम्हें कौन - सा ऋण चाहिए। फिर भी मैं बताता हूँ - ऋण आवेदन के साथ एनोसी, संपार्श्विक प्रतिभूति [collateral security] यानी कि आप यदि ऋण नहीं चुकाते हैं तो उसके बदले बैंक के पास देने के लिए कुछ संपत्ति होनी चाहिए ताकि आप वह बैंक को ऋण चुकाने के तौर पर दे सके। |
ಸೋಹನ್: ನನ್ನ ಬಳಿ ಅಂತಹ ಆಸ್ತಿ /ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೇ? सोहन :- यदि मेरे पास कुछ संपत्ति न हो तो ? |
ಅಧಿಕಾರಿ: ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀವು ಬಂಗಾರ ಅಥವಾ ಇತರ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ (ಭದ್ರತೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ) ಇಡಬಹುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ನಿಮಗೆ ಒಬ್ಬ ಜಾಮೀನುದಾರ (ಗ್ಯಾರಂಟರ್) ನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. अधिकारी :- तो तुम सोना या अन्य कोई बहुमूल्य वस्तुएँ भी बैंक में रख सकते हो और हाँ इसके साथ तुम्हें एक गारंटर की भी जरूरत पडेगी। |
ಸೋಹನ್: ಅವರು ಯಾಕೆ? ನಾನು ನನ್ನ ಆಸ್ತಿ /ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದೆನ್ನಲ್ಲವೇ; ಅಲ್ಲದೆ ನಾನು ಸಾಲ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ತೀರಿಸುತ್ತೇನೆ ಕೂಡಾ. सोहन :- वो क्यों? मैं तो अपनी संपत्ति आपके पास रख रहा हूँ न और मैंने ऋण लिया है तो उसे चुकाऊंगा भी न। |
ಅಧಿಕಾರಿ: ನೋಡು ಸೋಹನ್. ಪ್ರತಿ ಸಾಲಗಾರ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸಾಲ ತೀರುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಇಷ್ಟೊಂದು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೂ ಈಗೀಗ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಜನ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ವಂಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಇಂತಹ ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಂ, ನಾನು ಒಬ್ಬ ಜಾಮೀನುದಾರನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತಿದ್ದೆ. अधिकारी :- देखो सोहन ! हर उधारकर्ता यही कहता है पर बैंक तो अपनी चुकौती चाहेगा। इतना सब करने के बावजूद भी बैंक का पैसा आजकल चुकता नहीं हो पा रहा है। लोग अक्सर धोखा दे जाते हैं। इसलिए बैंक को यह सब चुकौती के तरीके अपनाने पड़ते हैं। हाँ तो मैं कह रहा था कि एक गारंटर की भी जरूरत होती है। |
ಸೋಹನ್: ಅವರು ಯಾಕೆ? सोहन :- वो क्यों? |
ಅಧಿಕಾರಿ: ಯಾಕೆಂದರೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ಸಾಲ ತೀರಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಬದಲಿಗೆ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಖಾತರಿ (ಗ್ಯಾರಂಟಿ) ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. अधिकारी :- वो इसलिए कि तुम यदि ऋण चुका नहीं पाए तो कोई दूसरा व्यक्ति तुम्हारे बदले ऋण चुकाने की गारंटी देगा। |
ಸೋಹನ್: ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದು ನಾನು ಮತ್ತು ತೀರಿಸುವುದು ಇನ್ನೊಬ್ಬನೇ? सोहन :- ऋण मैं लूँ और चुकाए कोई दूसरा? |
ಅಧಿಕಾರಿ: ಹೌದು!. ಇವತ್ತಿನ ಈ ವಂಚನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಲಗಾರ ಸಹಭದ್ರತೆ (ಕೊಲ್ಯಾಟರಲ್) ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಸಂಪತ್ತುಗಳು ಕೊಡಲಾದ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಜಾಮೀನುದಾರ (ಗ್ಯಾರಂಟರ್) ಕೂಡಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಇರದ/ಸುಳ್ಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಾಲದ ಖಾತೆಗಳು ಎನ್.ಪಿ.ಎ ಆಗುತ್ತಿವೆ. अधिकारी :- हाँ ! आजकल के इस धोखाधड़ी के जमाने में उधारकर्ता तो कभी-कभी जो संपत्ति, संपार्श्विक प्रतिभूति के रूप में दिखाते हैं वह संपत्ति दिये गये पते पर होती ही नहीं, गारंटर भी झूठा निकलता है, परिणाम स्वरूप खाता एनपीए बन जाता है। |
4.1.5 - ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿ ಇಡಲು ಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮಧ್ಯೆ ಮಾತುಕತೆ
सावाधि जमा [Fixed Deposit] करने के लिए ग्राहक तथा बैंक अधिकारी के बीच वार्तालाप
Dialogue regarding Fixed Depositbetween Bank Employee and Bank Officer
ಸೋಹನ್: ಸರ್, ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಹಣ ಜಮೆ ಮಾಡಲು ಅರ್ಥಾತ್ ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿ ಇಡಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವಿರಾ? सोहन:- अच्छा सर ! ये बताइए कि बैंक में पैसा जमा करना अर्थात सावधि जमा [Fixed Deposit] करने के लिए क्या करना पड़ता है? |
ಅಧಿಕಾರಿ: ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅರ್ಜಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಜಮೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ಮೊತ್ತ, ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಠೇವಣಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುವುದು ಇವೆಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು. ನೀವು ಏಳು ದಿನಗಳಿಂದ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಯನ್ನು ಇಡಬಹುದಾಗಿದೆ. अधिकारी :- उसके लिए एक आवेदन पत्र देना पड़ता है जिसमें आपको जमा की जाने वाली राशि, कितने दिनों के लिए उसे जमा करना है उसकी अवधि बतानी होती है । आप 7 दिन से लेकर आप उसे 10 वर्ष तक सावधि जमा कर सकते हो। |
ಸೋಹನ್: ಸರ್. ಒಂದು ವೇಳೆ ನನಗೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬಿದ್ದರೆ? सोहन :- अच्छा सर ! यदि मुझे इन पैसों की बीच में ही जरूरत पड़ जाए तो? |
ಅಧಿಕಾರಿ: ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ದಿನದವರೆಗೆ ಠೇವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಎಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುವುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ನಿಮಗೆ ಬಡ್ಡಿ ಸಮೇತ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವಾಪಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಠೇವಣಿಗಳು, ಅವಧಿಗೆ ಮುನ್ನ ಠೇವಣಿಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. अधिकारी :- तो बैंक उस तारीख तक उस राशि पर जितना ब्याज होगा उतना हिसाब कर बैंक आपको वह राशि सूद समेत वापस दे देगा। और हाँ कभी-कभी तो यह राशि अवधि खतम हुए बिना नहीं निकाल सकते जैसे कि पोस्ट आफिस में जमा की गयी राशि आदि। |
ಸೋಹನ್: ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಿಮಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. सोहन :ऋण लेने और सावधि जमा के बारे में विस्तार से बताने के लिए धन्यवाद। |
4.2 – ವಿತ್ತೀಯ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ವಿತ್ತೀಯ ಸೇರ್ಪಡೆ
वित्तीय साक्षरता और वित्तीय समावेशन (Financial Literacy and Financial Inclusion)
4.2.1. - ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಗಳ ಮಾತುಕತೆ
रिज़र्व बैंक अधिकारी के साथ बैंकों की बातचीत
ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಅಧಿಕಾರಿ: ಸರ್, ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಲೀಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ.
बैंक अधिकारी : सर, कृपया मुझे अग्रणी बैंक योजना और इसकी कार्य-प्रणाली के बारे में जानकारी दें।
ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ: ಲೀಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯೋಜನೆಯ ಅನ್ವಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬ್ಯಾಂಕನ್ನು ಲೀಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ- ಆದ್ಯತಾ ವಲಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಲದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿ ಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ / ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸುವುದು.
रिज़र्व बैंक अधिकारी : अग्रणी बैंक योजना के तहत जिले में किसी एक बैंक को अग्रणी बैंक के रूप में चयन किया जाता है और उनका मुख्य कार्य ऋण उपलब्ध कराने वाली संस्थाओं और सरकार/सरकारी विभागों के बीच समन्वय स्थापित करना है ताकि प्राथमिकता प्राप्त क्षेत्रों तथा अन्य क्षेत्रों के लिए बैंक-ऋण उपलब्ध हो सके।
ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಅಧಿಕಾರಿ: ಸರ್, ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ?
बैंक अधिकारी: सर, इस योजना को कैसे लागू किया जाता है?
ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಗಳ ಸಮಿತಿ (Block Level Bankers’ Committee) ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿ (District Consultative Committee) ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಗಳ ಸಮಿತಿಯು, ಸಾಲ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಒಂದು ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅದು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಯೋಜನೆ (Block Credit Plan) ಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಸಾಲ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎದುರಿಸುವ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆ(Operational problems) ಗಳನ್ನು ಸಮಾಲೋಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ.
रिज़र्व बैंक अधिकारी : ब्लॉक स्तर पर इस योजना को लागू करने के लिए ब्लॉक स्तरीय बैंकर्स समिति (Block Level Bankers’ Committee) और जिला स्तर पर जिला परामर्शदात्री समिति (District Consultative Committee) का गठन किया गया है। ब्लॉक स्तरीय बैंकर्स समिति एक ऐसा फोरम है जो ऋण देने वाली संस्थाओं और विभिन्न कार्य-क्षेत्रों में काम कर रही एजेंसियों के बीच समंवय स्थापित करता है और ब्लॉक स्तर पर ऋण योजना (Block Credit Plan) तैयार करता है। बैंकों के ऋण कार्यक्रम को लागू कराने में आ रही परिचालनगत समस्याओं का समाधान करता है।
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ: ಸರ್, ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿ ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಅದು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ?
बैंक अधिकारी : सर, जिला परामर्शदात्री समिति क्या है और कैसे कार्य करती है?
ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ: ಇದು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕಾರಿ ಏಜೆನ್ಸಿ/ವಿಭಾಗಳಿಗಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಠೇವಣಿ ಅನುಪಾತ, ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾಲ ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಗಳು, ಶಾಖೆ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜೋಡಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ವ್ಯತ್ಯಸ್ತ ಬಡ್ಡಿದರ ಸಾಲಯೋಜನೆ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನಧನ ಯೋಜನೆ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮುದ್ರಾ ಯೋಜನೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಿ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (RSETI) ಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮ ಹಣಕಾಸು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಲದ ಪ್ರಗತಿ, ಆದ್ಯತಾ ವಲಯ ಹಾಗೂ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಾಲದ ಲಭ್ಯತೆ ಮೊದಲಾದ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
रिज़र्व बैंक अधिकारी : यह बैंकर्स और सरकारी एजेंसियों/विभागों के लिए जिला स्तर पर एक आम फोरम है जिसमें ऋण-जमा अनुपात, वार्षिक ऋण योजना लक्ष्य, शाखा विस्तार, स्वयं सहायता समूह बैंक लिंकेज कार्यक्रम, विभेदक ब्याज दर ऋण, डेरी और मत्सपालन के लिए ऋण, प्रधानमंत्री जन धन योजना, प्रधानमंत्री मुद्रा योजना, वित्तीय साक्षरता, ग्रामीण स्वनियोजित प्रशिक्षण संस्थानों (आरएसईटीआई) का प्रदर्शन, सरकार प्रायोजित योजनाएं, सूक्ष्म, लघु और मध्यम उद्यम का वित्तपोषण, शिक्षा ऋण की प्रगति, प्राथमिकता प्राप्त क्षेत्रों तथा समाज के कमजोर वर्ग को ऋण उपलब्धता आदि मदों पर विस्तार से चर्चा की जाती है।
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ: ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಸರ್. ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಶಿಬಿರಗಳ ಆಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆಯೇ?
बैंक अधिकारी: धन्यवाद सर, क्या हाल में वित्तीय साक्षरता शिविर आयोजन के संबंध में कोई संशोधित दिशानिर्देश जारी किया गया है?
ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ: ಹೌದು. ಪರಿಷ್ಕೃತ ಸೂಚನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಖೆಗಳು ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಯೋಜನೆ, ಆಯವ್ಯಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಉಳಿತಾಯ, ಹಣಕಾಸು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ದಾಖಲಾತಿಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವುದರ ಲಾಭಗಳು, ಉದ್ಯಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ವಿಚಾರಗಳು, ಔಪಚಾರಿಕ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಾಲದ ನಡುವಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶ, ಸಾಲ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಐಸಿಟಿ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ಹಣ ಜಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಹಿಂತೆಗೆಯುವುದು ಎಂಬುದರ ಡೆಮೊ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು.
रिज़र्व बैंक अधिकारी: जी, संशोधित दिशानिर्देश के अनुसार सभी वित्तीय साक्षरता केन्द्रों और ग्रामीण-शाखाओं को तीन महीने के भीतर तीन चरणों में वित्तीय साक्षरता शिविर आयोजित करने हैं। इसका मुख्य उद्देश्य आम जनता के बीच विभिन्न वित्तीय सेवाओं और व्यक्तिगत वित्तीय योजनाओं के बारे में जागरूकता लाना है। शिविरों में वित्तीय योजना, आय-व्यय का आकलन, बचत, वित्तीय लेखाजोखा, बैंक में पैसे जमा करने के लाभ, कारोबार प्रतिनिधि के बारे में लोगों के विचार, औपचारिक और अनौपचारिक ऋण में अंतर, ऋण लेने के उद्देश्य, ब्याज और ऋण के प्रकार आदि विषयों की चर्चा की जाए और आईसीटी मशीन के माध्यम से किस प्रकार पैसे जमा और आहरण किए जाते हैं, इसका डेमो प्रदर्शित किया जाए।
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ: ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಸರ್, ನಾವು ಈ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಶಿಬಿರ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
बैंक अधिकारी : धन्यवाद सर, हम इस महीने के अंतिम सप्ताह में एक वित्तीय साक्षरता शिविर का आयोजन कर रहे हैं जिसमें आप सादर आमंत्रित हैं।
4.2.2. – ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜೊತೆಗೆ ಹಳ್ಳಿಗನ ಮಾತುಕತೆ
बैंक अधिकारी के साथ ग्रामवासी की बातचीत
(ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ಹಣಕಾಸು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಶಿಬಿರದ ದೃಶ್ಯ. ಅಲ್ಲಿ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜೊತೆ, ವಿಭಿನ್ನ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.)
(गांव में आयोजित एक वित्तीय साक्षरता शिविर का दृश्य जिसमें रिज़र्व बैंक के अधिकारियों के साथ-साथ विभिन्न बैंकों, राज्य सरकार के पदाधिकारियों, गैर-सरकारी संगठनों, स्कूल-कॉलेजों के छात्र/छात्राओं तथा बड़ी तादाद में ग्रामीण जनता शामिल हैं)
ಸುರೇಶ್ ಬಾಬು: ನಮಸ್ಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರೇ. ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಈ ಶಿಬಿರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ.
सुरेश बाबू- नमस्कार प्रबंधक साहब, कृपया हमें इस शिविर के बारे में जानकारी दें।
ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ: ಸರಿ ಸುರೇಶ್ ಬಾಬು. ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಗ್ ಸೇವೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ತರುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿರುವುದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದೇ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೂಲಕ ವಂಚಿತ ವರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯವುಳ್ಳ ಜನರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
बैंक प्रबंधक : जी सुरेश बाबू, आप तो जानते हैं सरकार ने देश के सभी लोगों को बैंकिंग सेवा से जोड़ने के लिए पहल शुरू कर दी है। इसे बैंकिंग भाषा में वित्तीय समावेशन कहा जाता है। इसके अंतर्गत बैंकिंग सेवा से वंचित और कम आय वर्ग के लोगों को अल्प खर्च पर वित्तीय सेवाएं उपलब्ध कराया जाता है।
ಸುರೇಶ್ ಬಾಬು: ಹಾಗಾದರೆ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
सुरेश बाबू- तो क्या हमारे गांव में भी बैंक की शाखा खुलने जा रही है?
ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ: ನೋಡಿ ಸುರೇಶ್ ಬಾಬು, ಪ್ರತಿ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆ ತೆರೆಯುವುದು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಆ ಮೂಲಕ ಯಾವ ಯಾವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳು ಇಲ್ಲವೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
बैंक प्रबंधक : देखिए सुरेश बाबू, प्रत्येक गांव में बैंक-शाखा खोलना संसाधन और लाभ की दृष्टि से व्यावहारिक नहीं है। इसलिए बैंक अपने कारोबार प्रतिनिधि के रूप में एक वैकल्पिक व्यवस्था के माध्यम से जिन जगहों पर बैंक-शाखाएं नहीं हैं उन जगहों तक अपनी बैंकिंग सुविधाएं पहुंचा रहे हैं।
ಸುರೇಶ್ ಬಾಬು: ಒಹೋ! ಇದು ಬಹಳ ಸೂಕ್ತಯಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಈಗ ನನಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನಧನ್ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಿರಾ?
सुरेश बाबू : अच्छा, यह तो उचित व्यवस्था है। अब जरा हमें प्रधान मंत्री जन धन योजना के बारे में बता दें।
ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ: ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನಧನ ಯೋಜನೆ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಶನ್. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬದ ಒಂದೊಂದು ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಆರು ಸ್ತಂಭಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದ್ದು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತಗೊಳಿಸುವುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಖಾತೆ ತೆರೆದ ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ 5000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಓವರ್ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಅಪಘಾತ ವಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಹಾಗೂ ರೂಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಒದಗಿಸುವುದು. ಮೂರನೆಯದು, ಹಣಕಾಸು ಸಾಕ್ಷರತೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ, ಓವರ್ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಸಂದಾಯ ಆಗದೇ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಸಾಲ ಖಾತರಿ (ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ) ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು. ಐದನೆಯದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಾವಲಂಬನ್ ತರಹದ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವುದು.
बैंक प्रबंधक : प्रधानमंत्री जन धन योजना एक राष्ट्रीय मिशन है। इसका उद्देश्य देश भर के सभी परिवारों को बैंकिंग सुविधाएं मुहैया कराना है और हर परिवार का बैंक खाता खोलना है। इस योजना के छह स्तम्भ हैं। पहला, बैंकिंग सुविधाओं तक सबकी पहुंच सुनिश्चित करना। दूसरा, खाते खोलने के छह महीने बाद 5000 रुपये के ओवरड्राफ्ट के साथ बुनियादी बैंक खाते और एक लाख रुपये के दुर्घटना बीमा कवर के साथ रुपे डेबिट कार्ड उपलब्ध कराना। तीसरा, वित्तीय साक्षरता। चौथा, ओवरड्राफ्ट खातों में पैसे लौटाने में चूक होने पर इसे कवर करने के लिए क्रेडिट गारंटी फण्ड की स्थापना। पांचवां, सूक्ष्य बीमा और छठा है, असंगठित क्षेत्र के लिए स्वावलम्बन जैसी पेंशन योजना।
ಸುರೇಶ್ ಬಾಬು: ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರೇ, ರೂಪೇ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಒಂದೇ ತರಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆಯೇ?
सुरेश बाबू : प्रबंधक महोदय, क्या रुपे-कार्ड और किसान क्रेडिट कार्ड एक जैसे काम करते हैं?
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್: ಇಲ್ಲ ಸುರೇಶ್ ಬಾಬು. ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ರೂಪೇ ಕಾರ್ಡ್ ಎರಡು ಬೇರೆಬೇರೆ. ಖಾರಿಫ್, ರಬಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣಕಾಸು ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ಪರಿಮಾಣ (Scale of Finance) ವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಭೂಮಿಯ ಒಟ್ಟು ಗಾತ್ರದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಸಾಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ನಾವು ಈ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಗದು ಸಾಲ ಖಾತೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಈಗ ಅದರ ಸುಧಾರಿತ ರೂಪವನ್ನೇ ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ರೂಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಭಾರತದ ದೇಶೀಯ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಆಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಎಟಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈಗ ಬಹುತೇಕ ಅಂಗಡಿಗಳ ಪಿಓಎಸ್ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಅದು ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.
बैंक प्रबंधक : नहीं सुरेश बाबू। किसान क्रेडिट कार्ड और रूपे-कार्ड दोनों अलग-अलग चीजें हैं। बैंक खरीफ, रबी और अन्य जरूरतों को ध्यान में रखकर एक वित्तपोषण की मात्रा (Scale of Finance) तैयार करता है और खेत के आकार के अनुसार किसानों को ऋण देता करता है। इस खाते को पहले हम नकदी ऋण खाता कहते थे और अब इसके बेहतर रूप को किसान क्रेडिट कार्ड कहते हैं। रुपे-डेबिट कार्ड भारत का अपना घरेलू डेबिट कार्ड है जिसे देश के सभी एटीएम मशीनों से पैसे निकालने के लिए इस्तेमाल किया जा सकता है। अब तो दुकानों के अधिकांश पीओएस मशीनों में भी इसे स्वीकार किया जा रहा है।
ಸುರೇಶ್ ಬಾಬು: ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರೇ, ಅಟಲ್ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ.
सुरेश बाबू : प्रबंधक महोदय, अब जरा अटल पेंशन योजना के बारे हमें जानकारी दें।
ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ: ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಅಟಲ್ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 18 ರಿಂದ 40 ವರ್ಷದ ನಾಗರಿಕ ತನ್ನ 60 ನೇ ವರ್ಷದ ತನಕ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ತನ್ನ ಅನೂಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಜಮಾ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 60 ವರ್ಷವನ್ನು ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು 1000 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಂದ 5000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ತನಕ ಪಿಂಚಣಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
बैंक प्रबंधक : हाल ही में भारत सरकार ने अटल पेंशन योजना शुरू की है। इस योजना के तहत 18 से 40 साल की आयु के नागरिक को अपने 60वें साल तक प्रति माह अपनी सुविधानुसार एक निश्चित रक़म अपनी पेंशन योजना में जमा करनी होगी। 60 साल होने पर उन्हें प्रति माह रु.1000/- से रु.5000/- तक की पेंशन मिलेगी।
ಸುರೇಶ್ ಬಾಬು: ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರೇ, ಇನ್ನು ನಮಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಲಾಭ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಹೊಸಯುಗದ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
सुरेश बाबू : प्रबंधक महोदय, अब तो हमें भी बैंकों से जुड़कर सभी प्रकार की वित्तीय सेवाओं का लाभ मिलेगा। आम जनता के लिए वाकई यह एक नयी शुरुआत है।
4.3 ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತೆ ಕುರಿತಾದ ಸಂವಾದ
बैंक के सामान्य प्रशासन विषय पर वार्तालाप (Dialogues on Banking General Administration)
4.3.1 – ಶಿಸ್ತುಕ್ರಮ ಕುರಿತಂತೆ ಸಂವಾದ
अनुशासनिक कार्रवाई संबंधी बातचीत
Dialogues regarding Disciplinary action
ರಮೇಶ್: ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಗಾರ್ಡ್ ರಾಮ್ ಲಾಲ್ ಯಾದವ್ ಅವರನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಡೆಯಿಂದ ಶಿಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನಿಜವೇ? रमेशः क्या यह सच है कि सुरक्षा गार्ड रामलाल यादव को बैंक की ओर से दंडित किया गया है। |
ಸಮೀರ್: ಹೌದು. ಅವರ ಮೂಲ ವೇತನವನ್ನು ಅಂತಿಮ ಆದೇಶದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ವರೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ತರದಷ್ಟು ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ. समीरः हाँ । उसके मूल वेतन को अंतिम आदेश की तारीख से एक वर्ष के लिए एक स्तर घटा दिया गया है। |
ರಮೇಶ್: ಶಿಸ್ತುಪಾಲನಾ ಡೆಸ್ಕ್ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಯಾವುದೇ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಬಹುದೇ? रमेशः क्या अनुशासन डेस्क किसी को कोई भी दंड दे सकता है ? |
ಸಮೀರ್: ಹಾಗಲ್ಲ. ರಾಮಲಾಲ್ ಯಾದವ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿಯಮಾವಳಿ 1948 ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ನಡವಳಿಕೆ ದುರ್ವರ್ತನೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. समीरः ऐसा नहीं है। रामलाल यादव ने स्टाफ विनियम 1948 के प्रावधानों के अंतर्गत नियमों का उल्लंघन किया है। उनके आचरण को कदाचार पाया गया। इसलिए उन्हे दंड दिया गया। |
ರಮೇಶ್: ಅದರಲ್ಲಿ ಏನು ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ ಆಯಿತು. ಇಬ್ಬರು ತಮ್ಮತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮೊದಲು ಹೋಗಿ ದೂರು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. रमेशः पर भला यह क्या बात हुई, दो लोग आपस में झगड़ा करें। उसमें से कोई एक पहले जाकर शिकायत कर दे और दूसरे को सजा सुना दी जाए। |
ರಮೇಶ್: ಅದು ಹಾಗಲ್ಲ. ನೀವು ಕೇವಲ ಜಗಳ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಾ. ಆದರೆ ಅದರ ನಡುವೆ ಒಂದು ದೀರ್ಘವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇದೆ. ಅದರ ಮೂಲಕ ಆರೋಪಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿಯೂ ದೋಷಿಯೇ ಎಂಬುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೋಷಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾದ ಮೇಲೆಯೇ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. समीरः ऐसा नहीं है। तुम सिर्फ झगड़ा और दंड को देख रहे हो। लेकिन इसके बीच में एक लंबी प्रक्रिया है जिसमें यह पता लगाया जाता है कि आरोपी वास्तव में दोषी है या नहीं। दोषी पाए जाने पर ही उसे दंड दिया जाता है। |
ರಮೇಶ್: ದೀರ್ಘವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ? ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ (ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ) ದೀರ್ಘವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನ್ನಿಸುತಿತ್ತು. ನಮ್ಮಲ್ಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆಯೇ? रमेशः लंबी प्रक्रिया ? मुझे तो लगता था कि सिर्फ न्यायालय में ही सजा सुनाने से पहले लंबी प्रक्रिया चलती है। क्या कार्यालय में भी ऐसा होता है ? |
ಸಮೀರ್: ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ. ಶಿಸ್ತುಪಾಲನಾ ಡೆಸ್ಕು ದೂರಿನ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. समीरः बिलकुल। अनुशासन डेस्क प्राप्त शिकायत पर पूरी कार्यवाही करता है। |
ರ: ನನಗೆ ಅಂಥ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ. ಆ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾನು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ. रः मुझे इस प्रक्रिया के बारे में बताओगे ? मैं जानने के लिए उत्सुक हूँ । |
ಸ: ಖಂಡಿತ. ಯಾವುದೇ ದೂರು ದಾಖಲಾದ ನಂತರ ಮೊದಲಿಗೆ ಆರೋಪಿಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿರದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಶೋಕಾಸ್ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೂ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿರದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಆತನ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಶಿಸ್ತುಪಾಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. सः जरूर। कोई शिकायत प्राप्त होने पर सबसे पहले आरोपी से स्पष्टीकरण मांगा जाता है। स्पष्टीकरण से संतुष्ट न होने पर उसे कारण बताओ नोटिस जारी किया जाता है और उससे भी संतुष्ट न होने पर आरोप पत्र जारी किया जाता है। यहीं से अनुशासनिक कार्यवाही शुरू होती है। |
ರ: ಅಂದರೆ ಅವನಿಗೆ ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? रः अर्थात् उसे सजा सुना दी जाती है ? |
ಸ: ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಶಿಸ್ತುಪಾಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ನಂತರ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಕ್ಷಮ ಅಧಿಕಾರಿಯು ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಒಬ್ಬ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ನಿವೇದಕ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತನಿಖೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಬಂದ ನಂತರ ಸಕ್ಷಮ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಅಂತಿಮ ಆದೇಶ ಜಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. सः नहीं। यहाँ से तो अनुशासनिक कार्यवाही शुरू होती है। इसके बाद जांच की जाती है। सक्षम प्राधिकारी जाँच के लिए एक जाँच अधिकारी और एक प्रस्तुतकर्ता अधिकारी नियुक्त करता है। जाँच के परिणाम प्राप्त होने के बाद सक्षम प्राधिकारी अनंतिम आदेश जारी करता है। |
ರ: ಹಾಗಾದರೆ ಆದೇಶವನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? रः तो क्या आदेश एक बार में जारी नहीं किया जाता ? |
ಸ: ಇಲ್ सः नहीं। |
ರ: ಯಾಕೆ? रः क्यों |
ಸ: ಆರೋಪಿತ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರೋಪಿಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕ (ಹಂಗಾಮಿ) ಆದೇಶದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಆತನು ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆತನ ಮನವಿಯನ್ನು ತಕ್ಕಷ್ಟು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಚಿತವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. सः आरोपी कर्मचारी को अपनी स्थिति स्पष्ट करने के पर्याप्त मौके दिए जाते हैं। अनंतिम आदेश से संतुष्ट न होने पर आरोपी अपना आवेदन प्रस्तुत कर सकता है। उससे प्राप्त आवेदन पर विचार किया जाता है और उचित लगने पर आदेश में संशोधन किया जाता है। इसके बाद अंतिम आदेश जारी किया जाता है। |
ರ: ಆರೋಪಿ ಯಾರಿಂದಲಾದರೂ ನೆರವು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ? रः क्या आरोपी किसी से सहयोग ले सकता है? |
ಸ: ಖಂಡಿತ. ಆರೋಪಿ ಇಚ್ಚಿಸಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ವಿಪಕ್ಷ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಾರದ್ದಾದರೂ ನೆರವು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. सः बिलकुल। यदि आरोपी चाहे तो वह कार्यवाही के आरंभ से ही विपक्ष प्रतिनिधि के रूप में किसी से सहयोग प्राप्त कर सकता है। |
ರ: ಒಂದುವೇಳೆ ಆರೋಪಿ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗದಿದ್ದರೆ? रः यदि आरोपी अंतिम आदेश से भी संतुष्ट न हो तो ? |
ಸ: ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಿ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ವರದಿಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮನವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಪೀಲಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ಯತೆ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಆದೇಶ ಅಂತಿಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. सः तो वह अपीलीय प्राधिकारी को अपील कर सकता है। अपीलीय प्राधिकारी मामले से संबंधित सभी रिपोर्टों का अध्ययन करता है और अपील पर विचार करता है। उचित पाए जाने पर वह अंतिम आदेश में संशोधन करता है अन्यथा उसे यथावत रखता है। उनका निर्णय अंतिम होता है। |
ರ: ಇದು ಪ್ರಂಶಸಾಯೋಗ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. रः यह प्रक्रिया तो प्रशंसनीय है। |
ಸ: ಹೌದು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. सः हाँ। यह पूरी प्रक्रिया नैसर्गिक न्याय के सिद्धांतों पर आधारित है। |
ರ: ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿದೆ. ಇಷ್ಟೊಂದು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಿಮಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. रः सचमुच, यह प्रक्रिया न्यायपूर्ण है। इतनी महत्वपूर्ण जानकारी साझा करने के लिए धन्यवाद। |
4.3.2 – ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಡೆಸ್ಕು ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಮಾತುಕತೆ
प्रशासन डेस्क संबंधी बातचीत
(Dialogues regarding Administration Desk)
ರಾಮಶಂಕರ್: ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ, ಸೌಮಿತ್ರ. रमाशंकर: क्या कर रहे हो सौमित्र ? |
ಸೌಮಿತ್ರ: ಸರ್, ನೀವು ಕೊಟ್ಟ ಮಾಸ್ಟರ್ ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. सौमित्र – सर, आपने जो मास्टर परिपत्र दिया था उसे पढ़ रहा हूँ। |
ರಾಮ: ಒಳ್ಳೆಯದು. ಅದನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ನೀವು ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. रमाः बहुत अच्छा। इसे पढ़ने से तुम्हे काफी जानकारी मिलेगी तुम्हें इस विभाग में पदस्थापित किया गया है तो तुम्हें इसके बारे में जानना चाहिए। |
ಸೌ: ಸರಿ ಸರ್. सौः जी सर। |
ರಾ: ಆದರೆ ಅದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಓದಿ. ಹೇಗೂ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸೇರ್ಪಡೆ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆಯಷ್ಟೇ ಆಗಿದೆ. रः लेकिन इसे धीरे-धीरे अपनी रुचि से पढ़ो। वैसे भी बैंक में तुम्हारी नियुक्ति 15 दिनों पहले ही हुई है। |
ಸೌ: ಹೌದು. सौः जी। |
ರಾ: ಸೌಮಿತ್ರ, ಒಬ್ಬ ಹೊಸ ನೌಕರ ಇವತ್ತು ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. ನಿಮಗೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಆಗಬಹುದೇ? रः सौमित्र, एक नए कर्मचारी ने आज इस कार्यालय में कार्यभार संभाला है। एक कार्यालय आदेश जारी करना है। क्या तुम कर सकोगे? |
ಸೌ: ಆಯ್ತು ಸರ್… ನಾನು ಯವುದಾದರೂ ಹಿಂದಿನ ಆದೇಶವನ್ನು ನೋಡಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. सौः जी सर.. मैं कोई पुराना आदेश देखकर तैयार करने की कोशिश करता हूँ। |
ರಾ: ಅದರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಲ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಕಲಿಸಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ, ನೀವು ಟೈಪ್ ಮಾಡಿ. ನೀವು ಹಿಂದಿ ಭಾಷಿಕರಾಗಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮಗೆ ಹಿಂದಿ ಟೈಪಿಂಗ್ ಬರುತ್ತದೆಯೇ? रः उसकी जरूरत नहीं है। एक बार मैं तुम्हें सिखा देता हूँ। मैं बोलता हूँ तुम टाइप करते जाओ। तुम हिंदी भाषी हो। क्या तुम्हें हिंदी में टाइप करना आता है? |
ಸೌ: ಹೌದು ಸರ್. ನಾನು ಇನ್ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಟೈಪ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ. सौः जी सर। मैंने इन्सक्रिप्ट में टाइप करना सीखा है। |
ರಾ: ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯದು. रः बहुत बढ़िया। |
ಸೌ: ಸರ್, ಅದೇ ಫೈಲನ್ನು ತೆರೆದಿದ್ದೀನಿ. सौः सर, वर्ड फाइल खोल लिया। |
ರಾ: ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಲೋಗೋ ಹಾಕಿ. ಅದರ ನಂತರ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಭಾಗ, ಭುವನೇಶ್ವರ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬರೆಯಿರಿ. ಮತ್ತು ಅದು ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಸರಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕು. रः सबसे ऊपर भारतीय रिज़र्व बैंक का लोगो लगाओ। इसके बाद लिखो मानव संसाधन प्रबंध विभाग, भुवनेश्वर। और हाँ यह सब पृष्ठ के बीचों-बीच होगा। |
ಸೌ: ಆಯ್ತು, ಸರ್. सौः जी सर। |
ರಾ: ಈಗ ಬಲ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಆದೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಎಡಗಡೆ ದಿನಾಂಕ ಬರೆಯಿರಿ. रः अब बांयी ओर कार्यालय आदेश संख्या और दांयी ओर तारीख लिखो। |
ಸೌ: ಸರಿ, ಸರ್. सौः जी सर। |
ರಾ: ಈಗ ವಿಷಯ ಬರೆಯಬೇಕು. ಸ್ಟಾಫ್- ಶ್ರೇಣಿ ೩- ವರ್ಗಾವಣೆ- ವರದಿ ಮಾಡುವುದು- ಪದೋನ್ನತಿ- ಎಂದು ಬರೆಯಿರಿ. रः अब विषय लिखना होगा। लिखो स्टाफ-श्रेणी III – स्थानांतरण – रिपोर्ट करना – पदोन्नति |
ರಾ: ಈಗ ಏನು ವಸ್ತು ವಿಚಾರವಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ. रः अब जो सामग्री है उसे लिखो |
ರಾ: ಆದರೆ ಏನು ಬರೆಯಲಿ ಸರ್… ನನಗೆ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಆದೇಶದ ಭಾಷೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. रः लेकिन क्या लिखूं सर.... मुझे दरअसल कार्यालय आदेश की भाषा नहीं आती... |
ರಾ: ಬರದಿದ್ದರೆ ಏನಾಯಿತು… ಅದರಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ಹೆದರುವ ಮಾತು ಏನಿದೆ? ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ನನಗೂ ಇದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬೇಗನೇ ನೀವು ಅದನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಾ. रः तो क्या हुआ... इसमें इतना घबराने की क्या बात है। जब मैं तुम्हारी जगह था मुझे भी यह ज्ञान नहीं था। काम करते-करते जल्द ही सीख जाओगे। |
ಸೌ: ಸರಿ ಸರ್. सौः जी सर। |
ರಾ: ಹೀಗೆ ಬರೆಯಿರಿ- ಶ್ರೀ ಸುನಿಲ್ ದತ್ ಸಿಂಗ್ (ಎಚ್ಎಸ್ - 0095) ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ, ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಇಲ್ಲಿಂದ ಜನವರಿ 29, 2016 ರ ದಿನದ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಮುಕ್ತಗೊಂಡು ಗ್ರೇಡ್ 'ಎ' ಅಧಿಕಾರಿ (ತಾಂತ್ರಿಕ) ಹುದ್ದೆಗೆ ಪದೋನ್ನತಿ ಹೊಂದಿ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಯಾತ್ರಾ ಅವಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ 01 ಫೆಬ್ರವರಿ 2016 ರ ಪೂರ್ವಾಹ್ನ ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. रः लिखो – भारतीय रिज़र्व बैंक, हैदराबाद से दिनांक 29 जनवरी 2016 को कारोबार की समाप्ति पर कार्यमुक्त होकर श्री सुनील दत्त सिंह (एच एस – 0095), सहायक प्रबंधक ने ग्रेड ‘ए’ अधिकारी (तकनीकी) के पद पर पदोन्नति के लिए सामान्य कार्यग्रहण और न्यूनतम यात्रा अवधि का उपयोग करने के बाद इस कार्यालय में दिनांक 01 फरवरी 2016 को पूर्वाह्न में ड्यूटी के लिए रिपोर्ट किया है। |
ಸೌ: ಆಯ್ತು ಸರ್. सौ – हो गया सर। |
ರಾ: ಎರಡನೆ ಪ್ಯಾರಾದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ... ವರದಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಶ್ರೀ ಸುನಿಲ್ ದತ್ ಸಿಂಗ್ (ಎಚ್ಎಸ್ - 0095), ಕಿರಿಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್, ಇವರಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ 24, 2015ರಿಂದ ಪೂರ್ವಾನ್ವಯಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪದೋನ್ನತಿಯು ಪೂರ್ಣತಃ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳ, ಯಾರಾದರೂ ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಇಲ್ಲದೆ ಹಾಗೆ ಇರುವುದು ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹಿರಿತನದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. रः दूसरे पैरा में लिखो... रिपोर्ट करने के बाद श्री सुनील दत्त सिंह (एच एस – 0095), कनिष्ठ अभियंता को दिनांक 24 नवंबर 2015 के भूतलक्षी प्रभाव से सहायक प्रबंधक (तकनीकी) के पद पर पदोन्नत किया गया है जो इस शर्त के अधीन होगा कि उक्त अधिकारी की पदोन्नति पूर्णतः तदर्थ और अनंतिम आधार पर होगी और उनके वरिष्ठों, यदि कोई हो, के दावों पर प्रतिकूल प्रभाव डाले बिना होगी तथा उन्हें उच्च ग्रेड में वरिष्ठता का कोई अधिकार नहीं होगा। |
ಸೌ: ಆಯ್ತು ಸರ್. सौ – जी सर। |
ರಾ: ಮೂರನೆಯ ಪ್ಯಾರದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ…. ಶ್ರೀ ಸುನಿಲ್ ದತ್ ಸಿಂಗ್ ಸಹಾಯಕ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ (ತಾಂತ್ರಿಕ) ಇವರನ್ನು ತಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಜಾರಿಯಾಗುವಂತೆ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇಲಾಖೆಗೆ ನಿಯೋಜನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. रः तीसरे पैरा में लिखो... श्री सुनील दत्त सिंह सहायक प्रबंधक (तकनीकी) को तत्काल प्रभाव से संपदा विभाग में तैनात किया गया है। |
ಸೌ: ಬರೆದೆ ಸರ್. सौ – लिख दिया सर। |
ರಾ: ಈಗ ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ಯಾರದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ.. ಶ್ರೀ ಸುನಿಲ್ ದತ್ ಸಿಂಗ್, ಇವರು ಅದೇ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಗ್ರೇಡ್ ಎ (ತಾಂತ್ರಿಕ) ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಗ್ರೇಡ್ ಭತ್ಯೆ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. रः अब चौथे पैरा में लिखो श्री सुनील दत्त सिंह उसी तारीख से बैंक के ग्रेड ए अधिकारियों (तकनीकी) के लिए लागू ग्रेड भत्ता प्राप्त करने के हकदार होंगे। |
ಸೌ; ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತೇ, ಸರ್? सौः सर पूरा हो गया? |
ರಾ: ಹೌದು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ (ಆಡಳಿತ) ಸಹಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬಲಗಡೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಳಗಡೆ ಹುದ್ದೆ ಬರೆಯಿರಿ. रः हाँ। इस पर सहायक महाप्रबंधक (प्रशासन) हस्ताक्षर करेंगे। दांयी ओर कोष्ठक में उनका नाम लिखो और उसके नीचे पदनाम लिख दो। |
ರಾ: ಈಗ ಈ ಕರಡು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸಹಾಯಕ ಮಹಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪರ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿ. ಅವರ ಅಂಗೀಕಾರ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಬಹುದು. रः अब यह मसौदा सहायक महाप्रबंधक महोदय को अनुमोदनार्थ प्रस्तुत कर दो। अनुमोदित होने पर ही कार्यालय आदेश जारी किया जा सकता है। |
ಸೌ: ಸರಿ. सौः जी। |
ರಾ: ಇನ್ನೊಂದು ವಿಚಾರ. ಈ ದಸ್ತಾವೇಜು ನಿಯಮ 3 (3) ಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. सौः एक बात और यह दस्तावेज धारा 3(3) के अंतर्गत आता है। अतः इसे हिंदी और अंग्रेजी दोनों भाषाओं में जारी करना है। |
ಸೌ: ಸರಿ ಸರ್ रः जी सर। |
ಸೌ: ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಆದೇಶವನ್ನು ನೀವು ಯಾರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಬಲ್ಲಿರಿ ಎಂದು ನಾನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ. सौः उम्मीद है कि तुम बिना किसी की सहायता लिए अगला कार्यालय आदेश तैयार कर सकोगे। |
ಸೌ: ಸರಿ ಸರ್. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕುದಾಗಿ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೇನೆ. रः जी सर। मैं आपकी अपेक्षाओं पर अवश्य खरा उतरूँगा। |
4.3.3 – ರಜಾ ಡೆಸ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾತುಕತೆ
छुट्टी डेस्क संबंधी बातचीत
Dialogues regarding Leave Desk
ಲತಿಕಾ: ನಮಸ್ಕಾರ ಸವಿತಾ ಮೇಡಮ್. लतिकाः नमस्कार सविता मैडम। |
ಸವಿತಾ: ನಮಸ್ಕಾರ ಲತಿಕಾ. ಅಂದಹಾಗೆ ನೀವು ಐದು ದಿನಗಳ ರಜೆ ಮೇಲೆ ಹೋಗಿದ್ದೀರಿಯಲ್ಲವೇ. ಆದರೆ ಹನ್ನೊಂದು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ. ಮುಖವೂ ಕೂಡ ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗಿದೆ ತಾನೆ? सविताः नमस्कार लतिका जी। आप तो पाँच दिनों की छुट्टी लेकर गई थीं। लेकिन ग्यारह दिनों बाद आई हैं। चेहरा भी कुछ मुरझाया लग रहा है। सब ठीक तो है? |
ಲ: ಹಾ, ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲ ವಿಶೇಷ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನನಗೆ ಕಚೇರಿಗೆ ಬರಲಾಗಲಿಲ್ಲ. लः हाँ ठीक है। कुछ विशेष कारणों से नहीं आ सकी। |
ಸ: ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿ ಇದೆ ತಾನೇ? सः घर पर तो सब ठीक तो है ? |
ಲ: ಹೌದು! लः जी। |
ಸ: ಲತಿಕಾಜೀ ನೀವು ಐದು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಕಸ್ಮಿಕ ರಜೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ. ಆದರೆ ನೀವೀಗ ರಜೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ/ಮನವಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. सः लतिका जी आपने पांच दिनों की आकस्मिक छुट्टी ली थी लेकिन अब आपको अपनी छुट्टी बढ़ाने के लिए आवेदन देना होगा। |
ಲ: ಹೌದು. ನಾನು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಂದಿದ್ದೇನೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ. (ಇದು) ನನ್ನ ಐದು ದಿನಗಳ ಆಕಸ್ಮಿಕ ರಜೆಯನ್ನು ಹನ್ನೊಂದು ದಿನಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ರಜೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಮನವಿ. लः मालूम है। मैं अपना आवेदन साथ लाई हूँ। यह लीजिए। मेरी पाँच दिनों की आकस्मिक छुट्टी को ग्यारह दिनों की सामान्य छुट्टी में परिवर्तित करने का आवेदन। |
ಸ: ಸರಿ. सः जी। |
ಲ: ನನ್ನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ರಜೆಗಳು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿವೆ ಎಂದು ದಯವಿಟ್ಟು ತಿಳಿಸಿ. लः कृपया बताएं कि मेरे खाते में कितनी चिकित्सा छुट्टी शेष है। |
ಸ: (ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ನೋಡುತ್ತಾರೆ)- ಒಟ್ಟು ತೊಂಬತ್ತು ದಿನಗಳು स (रजिस्टर देखती है) – कुल 90 दिन। |
ಲ: ನೀವು ತುರ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಳೆಯಬಹುದೇ? लः अगर आप कोई बहुत जरूरी काम नहीं कर रही हैं तो क्या मैं आपका कुछ वक्त और ले सकती हूँ। |
ಸ: ಅರೇ.. ಇಷ್ಟೊಂದು ಔಪಚಾರಿಕತೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಏನಿದೆ. ನೀವು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿ. सः अरे ... इतनी औपचारिकताओं की क्या जरूरत? आप बेझिझक कहिए। |
ಲ: ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ಯಾವ ನಮೂನೆಯ ರಜೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಯಲಿಚ್ಚಿಸುತ್ತೇನೆ. लः दरअसल मैं जानना चाहती हूँ कि बैंक में और कौन-कौन सी छुट्टियां होती हैं ? |
ಸ: ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳ ರಜೆಗಳು ಇವೆ. ವಿಶೇಷ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಜೆಗಳು ಇವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಜೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಆಕಸ್ಮಿಕ ರಜೆ, ವಿಶೇಷ ರಜೆ, ವಿಶೇಷ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ರಜೆ, ಅಸಾಧಾರಣ ರಜೆ, ಹೆರಿಗೆ ರಜೆ, ಪಿತೃತ್ವ ರಜೆ, ಅಪಘಾತ ರಜೆ, ಆಧ್ಯಯನ ರಜೆ ಇತ್ಯಾದಿ. सः वैसे तो बैंक में कई प्रकार की छुट्टियां हैं... विशेष परिस्थितियों के लिए विशेष छुट्टियां हैं... फिर भी जो महत्वपूर्ण है उसे मैं आपको बतला देती हूँ। बैंक में आपने जिन छुट्टियों का जिक्र किया उनके अतिरिक्त विशेष आकस्मिक छुट्टी, विशेष चिकित्सा छुट्टी, विशेष छुट्टी, असाधारण छुट्टी, प्रसूति छुट्टी, पितृत्व छुट्टी, दुर्घटना छुट्टी, अध्ययन छुट्टी आदि। |
ಲ: ಈ ಎಲ್ಲಾ ರಜೆಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ? लः ये सारी छुट्टियां तो विशेष परिस्थितियों में ली जा सकती हैं। |
ಸ: ಹೌದು, ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ. ಈ ರಜೆಗಳನ್ನು ಯಾವ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೋ ಅವುಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. सः जी, बिलकुल । यह छुट्टियां उसी प्रयोजन से ली जा सकती हैं जिसके लिए नियत की गई हैं। |
ಲ: (ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ) ಒಹ್! ಹೆರಿಗೆ ರಜೆಯ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶೇಷ ರಜೆಯನ್ನೂ ಹಾಕಬಹುದೇ? लः (कुछ सोचते हुए) अच्छा। यह बताइए कि क्या प्रसूति छुट्टी के साथ विशेष छुट्टी ली जा सकती है । |
ಸ: ಖಂಡಿತಾವಾಗಿಯೂ! सः जी बिलकुल। |
ಲ: ಧನ್ಯವಾದ लः धन्यवाद। |
ಸ: ರಜೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರಿ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಿರಾ? सः छुट्टियों के बारे में तो आपने जान लिया पर मेरी जिज्ञासा भी शांत कर दीजिए |
ಎಂತಹ ಕುತೂಹಲ? ल – कैसी जिज्ञासा ? |
ಸ: ಯಾವಾಗ ಮಿಠಾಯಿ ಕೊಡುತ್ತೀರಾ? स – मिठाई कब मिलेगी। |
ಲ: ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ. ल– जल्द ही। |
4.3.4 – ನೇಮಕಾತಿ ಡೆಸ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾತುಕತೆ
भर्ती डेस्क संबंधी बातचीत
Dialogues regarding Recruitment Desk
ವಿನಯ್: ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾನು ಒಳಗೆ ಬರಬಹುದೇ? विनयः नमस्कार। क्या मैं अंदर आ सकता हूँ ? |
ರಾಘವ: ನಮಸ್ಕಾರ. ಬನ್ನಿ. राघवः नमस्कार। आइए। |
ವಿನಯ್: ನನ್ನ ಹೆಸರು ವಿನಯ್. ನಾನು ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕನಾಗಿ ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಭುವನೇಶ್ವರದ ಕಚೇರಿಗೆ ಇಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿದೆ ಆದೇಶ ಪತ್ರ. विनयः मेरा नाम विनय है। मुझे सहायक प्रबंधक के पद पर नियुक्त किया गया है और मुझे भारतीय रिज़र्व बैंक, भुवनेश्वर में आज रिपोर्ट करने के लिए कहा गया है। यह रहा पत्र। |
ರಾ: ಅಭಿನಂದನೆಗಳು. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ. ದಯವಿಟ್ಟು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. राः बधाई। भारतीय रिज़र्व बैंक में आपका स्वागत है। कृपया बैठिए। |
ವಿ: ಧನ್ಯವಾದ. विः धन्यवाद। |
ರಾ: ನೀವಿಗ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಅಧಿಕಾರಿ.. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಔಪಚಾರಿಕತೆಗಳನ್ನು ನೀವು ಪೂರೈಸಬೇಕಾಗಿದೆ. राः वैसे तो अब आप रिज़र्व बैंक के अधिकारी हैं.. लेकिन कुछ औपचारिकताएं हैं जिन्हें आपको पूरा करना है। |
ವಿ: ಖಂಡಿತ. ಹೇಳಿ. विः जी जरूर। कहिए। |
ರಾ: ನಾನು ನಿಮಗೆ ಕೆಲವು ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆ (ಫಾರ್ಮು)ಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಆವುಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಕೊಡಿ. राः मैं आपको कुछ फॉर्म दे रहा हूँ। इन्हें भरकर दे दीजिए। |
ವಿ: ಯಾವ ಯಾವ ಫಾರ್ಮುಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. विः कौन-कौन से फॉर्म भरने होंगे मुझे? |
ರಾ: ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಅರ್ಜಿ, ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜನೆಗೆ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರ, ಗೌಪ್ಯತೆಯ ವಚನ, ವಾಸ್ತವ್ಯ ಘೋಷಣೆ, ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘೋಷಣೆ, ಋಣ ಭಾದ್ಯತೆಗಳ ಘೋಷಣೆ, ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಪತ್ರ, ಫಲಾನುಭವಿ ನಿಯುಕ್ತಿ ಪತ್ರ, ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಚರ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರ. राः कर्मचारी का आवेदन, बैंक में नियुक्ति के लिए विचाराधीन उम्मीदवार का घोषणापत्र, गोपनीयता की घोषणा, अधिवास की घोषणा, आयु के संबंध में घोषणा, ऋणग्रस्तता संबंधी घोषणा, प्राधिकार पत्र, लाभार्थी का नियुक्ति पत्र, नामांकन फॉर्म तथा चल और अचल संपत्ति का घोषणापत्र। |
ವಿ: ಇಷ್ಟೊಂದು ಫಾರ್ಮುಗಳೇ? विः इतने सारे फॉर्म ? |
ರಾ: ಹೌದು. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡಾ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. राः जी। इसके अतिरिक्त आपको अपने निकटतम संबंधियों के बारे में भी सूचना देनी होगी। |
ವಿ: ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ? विः निकटतम संबंधियों के बारे में? |
ರಾ: ಹೌದು. ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳು ಬೇರೆ ದೇಶದ ನಾಗರಿಕರಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಅಥವಾ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಹುದ್ದೆ, ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಇಲಾಖೆ/ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ಹೆಸರು ಹಾಗು ಅವರು ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡ ತಾರೀಖು ಇವೆಲ್ಲವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. राः जी हाँ। यदि आपके निकटतम संबंधी अन्य देशों के नागरिक या अधिवासी हैं और यदि वे लोक सेवा में हैं तो उनका पदनाम, उनके विभाग/कार्यालय का नाम और नियुक्ति की तारीख के बारे में पूरा विवरण देना होगा। |
ವಿ: ಖಂಡಿತ. ಕೊಡಿ, ಎಲ್ಲಾ ಫಾರ್ಮುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಡುತ್ತೇನೆ. विः जी जरूर। लाइए मैं सारे फॉर्म भर देता हूँ। |
ರಾ: ಇವುಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ನೀವು ಬಲಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಡೆಸ್ಕ್ಗೆ ಹೋಗಿ. राः इन्हें भरने के बाद आप बांए वाले डेस्क पर चले जाएं। |
ವಿ: ಅಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕಿದೆ? विः वहाँ क्या करना होगा? |
ರಾ: ಅದು ಹಂಚಿಕೆ ಡೆಸ್ಕ್. ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ನಿವಾಸದ ಸಲುವಾಗಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಪಡೆಯಲು ಒಂದು ಅರ್ಜಿ ನೀಡಿ. ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಹಂಚಿಕೆಯ ವೇಳೆ ನಿಮಗೊಂದು ಕರಾರು ಪತ್ರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನೀವು ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. राः वह आबंटन डेस्क है। वहाँ आप आवास के लिए आवेदन कर दें ताकि आपको एक क्वार्टर आबंटित किया जा सके। क्वार्टर आबंटित करते वक्त वे आपको एक करार देंगे जिसपर आपको हस्ताक्षर करना होगा। |
ವಿ: ಆಯ್ತು, ಧನ್ಯವಾದಗಳು. विः जी, धन्यवाद। |
ರಾ: ಈ ಔಪಚಾರಿಕತೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ನೀವು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ. राः इन औपचारिकताओं को पूरा करने के बाद आप जाकर मानव संसाधन प्रबंध विभाग के विभागाध्यक्ष से मुलाकात करें। |
ವಿ: ಆಯ್ತು, ಸರ್. ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಯಾವ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುವುದನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ತಿಳಿಸಿ. विः जी सर। कृपया यह भी बताएं कि मुलाकात करने के बाद मुझे किस विभाग में बैठना होगा। |
ರಾ: ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನೀವು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಒಂದು ವಾರದ ಅವಧಿಗೆ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ತರಬೇತಿಗೆ ಕಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತರುವಾಯ ನಿಮ್ಮ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದು. ಆನಂತರ ನೀವು ಆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. राः फिलहाल आप मानव संसाधन प्रबंध विभाग में ही बैठेंगे। आपको एक सप्ताह के लिए परिचयात्मक प्रशिक्षण हेतु प्रतिनियुक्त किया जाएगा। उसके बाद आपकी तैनाती निर्धारित की जाएगी। तैनाती निर्धारित होने के बाद आप उस विभाग में पदस्थापित होंगे। |
ವಿ: ಆಯ್ತು, ಸರ್. ತುಂಬಾ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. विः जी सर। बहुत-बहुत धन्यवाद। |
4.4 – ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ
विदेशी मुद्रा के संबंध में प्रश्नोत्तर (Questions & Answers regarding Foreign Exchange)
4.4.1 ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಖಾತೆ
विदेशी मुद्रा बैंक खाता
ಪ್ರಶ್ನೆ: ವಿದೇಶೀ ವಿನಿಮಯ ಎಂದರೆ ಏನು?
प्रश्न: विदेशी मुद्रा क्या है ?
ಉತ್ತರ: ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಅಂದರೆ ದೇಶದ ಕರೆನ್ಸಿಗೆ ಹೊರತಾದ ಅನ್ಯದೇಶದ ಕರೆನ್ಸಿ ಎಂದರ್ಥ.
उत्तर: विदेशी मुद्रा का अर्थ है देश की मुद्रा के अलावा अन्य देशों की मुद्रा।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಯಾಕೆ ಅವಶ್ಯಕ?
प्रश्न: विदेशी मुद्रा क्यों आवश्यक है ?
ಉತ್ತರ: ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಾರ (ಆಮದು ಅಥವಾ ರಪ್ತು) ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಆಯಾ ದೇಶದ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದ್ದರಿಂದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಅವಶ್ಯಕ.
उत्तर: जब दो या दो से अधिक देशों के बीच व्यापार आयात या निर्यात ) होता है तो उस स्थिति में भुगतान उस देश की मुद्रा में किया जाता है, इसलिए विदेशी मुद्रा की आवश्यकता होती है ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಗಳು ಯಾವುವು?
प्रश्न: विदेशी मुद्रा निधियों का उपलब्ध स्त्रोत क्या है ?
ಉತ್ತರ: (ಅದು) ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರಿಂದ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಜಮೆಯಾಗುವ ನಿಧಿ.
उत्तर: मुख्य रूप से अनिवासी भारतीयों से प्राप्त जमा राशियां तथा अंतरराष्ट्रीय व्यापार ।
ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ/ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಠೇವಣಿ ಯೋಜನೆಗಳು हमारे देश में अनिवासी भारतीय/ भारतीय मूल के व्यक्ति के लिए जमा योजनाएं:
- भारतीय रुपये में अनिवासी खाता बाह्य (एनआरई) बचत खाता
- ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅನಿವಾಸಿ ಖಾತೆ ಬಾಹ್ಯ (ಎನ್.ಆರ್.ಐ) ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ.
- भारतीय रुपये में अनिवासी खाता बाह्य (एनआरई) चालू खाता
- ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅನಿವಾಸಿ ಖಾತೆ ಬಾಹ್ಯ (ಎನ್.ಆರ್.ಐ) ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆ.
- भारतीय रुपये में एनआरओ चालू/बचत/ आरडी खाते
- ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಎನ್.ಆರ್.ಓ ಚಾಲ್ತಿ/ಉಳಿತಾಯ/ಆರ್.ಡಿ ಖಾತೆ
- विदेशी मुद्रा अनिवासी खाता (एफसीएनआर) यूएसडी, जीबीपी, यूरो, अस्ट्रेलियन डॉलर व कैनेडियन डॉलर
- ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಅನಿವಾಸಿ ಖಾತೆ (ಎಫ್.ಸಿ.ಎನ್.ಆರ್) ಯೂ.ಎಸ್.ಡಿ, ಜಿ.ಬಿ.ಪಿ, ಯೂರೋ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಿಯನ್ ಡಾಲರ್.
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಎನ್.ಆರ್.ಐ ಖಾತೆಯನ್ನು ಯಾರೆಲ್ಲಾ ತೆರೆಯಬಹುದು?
प्रश्न: एनआरआई खाते कौन- कौन खोल सकते हैं ?
ಉತ್ತರ: ಎಲ್ಲಾ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು.
उत्तर: सभी अनिवासी भारतीय तथा विदेशी मूल के व्यक्ति ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶದಿಂದ ತನ್ನ ಎನ್.ಆರ್.ಓ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या अनिवासी भारतीय विदेश से अपना एनआरई खाता खोल सकते हैं ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು. ಈಗೀಗ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಆನ್ ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ.
उत्तर: हां, आजकल भारत में कई बैंकों द्वारा ऑनलाइन खाता खोलने की सुविधा प्रदानकी गई है।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಖಾತೆದಾರರ ಮೂಲಕ ಎನ್.ಆರ್.ಓ ಖಾತೆಗೆ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या दो विभिन्न खाता धारकों द्वारा एनआरई खाते में निधि अंतरण किया जा सकता है?
ಉತ್ತರ: ವಾಸ್ತವಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಡೀಲರ್ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಎನ್.ಆರ್.ಐ ಖಾತೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಎನ್.ಆರ್.ಐ ಖಾತೆಗೆ ನಿಧಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ
.उत्तर: वास्तविक और निजी प्रयोजनों के लिए प्राधिकृत डीलर द्वारा एक व्यक्ति के एन आर ई खाते से दूसरे व्यक्ति के एनआरई खाते में निधि अंतरण करवाया जा सकता है ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರ ಮೂಲಕ ತೆರೆಯಲ್ಪಡುವ ಖಾತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಮಿತಿ ಇದೆಯೇ?
प्रश्न: क्या अनिवासी भारतीय द्वारा खाता खोलने की संख्या के लिए कोई सीमा है?
ಉತ್ತರ: ಇಲ್ಲ. ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ತನ್ನ ಇಚ್ಚಾನುಸಾರ ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ಎನ್.ಆರ್.ಓ, ಎನ್.ಆರ್.ಐ ಅಥವಾ ಎಫ್.ಸಿ.ಎನ್.ಆರ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
उत्तर: नहीं, अनिवासी भारतीय अपनी इच्छानुसार जितना चाहे उतना एनआरओ एनआरई या एफसीएनआर खाते खोल सकते हैं ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಎನ್.ಆರ್.ಐ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಸೌಲಭ್ಯ ಇದೆಯೇ?
प्रश्न: क्या एनआरई खाते लिए नामांकन की सुविधा उपलब्ध है ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು.
उत्तर: हां ।
ಎನ್.ಆರ್.ಐ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ (ಜಾಯಿಂಟ್) ಖಾತೆದಾರನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या एनआरई खाते में संयुक्त खाता धारक के रूप में निवासी व्यक्ति खाते का परिचालन कर सकता है?
ಉತ್ತರ: ನಿವಾಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಂಯುಕ್ತ ಖಾತೆದಾರರ ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿ/ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಪತ್ರದ ಅಧಾರದಲ್ಲಿ ಎನ್.ಆರ್.ಐ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
उत्तर: निवासी संयुक्त खाता धारक के विनिर्दिष्ट मुख्तारनामा/ प्राधिकार पत्र के आधार पर एनआरई खाते में परिचालन कर सकता है ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಎನ್.ಆರ್.ಐ/ಎಫ್.ಸಿ.ಎನ್.ಆರ್ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಿ ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತನೀಯವೇ?
प्रश्न: क्या एनआरई/एफसीएनआर खाते में निधि प्रत्यावर्तनीय है ?
ಉತ್ತರ: ಎನ್.ಆರ್.ಐ/ಎಫ್.ಸಿ.ಎನ್.ಆರ್ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವು ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತನೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
उत्तर: एनआरई/एफसीएनआर खाते में सभी राशि पूर्णतः प्रत्यावर्तनीय है।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಸಾವಧಿ ಠೇವಣಿಯನ್ನು ಅವಧಿ (ಮೆಚುರಿಟಿ) ಗೆ ಮುನ್ನವೇ ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या मियादी जमा परिपक्वता से पूर्व बन्द किया जा सकता है ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು. ಮೆಚ್ಯುರಿಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಾಮಾವಳಿಗಳ ಅನ್ವಯ ಅವಧಿಗೆ ಮುನ್ನವೇ ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
उत्तर: हाँ, परिपक्वता संबंधी प्रावधानों के तहत परिपक्वता से पूर्व बन्द किया जा सकता है ।
4.4.2 ಠೇವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾಲ / ಋಣ
जमा के एवज में अग्रिम / ऋण
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎನ್.ಆರ್.ಐ/ಎಫ್.ಸಿ.ಎನ್.ಆರ್ ಖಾತೆಯ ಠೇವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಯಂ ಠೇವಣಿದಾರ ರೂಪಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या भारत में एनआरई/एफसीएनआर खाते में जमा के एवज में जमाकर्ता स्वयं रुपये में ऋण ले सकता है ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು.
उत्तर: हां ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಖಾತೆದಾರರು ಈ ಠೇವಣಿಗಳ ಭದ್ರತೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या जमाकर्ताओं द्वारा इन जमाओं की प्रतिभूति के एवज में ऋण लिया जा सकता है ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು.
उत्तर: हां ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಮೂರನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಲ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या तृतीय पक्ष द्वारा विदेशों में इन जमाओं के एवज में ऋण लिया जा सकता है ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು.
उत्तर: हां ।
4.4.3 ವಿದೇಶದಿಂದ ವಾಪಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
लौटने वाले भारतीयों के लिए उपलब्ध सुविधाएं
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸಾದ ಮೇಲೆ ಎನ್.ಆರ್.ಐ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?
प्रश्न: भारत वापसी पर, एनआरआई विदेशों में अपने संपत्ति बनाए रख सकते हैं?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸಾದ ಮೇಲೆ ಎನ್.ಆರ್.ಐ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
उत्तर: हां, भारत वापसी पर एनआरआई विदेशों में अपने संपत्ति बनाए रख सकते हैं।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या अनिवासी भारतीय विदेशों में उपार्जित धन भारत में विदेशी मुद्रा खाते में रख सकते हैं?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸಾದ ಮೇಲೆ (ನಿವಾಸಿ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ) ತನ್ನ ಹಣವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
उत्तर: हाँ, भारत लौटने के बाद (निवासी विदेशी मुद्रा खाता में) अपना धन रख सकते हैं।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಆರ್.ಎಫ್.ಸಿ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या विदेशी मुद्रा आरएफसी खाते में जमा किया जा सकता है ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು. ಒಂದುವೇಳೆ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವು ಯೂ.ಎಸ್ ಡಾಲರ್ 5000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
उत्तर: हाँ, और यदि राशि यूएस $ 5000 से अधिक या इसके समकक्ष है तो यह मुद्रा घोषणा पत्र में घोषित किया जाना चाहिए ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪ್ರವಾಸಿ ಚೆಕ್ಕನ್ನು ಆರ್.ಎಫ್.ಸಿ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಜಮೆ ಮಾಡಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या यात्री चेक आर एफ सी खाते में जमा किया जा सकता है ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು. ಒಂದುವೇಳೆ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವು ಯೂ.ಎಸ್ ಡಾಲರ್ 10,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
उत्तर: हां, यदि हाँ , यदि राशि यूएस $10,000 से अधिक या इसके समकक्ष है, तो यह मुद्रा घोषणा पत्र में घोषित किया जाना चाहिए ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ದೇಶೀಯ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಆರ್.ಎಫ್.ಸಿ ಖಾತೆಯ ನಿಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या आरएफसी खाते के धन का इस्तेमाल स्थानीय भुगतान करने के लिए किया जा सकता है?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು.
उत्तर: हां।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸಾದ ಭಾರತೀಯ ಪುನಃ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಲ್ಲಿ ಆರ್.ಎಫ್.ಸಿ ಖಾತೆಯಿಂದ ಎಫ್.ಸಿ.ಎನ್.ಆರ್ (ಬಿ)/ ಎನ್.ಅರ್.ಐ ಖಾತೆಗೆ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या भारत लौटे भारतीय फिर से विदेश जाने पर आरएफसी खाते से एफसीएनआर (बी) / एनआरई खाते में अपना धन अंतरण कर सकते हैं?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು.
उत्तर: हां ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಆರ್.ಎಫ್.ಸಿ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಪೂರ್ಣತಃ ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತನೀಯವೇ?
प्रश्न: क्या आरएफसी सी खाते में धन पूर्णतः प्रत्यावर्तनीय है ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು.
उत्तर: हां ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಆರ್.ಎಫ್.ಸಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿವಾಸಿ ಅಥವಾ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯನ ಜೊತೆ ಸಂಯುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या आरएफसी खाता निवासी या अनिवासी भारतीय के साथ संयुक्त रूप से खोला जा सकता है
ಉತ್ತರ: ಇಲ್ಲ.
उत्तर: नहीं ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಆರ್.ಎಫ್.ಸಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು?
प्रश्न: आरएफसी खाता कितने वर्षों के लिए रखा जा सकता है?
ಉತ್ತರ: ಆರ್.ಎಫ್.ಸಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
उत्तर: आरएफसी खाता कई वर्षों के लिए रखा जा सकता है ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಅರ್.ಎನ್.ಒ.ಆರ್ ಎಂದರೆ ಏನು?
प्रश्न: आरएनओआर क्या है ?
ಉತ್ತರ: ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ಅನಿವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು ಅಥವಾ ಕಳೆದ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 729 ದಿನಗಳು ಭಾರತದಿಂದ ಹೊರಗಿದ್ದು ಸದ್ಯ ದೇಶಕ್ಕೆ ವಾಪಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಅರ್.ಎನ್.ಒ.ಆರ್ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
उत्तर: लौटने वाले भारतीयों की स्थिति आरएनओआर की होगी यदि वह विगत 10 वर्षों में 09 वर्ष अनिवासी रहे हैं या विगत 07 वर्षों में 729 दिनों से ज्यादा भारत में नहीं रहे हों।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಆರ್.ಎಫ್.ಸಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಯಾವ ಕರೆನ್ಸಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ?
प्रश्न: आरएफसी खाते किन मुद्राओं में खोले जा सकते हैं?
ಉತ್ತರ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಆರ್.ಎಫ್.ಸಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಯೂ.ಎಸ್ ಡಾಲರ್, ಯೂರೋ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೌಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
उत्तर: वर्तमान में यूएस डॉलर, यूरो और ब्रिटिश पाउंड में आरएफसी खाते खोले जा सकते हैं।
4.4.4 ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ / ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ
अनिवासी भारतीय / भारतीय मूल के व्यक्तियों द्वारा निवेश
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುವ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಬಗೆಗಳು ಯಾವುವು?
प्रश्न: भारत में अनिवासी भारतीयों द्वारा निवेश के प्रमुख तरीके / आधार क्या हैं ?
ಉತ್ತರ: ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತನೀಯ ಅಧಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತನೀಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ.
उत्तर: प्रत्यावर्तनीय आधार पर और गैर प्रत्यावर्तनीय आधार पर।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಎನ್.ಆರ್.ಐ/ಪಿ.ಐ.ಒ ಯಾವ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು?
प्रश्न: एनआरआई / पीआईओ किस श्रेणियों के तहत भारत में निवेश कर सकते हैं?
ಉತ್ತರ:
उत्तर:
- प्रत्यक्ष विदेशी निवेश योजना के तहत निवेश
- ನೇರ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ
- पोर्टफोलियो निवेश योजना के तहत अनिवासी भारतीयों द्वारा निवेश
- ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ
- अनिवासी भारतीयों द्वारा गैर प्रत्यावर्तनीय आधार पर शेयरों की खरीद और बिक्री
- ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರ ಮೂಲಕ ಅಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತನೀಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಷೇರು ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ
- अनिवासी व्यक्ति द्वारा भारतीय कम्पनी के शेयरों और परिवर्तनीय डिबेंचरों के अलावा प्रतिभूतियों की खरीद और बिक्री ।
- ಅನಿವಾಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರು ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಡಿಬೆಂಚರ್ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ.
4.4.5 ಅನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತನೆ (Repatriation)
अनिवासियों के लिए प्रत्यावर्तन
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಒಬ್ಬ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಆತನ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या एक अनिवासी भारत में प्राप्त उनकी पेंशन प्रत्यावर्तित कर सकते हैं?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು.
उत्तर: हां।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಎನ್.ಆರ್.ಐ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತನೀಯ ಠೇವಣಿಯಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या एनआरआई भारत में गैर प्रत्यावर्तनीय जमा पर अर्जित ब्याज प्रत्यावर्तित कर सकते हैं?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು.
उत्तर: हां।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮನೆ/ಫ್ಲಾಟ್ಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या अनिवासी भारतीय भारत में अपने घर / फ्लैट से प्राप्त किराया प्रत्यावर्तित कर सकते हैं?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು.
उत्तर: हां ।
4.4.6 ಇತರೆ
विविध
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಒಬ್ಬ ಅನಿವಾಸಿ ವಿದೇಶದಿಂದ ತನ್ನ ಜೀವನ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या एक अनिवासी विदेश से अपने जीवन प्रमाण पत्र प्रस्तुत कर सकता है?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು
उत्तर: हां।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಒಬ್ಬ ಎನ್.ಆರ್.ಐ ತನ್ನ ಎನ್.ಆರ್.ಓ ಖಾತೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಎಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು?
प्रश्न: एक एनआरआई अपनी एनआरओ खाते से प्रतिवर्ष कितना पैसा विदेश भेज सकता है ?
उत्तर: हर वित्तीय वर्ष में 1 मिलियन यूएस डॉलर तक।
ಉತ್ತರ: ಪ್ರತಿ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಯೂಎಸ್ ಡಾಲರ್ ತನಕ.
प्रश्न: क्या अनिवासी भारतीय अपने नियोक्ता से भारत में रुपए में आवास ऋण का लाभ उठा सकते हैं?
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ತನ್ನ ಉದ್ಯೋಗದಾತನಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೂಪಾಯಿ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಗೃಹಸಾಲದ ಲಾಭ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು
उत्तर: हां।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಅನಿವಾಸಿ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಲವನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ?
प्रश्न: विदेशी मुद्रा अनिवासी खाता जमा राशि ऋण किस उद्देश्यों के लिए दिया जाता है?
ಉತ್ತರ:
उत्तर:
- पूंजीगत वस्तुओं के आयात के लिए
- ಬಂಡವಾಳ ಸರಕು (ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೂಡ್ಸ್)ಗಳ ಆಮದಿಗೆ
- कच्चे माल और निविष्टियों के आयात के लिए
- ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ಪುಟ್ಸ್ಗಳ ಆಮದಿಗೆ
- घरेलू पूंजीगत वस्तुओं के लिए
- ದೇಶೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಸರಕುಗಳಿಗೆ
- कच्चे माल सहित घरेलू निविष्टियों के लिए
- ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು ಸಹಿತ ದೇಶೀಯ ಇನ್ಪುಟ್ಸ್ಗಳ ಆಮದಿಗೆ
ಪ್ರಶ್ನೆ: ವಿದೇಶಿ ಯಾತ್ರಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದೇ?|
प्रश्न: क्या विदेशी यात्री जब अल्पावधि के लिए भारत आते हैं तब बैंक खाता खोल सकते हैं?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು. ಅನಿವಾಸಿ ರೂಪಾಯಿ ಖಾತೆ ಚಾಲ್ತಿ/ಉಳಿತಾಯ) ಎನ್.ಆರ್.ಓ) : ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುವ ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್; ವಿದೇಶಿ ಯಾತ್ರಿಯ ಮನವಿಯ ಮೇಲೆ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಖಾತೆ ಗರಿಷ್ಠ ಆರು ತಿಂಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತೆರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
उत्तर : जी हाँ । अनिवासी रुपया खाता (चालू/बचत) (एनआरओ) : प्राधिकृत व्यापारी बैंक जो विदेशी मुद्रा व्यापार करता है; विदेशी यात्री के अनुरोध पर खाता खोला जा सकता है । इस प्रकार के खाते अधिकतम 06 महीने तक के लिए खोले जाते हैं ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಅನಿವಾಸಿ ರೂಪಾಯಿ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಲು ಯಾವ್ಯಾವ ದಾಖಲೆಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ?
प्रश्न: अनिवासी रुपया खाता खोलने के लिए किन–किन दस्तावेजों की जरूरत होती है?
ಉತ್ತರ:
उत्तर:
- अनिवासी रूपया खाता खोलने के लिए वैध पासपोर्ट के साथ आवश्यक सम्बन्धित पहचान पत्रों की आवश्यकता होती है।
- ಅನಿವಾಸಿ ರೂಪಾಯಿ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಲು, ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ.
- प्राधिकृत बैंक को भी चाहिए कि खाता खोलते समय अपने ग्राहक को जानिए (के वाई )सी की आवश्यक शर्तों का पालन करे ।
- ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕೂಡಾ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿನ್ನಲೆ ತಿಳಿಯುವ ಕೆವೈಸಿ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಭಾರತದ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ವಿದೇಶಿ ನಾಗರಿಕ ನಿವಾಸಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದೇ?
प्रश्न: क्या विदेशी नागरिक जो भारत के निवासी हैं वे निवासी खाता खोल सकते हैं?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಹೊಂದಿರುವ ವಿದೇಶಿ ನಾಗರಿಕರು ಇಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
उत्तर: जी हाँ । विदेशी नागरिक जो भारत में वैध पासपोर्ट के साथ काम करते हैं वे निवासी खाता खोल सकते हैं ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಾಲ ಎಂದರೆ ಏನು?
प्रश्न: विदेशी मुद्रा ऋण क्या है?
ಉತ್ತರ: ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಾಲವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಮದು ರಫ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಣಕಾಸಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ
उत्तर: विदेशी मुद्रा ऋण मुख्यत: आयात-निर्यात वित्तपोषण के लिए दिया जाता है ।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ರಫ್ತು ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಬಗೆಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹೆಸರು ಯಾವುವು?
प्रश्न: निर्यात ऋण के कितने प्रचलित रूप हैं और उनका नाम क्या है?
ಉತ್ತರ: ರಫ್ತು ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಗಳಿವೆ.
उत्तर: निर्यात व आयात ऋण के दो प्रकार हैं : -
- पोत लदान पूर्व ऋण ( प्री शिपमेंट )
- ಸಾಗಾಣೆ ಪೂರ್ವ ಸಾಲ (ಪ್ರಿ ಶಿಫ್ಮೆಂಟ್)
- पोत लदानोत्तर ऋण ( पोस्ट शिपमेंट )
- ಸಾಗಾಣೆ ನಂತರದ ಸಾಲ (ಪೋಸ್ಟ್ ಶಿಫ್ಮೆಂಟ್)
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಫ್ತು ಮರುಸಾಲ ಯಾರು ನೀಡುತ್ತಾರೆ?
प्रश्न: भारत में निर्यात पुनर्वित्तीयन कौन उपलब्ध कराता है?
ಉತ್ತರ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಫ್ತು ಮರುಸಾಲ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
उत्तर: भारत में निर्यात पुनर्वित्तीयन भारतीय रिजर्व बैंक द्वारा उपलब्ध कराया जाता है।
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಮರುಸಾಲದ ಗರಿಷ್ಟ ಅವಧಿ ಎಷ್ಟು?
प्रश्न: पुनर्वित्तीयन की अधिकतम अवधि क्या है?
ಉತ್ತರ: ಇದರ ಗರಿಷ್ಟ ಅವಧಿ 180 ದಿನಗಳು.
उत्तर: इसकी अधिकतम अवधि 180 दिनों की होती है।
------------------------
ಅಧ್ಯಾಯ अध्याय 5
ಸಮಗ್ರ ಶಬ್ಧಾವಳಿ
समग्र शब्दावली
Total Glossary
ಅಂಗ್ಲ अंग्रेजी | ಕನ್ನಡ कन्नड | ಹಿಂದಿ हिंदी |
Accident insurance | ಅಪಘಾತ ವಿಮೆ | दुर्घटना बीमा |
Accident Leave | ಅಫಘಾತ ರಜೆ | दुर्घटना छुट्टी |
Account holder | ಖಾತೆದಾರ | खातेदार |
Adverse Effect | ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ | प्रतिकूल प्रभाव |
Age | ವಯಸ್ಸು | आयु |
Agreement | ಒಪ್ಪಂದ | करार |
Agricultural rent | ಗೇಣಿ | लगान |
Agriculture loan | ಕೃಷಿ ಸಾಲ | कृषि ऋण |
Allotment | ಹಂಚಿಕೆ | आबंटन |
Alternative arrangement | ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ | वैकल्पिक व्यवस्था |
AM | ಪೂರ್ವಾಹ್ನ | पूर्वाह्न |
Amount | ಮೊತ್ತ | रक़म |
Annual credit plan target | ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾಲ ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿ | वार्षिक ऋण योजना लक्ष्य |
Appellate Authority | ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ | अपीलीय प्राधिकारी |
Applicable | ಅನ್ವಯ | लागू |
Application | ಅರ್ಜಿ | आवेदन |
Appointment | ನಿಯೋಜನೆ | नियुक्ति |
Appointment Letter | ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರ | नियुक्ति पत्र |
Approval | ಅನುಮೋದನೆ | अनुमोदन |
Assistant General Manager (Admin) | ಸಹಾಯಕ ಮಹಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ (ಆಡಳಿತ) | सहायक महाप्रबंधक (प्रशासन) |
Assistant Manager | ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ | सहायक प्रबंधक |
Authority Letter | ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಪತ್ರ | प्राधिकार पत्र |
Authorized Branches | ಅಧಿಕೃತ ಶಾಖೆಗಳು | प्राधिकृत शाखाएं |
Auto Renewal | ಸ್ವಯಂ ನವೀಕರಣ | स्वत: नवीकरण |
Awareness | ಜಾಗೃತಿ | जागरूकता |
Back to Back Letter of Credit | ಸಾಲಪತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸಾಲಪತ್ರ | साख पत्र के एवज में साख पत्र |
Balance | ಶೇಷ/ಉಳಿಕೆ | शेष |
Balance of Payment | ಪಾವತಿ ಬಾಕಿ/ಶಿಲ್ಕು | भुगतान संतुलन |
Balance of Trade | ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಮತೋಲನ | व्यापार संतुलन |
Bank branch | ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆ | बैंक शाखा |
Basic bank account | ಮೂಲಭೂತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ | बुनियादी बैंक खाता |
Basic Pay | ಮೂಲ ವೇತನ | मूल वेतन |
Beneficiary | ಫಲಾನುಭವಿ | लाभार्थी |
Beneficiary | ಫಲಾನುಭವಿ | लाभार्थी |
Bill of Exchange | ವಿನಿಮಯ ಬಿಲ್ | विनिमय बिल |
Bill of Lading | ಸಾಗಣೆ/ರವಾನೆ ಬಿಲ್ | लदान बिल |
Block Level Bankers’ Committee | ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಗಳ ಸಮಿತಿ | खण्ड स्तरीय बैंकर समिति |
Borrower | ಸಾಲಗಾರ | उधारकर्ता |
Branch expansion | ಶಾಖೆ ವಿಸ್ತರಣೆ | शाखा विस्तार |
Business correspondent | ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ | कारोबार प्रतिनिधि |
Buyers Credit | ಖರೀದಿದಾರರ ಸಾಲ | खरीददार का साख |
Candidate | ಅಭ್ಯರ್ಥಿ | उम्मीदवार |
Casual Leave | ಆಕಸ್ಮಿಕ ರಜೆ | आकस्मिक छुट्टी |
Charge | ಕಾರ್ಯಭಾರ | कार्यभार |
Charge Sheet | ಆರೋಪ ಪಟ್ಟಿ | आरोप पत्र |
Charge Sheeted | ಆರೋಪಿ | आरोपी |
Citizen | ನಾಗರಿಕ | नागरिक |
Claim | ದಾವೆ/ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯ | दावा |
Clarification | ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ | स्पष्टीकरण |
Class III | ಶ್ರೇಣಿ III | श्रेणी III |
Close of Business | ಕಾರ್ಯಭಾರ ಸಮಾಪ್ತಿ | कारोबार की समाप्ति |
Collateral security | ಸಹ ಭದ್ರತೆ | संपार्श्विक प्रतिभूति |
Competent Authority | ಸಕ್ಷಮ ಅಧಿಕಾರಿ | सक्षम प्राधिकारी |
Complaint | ದೂರು | शिकायत |
Conduct | ನಡವಳಿಕೆ | आचरण |
Confidential | ಗೌಪ್ಯ | गोपनीय |
Confirmed LC | ದೃಡೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ/ ಖಚಿತಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ/ ಪ್ರುಷ್ಟೀಕೃತ ಸಾಲ ಪತ್ರ | पुष्टिकृत साख पत्र |
Confirming Bank | ದೃಡೀಕರಿಸುವ/ ಖಚಿತಪಡಿಸುವ/ ಪ್ರುಷ್ಟೀಕರಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ | पुष्टिकर्ता बैंक |
Credit plan | ಸಾಲ ಯೋಜನೆ | ऋण योजना |
Credit-deposit ratio | ಸಾಲ- ಠೇವಣಿ ಅನುಪಾತ | ऋण-जमा अनुपात |
Crop Insurance Scheme | ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಯೋಜನೆ | फसल बीमा योजना |
Crop loan | ಬೆಳೆಸಾಲ | फसल ऋण |
Customer | ಗ್ರಾಹಕ | ग्राहक |
Customer Service Point | ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರ | ग्राहक सेवा केंद्र |
Dairy and fisheries | ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ | डेरी और मत्सपालन |
Date | ದಿನಾಂಕ | तारीख |
Date of Shipment | ಸಾಗಣೆ/ರವಾನೆ ದಿನಾಂಕ | लदान तिथि |
Declaration | ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರ | घोषणापत्र |
Deduction | ರಿಯಾಯತಿ | कटौती |
Defence Representative | ವಿಪಕ್ಷ ಪ್ರತಿನಿಧಿ | विपक्ष प्रतिनिधि |
Denomination | ಮೌಲ್ಯರಾಶಿ ವರ್ಗ | मूल्यवर्ग |
Department | ವಿಭಾಗ/ಇಲಾಖೆ | विभाग |
Deposit | ಜಮೆ/ಜಮಾಜಮಾ | जमा |
Deposit and withdrawal | ಜಮೆ/ಠೇವಣಿ ಮತ್ತು ಹಿಂತೆಗೆತ | जमा और आहरण |
Deposit slip | ಜಮಾ ಮಾಡುವ ಚೀಟಿ | जमा पर्ची |
Depute | ನಿಯೋಜಿಸು | प्रतिनियुक्त |
Designation | ಹುದ್ದೆ | पदनाम |
Differential rate of interest scheme | ವ್ಯತ್ಯಸ್ತ ಬಡ್ಡಿ ದರ | विभेदक ब्याज दर योजना |
Disciplinary Action | ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ | अनुशासनिक कार्यवाही |
Discipline Desk | ಶಿಸ್ತುಪಾಲನಾ ಡೆಸ್ಕ್ | अनुशासन डेस्क |
District Consultative Committee | ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಮಿತಿ | जिला परामर्शदात्री समिति |
District Level Review Committee | ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿ | जिला स्तरीय समीक्षा समिति |
Document | ದಸ್ತಾವೇಜು | दस्तावेज़ |
Documentary Evidence | ಸಾಕ್ಷಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು | प्रलेख साक्ष्य |
Documentation | ದಸ್ತಾವೇಜಿಕರಣ | दस्तावेजीकरण |
Domicile | ಖಾಯಂ ವಾಸಸ್ಥಾನ | अधिवास |
Draft | ಕರಡು | मसौदा |
Educational loan | ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಲ | शिक्षा ऋण |
Employee | ಉದ್ಯೋಗಿ | कर्मचारी |
Entitle | ಹಕ್ಕುದಾರ | हकदार |
Entry | ನಮೂದು | प्रविष्टि |
Estate Department | ಸಂಪತ್ತಿ ವಿಭಾಗ | संपदा विभाग |
Estimation of income & expenditure | ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದ ಅಂದಾಜು | आय-व्यय का अनुमान |
Exchange Control | ವಿನಿಮಯ ನಿಯಂತ್ರಣ | विनिमय नियंत्रण |
Exchange Position | ವಿನಿಮಯ ಸ್ಥಿತಿ | विनिमय स्थिति |
Exchange Rate Management | ವಿನಿಮಯ ದರ ನಿರ್ವಹಣೆ | विनिमय दर प्रबन्धन |
Export Bill | ರಪ್ತು ಬಿಲ್ | निर्यात वित्त |
Export Import Policy | ಆಮದು ರಪ್ತು ಕಾರ್ಯನೀತಿ | आयात निर्यात नीति |
Exporter | ರಪ್ತುದಾರ | निर्यातक |
External Commercial Borrowings | ಬಾಹ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಸಾಲ | बाहरी वाणिज्यिक उधार |
Extra-Ordinary Leave | ಅಸಾಮಾನ್ಯ ರಜೆ | असाधारण छुट्टी |
Facility | ಸೌಲಭ್ಯ | सुविधा |
Final order | ಅಂತಿಮ ಆದೇಶ | अंतिम आदेश |
Financial inclusion | ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆ | वित्तीय समावेशन |
Financial literacy | ಹಣಕಾಸು ಸಾಕ್ಷರತೆ | वित्तीय साक्षरता |
Financial literacy camp | ಹಣಕಾಸು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಶಿಬಿರ | वित्तीय साक्षरता शिविर |
Financial plan | ಹಣಕಾಸು ಯೋಜನೆ | वित्तीय योजना |
Financial service | ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು | वित्तीय सेवा |
Financing | ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ | वित्तपोषण |
Fixed Forward Contract | ನಿಶ್ಚಿತ ವಾಯಿದೆ ಒಪ್ಪಂದ | निश्चित वायदा संविदा |
For Approval | ಅನುಮೋದನೆಗೆ | अनुमोदनार्थ |
Foreign Exchange | ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ | विदेशी मुद्रा |
Foreign Exchange Market | ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ | विदेशी विनिमय बाज़ार |
Foreign Inward Remittance | ವಿದೇಶಿ ಒಳ ಹಣರವಾನೆ | विदेशी आवक विप्रेषण |
Formal source | ಔಪಚಾರಿಕ ಮೂಲ | औपचारिक स्रोत |
Forward Contract | ವಾಯಿದೆ ಒಪ್ಪಂದ | वायदा संविदा |
Fraud | ವಂಚನೆ | धोखाधडी |
Government sponsored scheme | ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆ | सरकार प्रायोजित योजना |
Grade Allowance | ಗ್ರೇಡ್ ಭತ್ಯೆ | ग्रेड भत्ता |
Guarantor | ಜಾಮೀನುದಾರ | गारंटर |
Guidelines | ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ | दिशानिर्देश |
Head of Department | ವಿಭಾಗ/ ಇಲಾಖಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ | विभागाध्यक्ष |
Higher Grade | ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆ | उच्च ग्रेड |
Housing loan | ಗೃಹ ಸಾಲ | आवास ऋण |
Human Resource Management Department | ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲಾಖೆ | मानव संसाधन प्रबंध विभाग |
Identity Card | ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ | पहचान पत्र |
Immediate Effect | ತತ್ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ | तत्काल प्रभाव |
Immovable Asset | ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿ | अचल संपत्ति |
Importer | ಆಮದುದಾರ | आयातक |
Indebtedness | ಸಾಲಬಾಧೆ ಪೀಡಿತ | ऋणग्रस्तता |
Induction Training | ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ತರಬೇತಿ | परिचयात्मक प्रशिक्षण |
Informal source | ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಮೂಲ | अनौपचारिक स्रोत |
Instruction | ನಿರ್ದೇಶನ | अनुदेश |
Intensive agriculture area | ತೀವ್ರ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ | गहन कृषि क्षेत्र |
Interest | ಬಡ್ಡಿ | ब्याज |
Interest subsidy | ಬಡ್ಡಿ ದರ ಸಹಾಯಧನ | ब्याज सहायता / सब्सिडी |
Interest subvention | ಬಡ್ಡಿ ದರ ಸಹಾಯಧನ | ब्याज सहायता / अनुदान |
Investigating Officer | ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿ | जाँच अधिकारी |
Investigation | ತನಿಖೆ | जांच |
Irrevocable LC | ಅಪರಿವರ್ತನೀಯ ಸಾಲಪತ್ರ | अप्रवर्तनीय साख पत्र |
Issue | ಅನುಷ್ಠಾನ | जारी |
Junior Engineer | ಜೂನಿಯರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ | कनिष्ठ अभियंता |
Lead bank scheme | ಲೀಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯೋಜನೆ | अग्रणी बैंक योजना |
Lead District Manager | ಲೀಡ್ ಡಿಸ್ಟಿಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ | अग्रणी जिला प्रबंधक |
Lead District Officer | ಲೀಡ್ ಡಿಸ್ಟಿಕ್ಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ | अग्रणी जिला अधिकारी |
Letter of Credit | ಸಾಲಪತ್ರ | साख पत्र |
Liberalized Remittance Scheme | ಉದಾರೀಕೃತ ಹಣರವಾನೆ ಯೋಜನೆ | उदारीकृत विप्रेषण योजना |
Life insurance | ಜೀವ ವಿಮೆ | जीवन बीमा |
Loan repayment | ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ | ऋण चुकौती |
Loan waiver | ಸಾಲ ಮನ್ನಾ | ऋण संबंधी छूट |
Lower income category | ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯವುಳ್ಳ ಗುಂಪು/ ವರ್ಗ | कम आय वर्ग |
Master Circular | ಮಾಸ್ಟರ್ ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ | मास्टर परिपत्र |
Maternity Leave | ಹೆರಿಗೆ ರಜೆ | प्रसूति छुट्टी |
Medical Leave | ಚಿಕಿತ್ಸಾ/ ವೈದ್ಯಕೀಯ ರಜೆ | चिकित्सा छुट्टी |
Micro insurance | ಕಿರು ವಿಮೆ | सूक्ष्म बीमा |
Micro, Small and Medium Enterprise | ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮ | सूक्ष्म, लघु और मध्यम उद्यम |
Minimum journey Period | ಕನಿಷ್ಟ ಪ್ರಯಾಣ ಅವಧಿ | न्यूनतम यात्रा अवधि |
Misconduct | ದುರ್ವತನೆ | कदाचार |
Modification | ತಿದ್ದುಪಡಿ | संशोधन |
Movable Asset | ಚರಾಸ್ಥಿ | चल संपत्ति |
Name | ಹೆಸರು | नाम |
Nomination Form | ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆ | नामांकन फॉर्म |
Number | ಸಂಖ್ಯೆ | संख्या |
Office | ಕಚೇರಿ | कार्यालय |
Office Order | ಕಾರ್ಯಾಲಯ/ ಕಚೇರಿ ಆದೇಶ | कार्यालय आदेश |
Officer (Technical) | ಅಧಿಕಾರಿ (ತಾಂತ್ರಿಕ) | अधिकारी (तकनीकी) |
Opener | ಆರಂಭಕರ್ತ | प्रारम्भकर्ता |
Operation | ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ | परिचालन |
Operational problem | ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು | परिचालनगत समस्या |
Option | ಆಯ್ಕೆ | विकल्प |
Optional Forward Contract | ಐಚ್ಚಿಕ ವಾಯಿದೆ ಒಪ್ಪಂದ | वैकल्पिक वायदा संविदा |
Optional Letter of Credit | ಐಚ್ಚಿಕ ಸಾಲಪತ್ರ | वैकल्पिक साख पत्र |
Ordinary Leave | ಸಾಮಾನ್ಯ ರಜೆ | सामान्य छुट्टी |
Overdraft | ಓವರ್ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ | ओवरड्राफ्ट |
Overdue Forward Contract | ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ವಾಯಿದೆ ಒಪ್ಪಂದ | अतिदेय वायदा संविदा |
Paternity Leave | ಪಿತೃತ್ವ ರಜೆ | पितृत्व छुट्टी |
Paying Bank | ಪಾವತಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ | भुगतानकर्ता बैंक |
Payment | ಪಾವತಿ | भुगतान |
Post | ಹುದ್ದೆ | पद |
Post Shipment Credit | ಸಾಗಣೆ/ರವಾನೆ ಪೂರ್ವ ಸಾಲ | पोतलदानोत्तर ऋण |
Posted | ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡು | पदस्थापित |
Posting | ನಿಯೋಜನೆ | तैनाती |
Power of Attorney | ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿ | मुख्तारनामा |
Pre Shipment Credit | ಸಾಗಣೆ/ರವಾನೆ ನಂತರದ ಸಾಲ | पोत लदान पूर्व ऋण |
Prescribed | ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ | नियत |
Presenting Officer | ನಿವೇದಕ ಅಧಿಕಾರಿ | प्रस्तुतकर्ता अधिकारी |
Principle of Natural justice | ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನ್ಯಾಯ ತತ್ವ | नैसर्गिक न्याय के सिद्धांतों |
Priority sector | ಆದ್ಯತಾ ವಲಯ | प्राथमिकता प्राप्त क्षेत्र |
Procedure | ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ/ನಡಾವಳಿ | प्रक्रिया |
Proceeding | ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ | कार्यवाही |
Process | ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ | प्रक्रिया |
Promotion | ಪದೋನ್ನತಿ | पदोन्नति |
Property | ಸಂಪತ್ತು | संपत्ति |
Provision | ನಿಬಂದನೆ/ಒದಗಿಸು | प्रावधान |
Punishment | ಶಿಕ್ಷೆ | दंड |
Purely Ad hoc | ಸಂಪೂರ್ಣ ತಾತ್ಪೂರ್ತಿಕ | पूर्णतः तदर्थ |
purpose | ಉದ್ದೇಶ | प्रयोजन |
Rate of interest | ಬಡ್ಡಿ ದರ | ब्याज दर |
Receipt | ರಶೀದಿ | रसीद |
Reduce | ಕಡಿಮೆಮಾಡು | घटाना |
Relieving | ಕಾರ್ಯಮುಕ್ತ | कार्यमुक्त |
Repatriation | ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತನೆ | प्रत्यावर्तन |
Repayment | ಮರುಪಾವತಿ | चुकौती |
Reporting | ವರದಿ ಮಾಡುವುದು | रिपोर्ट करना |
Residence | ನಿವಾಸ | आवास |
Restricted LC | ನಿಯಂತ್ರಿತ/ಪರಿಮಿತ ಸಾಲಪತ್ರ | प्रतिबन्धित साख पत्र |
Retrospective Effect | ಪೂರ್ವಾನ್ವಯಗೊಳ್ಳುವಂತೆ | भूतलक्षी प्रभाव |
Revocable LC | ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಸಾಲಪತ್ರ | प्रवर्तनीय साख पत्र |
Right | ಹಕ್ಕು/ಅಧಿಕಾರ | अधिकार |
Rural branch | ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಖೆ | ग्रामीण शाखा |
Rural Self-Employment Training Institute | ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ವಉದ್ಯೋಗ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ | ग्रामीण स्वनियोजित प्रशिक्षण संस्थान |
Saving | ಉಳಿತಾಯ | बचत |
Scale of finance | ಹಣಕಾಸು ಪರಿಮಾಣ | वित्तपोषण की मात्रा |
Scheme | ಯೋಜನೆ | योजना |
Section 3(3) | ನಿಯಮ 3(3) | धारा 3(3) |
Security Guard | ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ | सुरक्षा गार्ड |
Self-Help Group bank linkage programme | ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜೋಡಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ | स्वयं सहायता समूह बैंक लिंकेज कार्यक्रम |
Sellers Credit | ಮಾರಾಟಗಾರರ ಸಾಲ | विक्रेता का साख |
Senior | ವರಿಷ್ಠ | वरिष्ठ |
Seniority | ಸೇವಾ ಜೇಷ್ಠತೆ/ ಹಿರಿತನದ | वरिष्ठता |
Show Cause Notice | ಶೋಕಾಸ್ ನೋಟಿಸ್ | कारण बताओ नोटिस |
Signature | ಸಹಿ | हस्ताक्षर |
Sir /Madam | ಮಾನ್ಯರೇ | महोदय/ महोदया |
Special Leave | ವಿಶೇಷ ರಜೆ | विशेष छुट्टी |
Specimen Signature | ಮಾದರಿ ಸಹಿ | नमूना हस्ताक्षर |
Staff Regulation | ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿಯಾಮಾವಳಿ | स्टाफ विनियम |
Stage | ಹಂತ | स्तर |
State Level Bankers’ Committee | ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಗಳ ಸಮಿತಿ | राज्य स्तरीय बैंकर समिति |
State Level Co-ordination Committee | ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸಮನ್ವಯ ಸಮಿತಿ | राज्य स्तरीय समन्वयन समिति |
Statement | ಹೇಳಿಕೆ/ವಿವರಣೆ | विवरण |
Study Leave | ಅಧ್ಯಯನ ರಜೆ | अध्ययन छुट्टी |
Subject | ವಿಷಯ | विषय |
Subject to | ಷರತ್ತುಗಳ ಅನ್ವಯ | शर्त के अधीन |
Tentative Basis | ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆಲೆ | अनंतिम आधार |
Tentative order | ತಾತ್ಕಾಲಿಕ/ ಹಂಗಾಮಿ ಆದೇಶ | अनंतिम आदेश |
Term deposit | ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿ | सावधि जमा |
Token | ಟೋಕನ್ | टोकन |
Transfer | ವರ್ಗಾವಣೆ | स्थानांतरण |
Transferable LC | ವರ್ಗಾಹಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಲಪತ್ರ | हस्तांतरणीय साख पत्र |
Transportation Document | ಸಾಗಣೆ ದಾಖಲೆ | परिवहन प्रलेख |
Under consideration | ಪರಿಗಣನೆಯಲ್ಲಿ | विचाराधीन |
Unorganized sector | ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯ | असंगठित क्षेत्र |
Usual Joining time | ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇರ್ಪಡೆ ಸಮಯ | सामान्य कार्यग्रहण अवधि |
Valuable | ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ | बहुमूल्य |
Value Date | ಮೌಲ್ಯ ದಿನಾಂಕ | मूल्य तारीख |
Voter | ಮತದಾರ | मतदाता |
Withdrawal slip | ಹಣ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಚೀಟಿ | आहरण पर्ची |
Work plan | ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ | कार्य योजना |